Yazılı tarihi M.Ö. 4000 yılında hüküm süren Guti İmparatorluğu’na dayanır,

Cizre M.Ö 2000 yılından itibaren Babil, Arap, Asur, Med, Pers, Selevkos ve Sasani’lerin,

İslamiyet’in bölgeye gelmesiyle de Emevi ve Abbasi’lerin hakimiyeti altına girmiştir,

1096 yılından sonra Cizre Büyük Selçuklular, ardından da emir ve şeyhliklerle idare edilmiştir,

1627 yılından itibaren Osmanlı İmparatorluğu egemenliği altına geçmiştir,

Cizre beyliği önceleri Diyarbakır Sancak Beyliğine bağlı iken 1841 yılında Musul’a bağlanmıştır,

Milli mücadele döneminde büyük başarılar gösteren Cizre’yi Fransızlar gelip teslim almak istemişlerse de, halkın direnişi ve silahlanmayı görerek işgalden vazgeçmişlerdir,

İslamiyet’in Cizre’ye girmesi ile birlikte şehre yarımada anlamına gelen Cezire adı verildi,

Cumhuriyet döneminde ise küçük bir düzeltmeyle Cizre olarak değiştirilmiştir,

Önceleri Mardin iline bağlı bir ilçe iken 16.05.1990 tarih ve 3647 sayılı yasa ile Şırnak iline bağlanmıştır.

Cizre, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Şırnak İline bağlı ve ilden 45 Km. uzaklıkta bulunan bir ilçedir,

Doğusunda Silopi İlçesi, Batısında İdil İlçesi, Kuzeyinde Şırnak İli, Kuzey batısında Eruh ilçesi, Güneyinde ise Suriye Devleti yer almaktadır,

Cizre’nin deniz seviyesinden yüksekliği 400 m. Yüzölçümü ise 460 Km2.dir,

İlçenin Kuzeydoğusunda 2089 metre yüksekliğindeki Cudi Dağı, Kuzeyinde Karadağı,

Cizre’nin Güneyi ovalıktır. İlçenin arazisi Dicle nehri çevresindeki alüvyonlu ovalarla ve ovanın doğu ile batısındaki yaylalardan oluşmaktadır.

İdari Durum

İlçemizde 31 köy ve 49 mezra bulunmaktadır. 28 köy ve 15 mezra dolu, 3 köy merkezi ile 34 mezra boştur. İlçe merkezi dışında belediye teşkilatı bulunmayan Cizre’de ayrıca 10 mahalle bulunmaktadır.

Eğitim ve Kültür

1-Eğitim ve Kültürün Gelişimi

Cizre İlçesinde okuma ve yazma bilen nüfusun oranı 1990 yılında erkek nüfus için %58.4 ve kadın nüfus için %20.5 iken bu oran 2000 yılında erkeklerde %82.5’e kadınlarda %44.9’a yükselmekle beraber ülkemiz ortalamasının epeyce gerisindedir.

2-Temel ve Orta Eğitim Kurumları

2003-2004 eğitim yılı itibariyle merkezde 11, Köylerde 5 İlköğretim Okulu, 18 Birleştirilmiş sınıflı İlköğretim Okulu, 1 Yatılı İlköğretim Bölge Okulu, 1 Anaokulu, 4 lise, 1 Halk Eğitim Merkezi, 5 Özel Motorlu Taşıt Sürücü Kursu ve 3 Özel Dershanede örgün ve yaygın eğitim hizmetleri verilmektir. İlçede okuryazarlık oranı %75’tir.

Yaygın Eğitim Kurumları

Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde görevlendirilen 4 Kadrolu Usta Öğretici tarafından giyim, biçki-dikiş, trikotaj, makine nakışları, halıcılık, bilgisayar, okuma-yazma kursları düzenlenmektedir.

Özel Öğretim Kurumları

İlçemizde 5 Özel Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursu ile 3 Özel Dershane faaliyet sürdürmektedir.

İlçemiz Endüstri Meslek Lisesine ait 10, Cizre Lisesine ait 4,Yatılı İlköğretim Bölge Okulunda 20 olmak üzere toplam 34 adet lojman bulunmaktadır. Ayrıca sosyal tesis olarak 85 yatak kapasiteli Öğretmen evi bulunmaktadır.

3-İLÇE HALK KÜTÜPHANESİ

Kütüphane 1987 yılından beri Belediye Başkanlığına ait 57 m. Salon ve 21 m.lik müdüriyet odasında (1) Müdür Vekili 2 geçici personel ile hizmet vermektedir.

Kütüphanede değişik konularda olmak üzere 6549 civarında kaynak eser ile eğitim amaçlı televizyon ve video bulunmaktadır. Yıllık toplam okuyucu sayısı 15.000 civarında olup, üye sayısı toplam 457 kişidir.

İlçemizin yoğun bir nüfusa sahip olması ve Kütüphanenin okuyucu salonunun dar olması nedeniyle gelen okuyucuları alacak kapasiteye sahip olmaması ve okuyucuların sükunet içerisinde çalışma alanı bulamamalarına, Kütüphanemizin çocuk kütüphanesi haline gelmesine ve yetişkin okuyucuların çok seyrek uğramalarına neden olmaktadır. 1996 yılında Kültür Merkezi için 2000 m2 arsa tahsisi yapılmış, yatırım programlarına alınmış, fakat bugüne kadar yapımına başlanmamıştır

4-Cizre Müzesi

Belediye Caddesindeki 1917 yapımı eski belediye binası Abdullah YAŞIN tarafından Cizre müzesi olarak 14.03.1996 tarihinde kurulmuştur.

Müzede Etnografig ve arkeolojik Gudi Babil Asur Selçuklu Osmanlı Cizre AZİZAN beyliği ve TC dönemine 470 eser sergilenmektedir.

Bunlar arasında en önemlileri Nuh peygambere ait kıble taşı, tufanla ilgili fosiller,deniz salyangoz ve midyeleridir.

5-Spor

İlçede en sevilen spor ülkemiz genelinde olduğu gibi futboldur. Cizre spor 2. Lig B kategorisi C gurubunda mücadele etmekte olup ilk yarıyı 10 sırada tamamlamıştır.

1500 seyirci kapasiteli Kapalı Spor Salonu ise son derece kötü yapılmıştır. Geçici kabülü yapılan bina hatalı imalatlar sonucu şu an kullanılamaz durumda olup kesin kabülü yapılmamıştır.

Turizm

Cizre ilçesi sahip olduğu zengin tarihi, kültürel kaynakları ve doğal değerleri ile turistik açıdan cazibe merkezi olabilecek niteliklere sahiptir,

İlçenin turizm merkezlerinin başında Nuh Tufanı sonucu, Hz. Nuh Gemisinin konduğuna inanılan Cudi Dağı gelir. Cudi Dağında Hz.Nuh (A.S.) ın gemisine ait mıt denilen büyük çiviler ve tahta kalıntıları mevcuttur. Bu olayı Kuran’ ı Kerim’ de doğrulanmaktadır. Cizre’deki tarihi eserler

Cizre Ejderleri: Fizikçi ve Makine mucidi “Ebul-iz İsmail Bin Rezzez El Cezeri” tarafından XII. Yüzyılda kazıma tekniği ile tunçtan Cizre Ulu Camii iç kapısının tokmakları olarak yapılmıştır. Sfenks ejderler badem gözlü sivri kulaklı kanatlı yaratıklara benzetilmiş ve birbirlerinin kanatlarını ısırır şekilde yapılmışlardır. Gövdeleri yılan derisine benzetilmiştir. Ejderlerden biri Dicle diğeri Fırat nehrini ortadaki arslan başı Cizre insanını alt bölümdeki kartallar ise savaş gücünü simgeler.Cizre Ejderleri Ulu Camii kapısında kapı tokmağı şeklinde sağlı ve sollu olmak üzere iki adet iken, Ejderlerden bir tanesi 1969 yılında Danimarka’ya kaçırılmış olup diğeri ise İstanbul Türk İslam Eserleri Müzesindedir,

Cizre Kalesi: Hz. Nuh’un tufan olayından esinlenerek M:Ö 4000 yılında Mezopotamya’da hüküm sürmüş olan Gudi İmparatorluğu döneminde gemi şeklinde yapılmıştır. Zaman içerisinde bölgede cereyan eden savaşlar sırasında kısmen yıkılan kale daha sonra Asurlular, Babiller ve Abbasiler tarafından yeniden onarılmıştır. Kalede Hamam, medrese,mahkeme,zindan ve diğer her türlü teşkilat bulunuyordu.Kale içerisindeki beş önemli tarihi yapı ise;

Sarayburnu Kapısı: Kale içerisinde bulunan kapı M:Ö 241-246 yılları arasında Sasani İmparatorluğu zamanında 1. Erdeşir Babekan tarafından yaptırılmıştır. Üç muazzam yekpare siyah taştan yapılan kapının kubbesi içerisinde bir kitabe ile iki arslan kabartması bulunmaktadır,

Mem-u Zin Zindanı: Mem-u Zin destanında Mem’in kaldığı zindan halen sağlam olarak muhafaza edilmektedir. Taşları arasında eritilmiş kurşunun harç yapılarak döküldüğü zindanın üst kısmı kubbe şeklindedir,

Belek Burcu 1596 yılında Cizre Beyi Şeref Bin Muhammed Bin Hanabdal tarafından kalenin kuzeybatısına bir sıra siyah bir sıra beyaz taştan ve dikdörtgen şeklinde yapılmıştır,

Hamidiye Kışlası II. Abdülhamit devrinde Cizre’yi idare eden Mustafa Paşa tarafından kalenin güneyinde yaptırılmış kışla binasıdır,

Nuh Peygamber Camii ve Türbesi Halen ilçemizde bulunan ve İslamiyet`ten önce kilise olduğu söylenen caminin alt Hz. Nuh’un mezarı bulunmaktadır. Bugün cami ve türbe modern görünüme kavuşmuştur,

Ulu Cami İslamiyet`in kabul edilmesiyle beraber 639 yılında kiliseden camiye çevrilmiştir. Restorasyon çalışmaları devam eden Ulu cami halen cami olarak da kullanılmaya devam edilmektedir

Kırmızı Medrese ve Şeyh Ahmet El-Cezeri Türbesi 15. yüzyılda Cizre Azizan Beyi II: Şeref tarafından yaptırılmıştır. Selçuklu mimari tarzını taiyan yapı kırmızı tuğlalarla örüldüğünden “kırmızı medrese” denilmiştir. Mescidin güneyinde türbesi bulunan Şeyh Ahmed El-Cezeri ise 1404-1479 yılları arasında yaşamış ünlü bir şairdir,

İsmail Ebul İz El-Cezeri Türbesi 1153-1233 yılları arasında Cizre’de yaşayan ünlü mucidin türbesi Nuh Peygamber Camii avlusundadır,

Abdaliye Medresesi ve Mem-u Zin Mir Abdal camii olarak isimlendirilen mederese 1437 yılında Cizre Azizan Beyi Emir Abdullah İbn Abdullah İbn Seyfettin Bohti tarafından yaptırılmıştır. Şair-yazar Şeyh Ahmed Hani tarafından kaleme alınan Mem-u Zin aşkının kahramanları Mem ,Zin ve Bekir’in türbeleri medresenin güneyinde ve bodrum katındadır.

Cizre ilçesinin sosyo-ekonomik yapısının değerlendirilmesi sonucunda ileriye dönük gelişme perspektifleri içerisinde turizm sektörünün önemli bir potansiyele sahip olduğu ve potansiyelin iyi bir şekilde değerlendirilmesi sonucunda turizmin ilçe ekonomisine olumlu katkılar sağlayabileceği değerlendirilmektedir

Ekonomi

1994 yılında Başbakanlık genelgesi ile bölgemizde bulunan, Habur sınır kapısı üzerinden insani amaçlı yük götüren kamyonların motorin ithalatına izin verilmiştir,

Bu genelgeyle beraber ilçemizdeki kamyon sayısı hızla artmış ve adeta tek geçim kaynağı haline gelmiştir,

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim29

Genel olarak 50.000 ilçemizde ise 16.000 kamyon ve tır bu amaçla kullanılmaya başlanmıştır,

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim30

Söz konusu sınır ticaretinin getirmiş olduğu zenginlik Eylül 2001 tarihine kadar devam etmiş daha sonra getirilen kısıtlama ve yasaklamalar sonucunda durmuştur,

İlçemiz ve bölgemiz büyük oranda işsizliğe mahkûm olmanın yanında vergisi dahi ödenemeyen kamyon çöplüğüne dönmüştür.

2-Sanayi

İlçemiz ticari hayat itibariyle canlı olup bölgenin merkezi konumundadır,

1998 yılında kurulan Cizre Ticaret ve Sanayi Odasının ise 1595 üyesi bulunmaktadır,

İlçe merkezinde Garanti, Ziraat, Ing,Vakıf ve İş bankası şubeleri mevcuttur.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim31

İlçemizin uygun coğrafi konumu sebebiyle sınai yatırımlar için potansiyeli bulunmaktadır,

İlçemizde organize sanayi bölgesi kurulması konusunda çalışmalar devam etmektedir. 1996 yılında baslanılan Organize Sanayi Bölgesi ile alakalı altyapı ihalelerinin bir an evvel yapılıp gerekli desteğin sağlanması gerekmektedir.

Bunların dışında Dicle nehri üzerinde faaliyet gösteren irili ufaklı kum ocakları mevcut bulunmaktadır

GAP ( CİZRE BARAJI ) PROJESİ

Proje kapsamındaki Cizre Barajı ve HES 701 Trilyon TL keşif bedelle 2002 yılı yatırım programında kredili olarak yer almıştır,

İşin yapılması ile ilgili çalışmalar DSİ Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim32
3--Ticaret

İlçemiz ticari hayat itibariyle canlı olup bölgenin merkezi konumundadır. 1998 yılında kurulan Cizre Ticaret ve Sanayi Odasının ise 1050 üyesi bulunmaktadır. İlçe merkezinde Ziraat, İş ve Oyakbank bankası şubeleri mevcuttur.

4-Tarım

İlçemizde çok az miktarda sulanabilen tarım arazisi mevcuttur,

Bunlar genelde Dicle Nehri ile bunun kolları olan bir takım küçük akarsuların yanında olan arazilerdir,

İlçemizde Toplam Sulanabilen arazi miktarı (33.520) da.’dır,

İlçemizde Tarımsal Arazi durumu şu şekildedir

Arazi Varlığı	468.000 Da
Kuru Tarım Alanı	268.280 Da
Sulu Tarım Alanı	33.520 Da
Çayır Mera	8.000 Da
Orman	111.180 Da
Taşlık Arazi	34.564 Da
Diğer	12.456 Da

5- Hayvancılık

İlçemizde hayvancılık büyükbaş, küçükbaş ve kümes hayvancılığı olarak herkesin kendi ihtiyacını göreceği bir şekilde sürdürülmektedir,

Bölgemizde geçmiş yıllardaki terör olayları nedeniyle hayvancılık gerilemiş olduğundan, ticari amaçlı hayvancılık çok az yapılmaktadır

CİZRE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ

1996 yılında çalışmalara başlanan Organize Sanayi Bölgesinin daha önce Gürsu köyünde yapılan yer tespiti söz konusu yerin ulaşım sıkıntıları dolayısıyla değiştirilerek Kurumcu Köyüne kaydırılmıştır,

Kamulaştırma çalışmaları bitmiş olup,Etüt Proje Mühendislik faaliyetleri kapsamında proje yapım çalışmaları devam etmektedir,

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim37

6- Cizre Küçük Sanayi Sitesi

1999 yılında 875.000.000.000 TL ihale bedeliyle Nusaybin yolunda yapımına başlanan 100 işyeri kapasiteli Cizre Küçük Sanayi Sitesinin %20’si bitirilmiş durumdadır % 70 Bakanlık % 30 üyelerin katkısı ile yapımına başlanmasına karşın halen kooperatif üyeleri tarafından herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bugüne kadar Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından % 70’lik pay kapsamında 267.000.000.000 TL ödeme yapılmış olup kooperatifçe ödenmesi gereken 114.000.000.000 TL henüz üyeler tarafından ödenmemiştir.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim39

Halen projenin tamamlanması için 2002 yılı birim fiyatları ile 4.200.000.000.000 TL ödeneğe ihtiyaç olup bunun 2.940.000.000.000 TL’si Bakanlık kredisi 1.260.000.000.000 TL’si kooperatif katkısıdır.

Bakanlık tarafından sağlanması gereken % 70’lik dilimin öncelikle serbest bırakılması bölge ekonomisinin canlanmasını müteakip %30’luk kooperatif taahhütünün gerçekleştirilmesi yerinde olacaktır.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! resim40

Sosyal Durum

TOKİ tarafından Cizre-Silopi yolu üzerinde 160 konut yaptırılmış olup, konutlar sahiplerine teslim edilmiştir,

İlçenin dışarıdan aldığı büyük göç ile nüfus yoğunluğu artması ciddi bir konut sorununu da beraberinde getirmiştir. Bunun yanı sıra İlçemizde görev yapan memurların lojman ihtiyacı hat safhadadır. Toki uygulamalarının devamı gerekmektedir.

TOKİ tarafından Cizre-Silopi yolu üzerinde 160 konut yaptırılmış olup, konutlar sahiplerine teslim edilmiştir,

İlçemizin sosyal yaşantısının belirleyici faktörü aşiret yapısının sonucu olan gelenek ve göreneklerdir,

Bu aşiretler her ne kadar bir arada oturmayı tercih etmekte iseler de ilçe genelinde dağınık ve karışık bir vaziyette oturmaktadırlar,

Genel olarak çok çocuklu aile yapısı yaygın olup,nüfus planlaması uygulamasında ciddi sıkıntılar bulunmaktadır.

Nufüs

2010 yılı nüfus sayımına göre 100.478 olan merkez nüfusu ve 16.951 olan ilçemize bağlı Bucak ve köylerin nüfusu ile birlikte ilçemizin toplam nüfusu 117.429’dir.Ancak bu rakamın daha fazla olduğu tahmin edilmektedir.

İlçemiz çevre ilçelerden ve köylerinden göç almakla beraber büyük il merkezlerine de göç vermektedir.

Nüfusun %85,57’i ilçe merkezinde, %14,43’i ise köylerde aşamaktadır,

Köylere Hizmet Götürme

KÖYLERE HİZMET GÖTÜRME BİRLİĞİ

Köylere Hizmet Götürme Birliği 2007 Yılı Faaliyetleri

2007 YILI KÖYDES PROGRAMI

08.02.2007 tarih ve 2007/2 sayılı YPK kararları doğrultusunda;

KÖY YOLLARI, SANAT YAPILARI ve KÖY İÇME SULARI hizmetler grubunda yürütülmüştür.

Köy Yolları 22 Proje

10 Proje – 21 Km. 1.kat asfalt
12 Proje - 25 Km. 2.kat asfalt

Toplam 46 Kilometre

Toplam Maliyet Tutarı : 1.455.000,00.-YTL

Bozalan/ Yukarıholan (2 km. 1.kat asfalt)
Çatal/ Mirhasan (1 km. 1.kat asfalt)
Düzova/ Kavlibana (2.5 km. 1.kat asfalt)
Kayaköy Yolu (5 km. 1.kat asfalt)
Kayaköy/Reşmil (5 km. 1.kat asfalt)
Koçtepe-Şabani Arası (2 km. 1.kat asfalt)
Korucu Köy Yolu (700 mt. 1.kat asfalt)
Korucu/Örencik (600 mt. 1.kat asfalt)
Kuştepe (C.Sadık Türb.) (1 km. 1.kat asfalt)
Ulaş Köy Yolu (1 km. 1.kat asfalt)
Korucu-Taşhöyük Arası (3.9 km. 2.kat asfalt)
Sulak Köy Yolu (1.5 km. 2.kat asfalt)
Şabani A.Yavşan Arası (1.5 km. 2.kat asfalt)
Uğur Köy Yolu (3.1 km. 2.kat asfalt)
Yakacık Köy Yolu (500 mt. 2.kat asfalt)
Yalıntepe Köy Yolu (350 mt. 2.kat asfalt)
Bozalan Köy Yolu (8 km. 2.kat asfalt)
Bozalan/Kiriş Yolu (600 mt. 2.kat asfalt)
Bozalan/ İnci Yolu (500 mt. 2.kat asfalt)
Bozalan/ Keruh Yolu (1 km. 2.kat asfalt)
Çavuş Köy Yolu (500 mt. 2.kat asfalt)
Güçlü-Kolgezer Yolu (3.5 km. 2.kat asfalt)

İçme Suları 11 Proje

4 Proje – Yeni Tesis (Sondaj-Depo-Şebeke-ENH)
1 Proje – Tesis Geliştirme (Yeni Sondaj-Depo-ENH)
3 Proje – Tesis Geliştirme (Biriktirme Deposu-Pompa Binası-ENH)
3 Proje - Tesis Geliştirme (Yeni Sondaj Açılması)

Toplam Maliyet Tutarı : 962.000,00 .-YTL

EĞİTİM HİZMETLERİ
5 Adet Proje

4 Proje – 8 Derslik İlköğretim Okulu Yapımı
1 Proje – 5 Derslik İlköğretim Okulu Yapımı
1 Proje – Çelik Yapı Okul Temeli Yapımı

Toplam Maliyet Tutarı : 1.371.000,00.-YTL

SAĞLIK HİZMETLERİ
1 Adet Proje

1 Adet Proje- 4 Lojmanlı Sağlık Ocağı Yapımı

Toplam Maliyet Tutarı : 348.800,00 YTL

Tarih ve Coğrafya

İdari Durum

Eğitim ve Kültür

Turizm

Ekonomi

Sosyal Durum

Nufüs

Köylere Hizmet Götürme