Pazar Bucağı kuruluşu Selçuklular zamanında Gıyasettin Keyhüsrev tarafından kurulduğu söyleniyorsa da (H.339-M.951) kesin olarak bilinmemektedir. Yunanlı tarihçi Strobon’un yazdığına göre Kazova eski adı DAZİMONTİS, Pazar’ın adı KAZAABAD olarak geçermiş.
Pazar uzun süre Romalıların elinde kalmış, Roma Devleti ikiye ayrılınca 1067 tarihinde Pazar Bizanslıların eline geçmiştir. Daha sonra Melik Ahmet Gazi Danişment tarafından zapt edilen belde, 1126 yılında Ahmet Gazinin vefatından sonra oğlu Mehmet Gazinin hükümdarlığında kalıp, 1142 yılı onun vefatı ile kardeşi Nizamettin Yağbasan’ın elinde kalan Pazar, Selçuklu Sultanı 2. Kılıçarslan ile yapılan savaş sonucu Pazar Bizans İmparatoru Manuel’in idaresine geçiyorsa da uzun sürmeden Selçukluların eline geri geçip, bundan sonrada sık sık el değiştiren Pazar 1285 yılında Selçuklu Pervane Beyin bu bölge emirliği altına alınmasıyla bir süre sakin kalan Pazar, Moğolların istilasına uğrayıp yıkılıp, yakılıp ve yağmalanıyor. 1256 yılında İlhanlıların, 1335 yılında Eretnaoğullarının, 1381 yılında Kadı Burhanettin'in eline geçen belge isyan ederek emirlerinin birleşip Osman oğullarına bağlılık isteyip Yıldırım Beyazıt’a müracaat ederek 1392 yılında Osmanlı İmparatorluğunun hükümranlığına girmiş ve Amasya Beyliğine bağlanmıştır. 1473 yılında Uzun Hasan yağmalarına sahne olmuştur.
Pazar’ın adı KAZAABAT sonra KAZOVA, Ayan Pazarı (Aynalı Pazar) ve Cumhuriyet döneminde PAZAR olarak günümüze kadar gelmiştir. 3000 yıllık bir maziye sahip olan beldemiz 1860 yılında Bucak Merkezi olmuştur. Osmanlılar zamanında Subaşı, Yeniçeri Ağası ve küçük davalara bakan mahkemeler mevcuttur. Pazar-Tokat yolu üzerinde bulunan Anadolu Selçuklu eserlerinin en güzellerinden Kervansaray restore edilmiştir.
Pazar, 19.06.1987 gün ve 3392 sayılı Kanunla 04.07.1987 tarihinden itibaren İlçe Merkezi olmuş ve 01.08.1988 tarihinden itibaren faaliyete geçmiştir.
Coğrafi Konum
Pazar İlçesi 40 derece 18 dakika enleminin ve 35 derece 06 dakika boylamının kesiştiği yerdedir.
Tokat-Turhal karayolundan 5 km içeride ve Tokat’tan 25 km. uzaklıktadır.
İlçe Merkezi 623 m rakımındadır.
İlçenin kuzeyinde Turhal İlçesi,
Güneyinde Artova İlçesi,
Batısında Turhal ve Zile İlçeleri,
Doğusunda ise Tokat ili yer almaktadır.
İlçenin güneyinde Artova İlçesiyle sınırı dağlık bir bölgedir. Kuzeyi ise Yeşilırmak ve Kazova ile çevrilidir.
İlçe köylerinin 6 adeti dağlık, kıraç ve ormanlık arazide, 9 adeti ise ovadadır.
İlçede mevcut ormanlık alanın toplamı tahminen 70 hektardır. Açıklık alan ise tahminen 100 hektardır.106 hektar kültür arazisi bulunmaktadır.
İlçenin sulama suyunun kaynağının önemli bir bölümünü Yeşilırmak teşkil etmektedir
İklim
Pazar İlçesi Karadeniz iklimi ile orta Anadolulun kara iklimi arasında geçit bölgededir. Yağışlar genellikle aylara dağılmış bulunmaktadır. Ortalama yıllık ısı kışın 3-5 , yazın ise 13-35 derece arasında değişmektedir
Ekonomi
İlçemizin ekonomisi tarıma dayalıdır. Nüfusun % 95’i tarımla uğraşmakta olup, üretimin büyük bir kısmını tarla ve bağ -bahçe tarımı teşkil etmektedir. Sanayi gelişmemiştir. İlçemizde tarım ürünlerini işleyen 2 adet Un fabrikası 1 adet de yem fabrikası bulunmaktadır. Tarımın yanında hayvancılık da İlçe ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır.
Sosyal Durum
Ballıca Mağarası İlçe merkezine 8 km. uzaklıktadır. Ulaşımı asfalt yol sağlamaktadır. Yaklaşık 680 metre boyunda ve 95 metre yüksekliğindedir. Dünyada ki tüm mağaralarda bulunan bütün oluşum çeşitleri Ballıca Mağarasında mevcuttur. Bu oluşumla da Soğan sarkıtlar sadece Ballıca mağarasında bulunmaktadır. 1995 yılında turizme açılan mağarayı yurtdışından ve yurtiçinden binlerce turist ziyaret etmektedir. Mağaranın yaşının 3.7 milyon yıl olduğu bilim adamlarınca ifade edilmektedir.
İlçe merkezinde konut sorunu bulunmakta, faaliyette bulunan dairelerin bir kısım personeli Tokat ve Turhal’a gidiş-geliş yapmaktadır. İlçede ER-PA Yapı Kooperatifi adı altında bir kooperatif kurulmuş, çalışmaları devam etmektedir.
İlçenin eğlence yerleri bulunmaması nedeniyle halkın tek eğlencesi televizyon olmaktadır. İlçe merkezinde 25 Yataklı tedavi kurumu hizmet vermekte olup, ihtiyaçları henüz giderilememiştir.
İlçemizde okulu bulunmayan yerleşim birimi bulunmamakla birlikte öğrenci azlığı nedeniyle okulları kapatılan köylerin öğrencileri Taşımalı Sistem ile Merkez İlköğretim okullarına ve Üzümören İlköğretim okuluna taşınmaktadır. Taşınan öğrenci sayısı 296’dır. İlçe merkezinde (4) , Kasaba ve Köylerde (15) İlköğretim okulu mevcuttur. Öğrenci sayısı 2807, Öğretmen sayısı 121’dir.
İlçe merkezi ile Üzümören Kasabasında birer Çok Programlı Lise bulunmaktadır.Bu okullarda (31) öğretmen ve (247) öğrenci mevcuttur.
İlçede basımevi, tiyatro, sinema ve kitabevi bulunmamaktadır. Pazar Spor Kulübü ve Avcılar Kulübü adı altında iki amatör kulüp bulunmaktadır.
CANLI DESTEK
