İLÇEMİZ
Hafik, Sivas ilinin doğusunda, Kızılırmak havzasında, Sivas- Erzincan E-88 karayolu üzerinde kurulmuş olan ilçedir. 1873 yılında Koçhisar adıyla ilçe olmuştur. 1926 yılında Hafik adı kullanılmaya başlanmıştır. Sivas il merkezine 37 km uzaklıkta, 2.382 km² yüzölçümüne sahip, 2000 yılı nüfus sayımına göre toplam l9.287 kişinin yaşadığı, 82 köyü olan, tarihi çok eskilere dayanan, gölleri ve ormanlık arazisiyle doğal zenginliği bol bir ilçedir. Nüfusun 5.600′ü ilçe merkezinde, 13.687’si kırsalda yaşamaktadır. 1997 yılı nüfus sayımına göre ilçe nüfusu %3 oranında azalmıştır. Bölge insanı sert ve uzun geçen kış mevsimi ile mücadele içindedir. Kırsal alanda geleneksel yaşantı büyük ölçüde devam etmektedir. İlçe halkının temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Küçük ölçekte sanayi ve çarşısı bulunmakta olup tarım sektörüne hizmet vermektedir. Küçük ve mevsimlik maden işletmeleri bulunmaktadır.İlçede Tarım İşetmeleri Genel Müdürlüğü, Tarım Kredi Kooperatifi, T.C. Ziraat Bankası ilçe ekonomisine katkı veren kamu kuruluşlarıdır. İlçe nüfusu 1960 yılından itibaren sürekli azalmaktadır. 1990 yılı nüfus sayımına göre ilçe nüfusu 10.002 iken bu sayı 2000 yılında %44 azalarak 5.526 kişiye inmiştir.Yine aynı karşılaştırmada ilçe köyleri nüfusu %25 oranında azalmıştır. Bugün ilçe köyleri toplam nüfusu 13.687 kişidir. Hafik ilçesine bağlı toplam 83 adet köy bulunmaktadır. Tarımve hayvancılık genelde extansif büyüklüktedir. Köylerde şirketleşmiş bir tarım ve hayvancılık yoktur. Son dönemlerde ilçe tarım müdürlüğü teknik personelinin özellikle suni tohumlama ile cins hayvan sayısını oldukça arttırdığı görülmektedir. Yine Tarım ilçe müdürlüğü halk eğitim müdürlüğü çalışmaları ile arıcılık alanında ilerlemeler sağlanmaktadir. İlçedeki Hafik Gölü etrafında dinlenme, piknik ve gezinti alanları tesisleri mevcuttur. Sivas’a olan yakınlığı sebebiyle haftasonları Sivas’ta oturanların mesire amacıyla uğradıkları yerlerden biri de Hafik Göl gazinosudur. Belediyeye ait olan bu tesis işletmecilere kiraya verilmiştir. Hafik gölünde balık tutma izni ihale ile balıkçılara verilmekle beraber kıyıdan olta ile balık tutulmaktadır.
Tarihi
Araştırmalarda elde edilen buluntular ve Kılıç Kökten’in yaptığı sondaj kazılarına göre ilçede ilk yerleşim Hafik gölünde, kuzey kıyıya yakın bir yerdeki Pılır Höyüktedir. Höyükte Klasik ilk Tunç Çağı ve kalkotik dönem gereçleri veren katmanların ve gölün su düzeyinin altında üst katmanların çanak gömleğinden tümüyle farklı bir tür çanak çömlekle karşılaşılmıştır. Neolitik dönem özellikleri gösteren bu buluntuların yanı sıra aynı döneme işaret eden başkaca buluntular da vardır. Çakmaktaşından minik uçlar, obsidyenden mini yaprak uçlar baskı çentikli olarak dişlikleri, el değirmeni taşları, tokmakları, kumtaşından yapılmış idoller ve hayvan kemikleri Pılır Höyük’te yapılan sondajda, yapı kalıntısı olarak da silindir biçimli çukurlar ve ağaç parçaları saptanmıştır. Ağaç parçaları ve ahşap izleri, kazıklara aittir. Bu da evlerin göl evleri gibi kazıklar üstüne yapılmış olabileceğini düşündürmektedir. Neolitik devirden sonra yerleşim Pılır’da devam etmiştir. Ayrıca Beypınarı köyündeki Tekur kalesinde toplanan seramiklerin incelenmesi sonucunda Helenistik-Roma dönemi, Ortaçağı kaba seramiği ve boyalı seramik ve Erken Tunç Çağı perdahlı seramiklerden bu bölgenin erken Tunç Çağı’nda yerleşim gördüğünü kanıtlamaktadır.Üçbin yıllık yerleşimi olan Karlı Köyü, Boztepe Höyük’ünde 1955 yılında Burney’in yüzey araştımaları sonucunda MÖ. 3000 ve Demir Çağı’na ait seramikler tesbit ediliştir.Bununla birlikte MÖ. 3000 nite, kaba, Orta ve orta nitelikli parçalar arasında kara özelliklerini gösterenlerin yanı sıra yerel nitelikli olanları da vardır. Kemiktepe höyüğü Demir Çağında ad yerleşim görmüştür.
Tarih öncesi
Hafik’te yazılı tarih dönemi içerisindeki yerleşim saptanabildiği kadarıyla M.S. 200 yıllarına rastlar.Hırıstiyanlığın çıkmasıyla birlikte çok tanrılı dine sahip olan Roma’da Hrıstiyanlığa karşı büyük baskılar yapılmaya başlanmıştır. İşkenceler ve baskılar sonucunda Hırıstiyan halk göç etmiştir. Bu gelen Hırıstiyanlar, Durulmuş’ta, Dikilitepe’de, Hayıktepesi’nde, ve Hafik’te bulunan Tepe Mahallesi’ne yerleşmişlerdir.Bu yerleşim yerlerinde Dikilitepe ve Hayıtepesi’ne yerleşen halk aynı zamanda bu tepeleri en üstten itibaren zemine kadar delerek tepelerin yanından geçen Kızılırmak’tan su ihtiyaçlarını karşılamışlardır. Bu yerleşim yerlerinden Dikilitepe’nin yanındaki başka bir kayalık ise oyularak yiyecekler için erzak deposu olarak düzenlenmiş ayrıca bu kayalığın yüzeylerine de haç resimleri oymuşlardır. Bu da burada yerleşen halkın aynı zamanda ibadetlerini de burada yaptığını göstermektedir.Tepe mahallesi’ndeki yerleşime gelince, burada da halk büyük mağaralar yapmıştır. Fakat yerleşim yeri savunmaya uygun olmadığı için etrafını surlarla çevirmişlerdir. Konstantin’in Hırıstiyanlığı serbest bırakarak Roma’nın resmi dini olarak kabul etmesiyle Hafikte Roma’ya bağlı bir yerleşim yeri olmuştur.İmparator 1. Theodusius’un Roma devletini ikiye bölmesiyle Hafik Doğu Roma toprakları içinde kalmıştır. Bizans İmparatorluğu adını alan Doğu Roma topraklarında 5. yy. başlarında “thema” düzeni adı verilen yönetsel bir düzenlemenin ilk uygulamalarından biri, Sivas yöresinde yapıldı. Bu dönemdeki Armaniakon Theması, Sivas’ı (Sabestein) tümüyle içeriyordu. X Y.Y. sonlarında ise bugünkü Sivas bölgesini içeren ayrı bir Thema ( Sebestian Theması) kuruldu.
Türkler
Bizanslılar zamanında iki önemli olay vardır. Birincisi Müslüman Arap akıncılarının Anadolu’yu bir hayli zorlamalarıdır. Gerek Emeviler, gerekse Abbasiler zamanında bu akıncılar Marmara kıyılarına kadar geldilerse de bir sonuç elde edemediler. Asıl ve kesin sonuç doğudan gelen Selçuk Türkleri tarafından elde edildi. Daha Tuğrul Bey zamanında bile (1060) öncü kuvvetler Sivas’ı ele geçirmiş, bu bölgeleri tehlikesiz hale getirmişlerdi. Hafik, l873 yılında Koçhisar adıyla ilçe olmuştur. 1926 yılında Hafik adı kullanılmaya başlanmıştır. Hafik, Sivas İlinin doğusunda, Kızılırmak havzasında, Sivas-Erzincan E-88 karayolu üzerinde kurulmuştur. İl Merkezine 37 km uzaklıkta, 2.487 km yüzölçümüne sahip, 2000 yılı nüfus sayımına göre toplam l9.287 kişinin yaşadığı, 83 köyü olan, tarihi çok eskilere dayanan, kültürel özellikle gölleri ve ormanlık arazisiyle doğal zenginliği bol, şirin bir ilçemizdir. Nüfusun 5.600′ü İlçe Merkezinde, 13.687 si kırsalda yaşamaktadır. 1997 yılı nüfus sayımına göre İlçe nüfusu % 3 oranında azalmıştır. Bölge insanı sert ve uzun geçen kış mevsimi ile mücadele içindedir. Kırsal alanda geleneksel yaşantı büyük ölçüde devam etmektedir. İlçe halkının temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Küçük ölçekte sanayi ve çarşısı bulunmakta olup tarım sektörüne hizmet vermektedir. Küçük ve mevsimlik maden işletmeleri bulunmaktadır.İlçede Tarım İşetmeleri Genel Müdürlüğü, Tarım Kredi Kooperatifi, T.C. Ziraat Bankası ilçe ekonomisine katkı veren kamu kuruluşlarıdır. İlçe nüfusu 1960 yılından itibaren sürekli azalmaktadır. 1990 yılı nüfus sayımına göre ilçe nüfusu 10.002 iken bu sayı 2000 yılında %44 azalarak 5.526 kişiye inmiştir.Yine aynı karşılaştırmada ilçe köyleri nüfusu %25 oranında azalmıştır Bugün ilçe köyleri toplam nüfusu 13.687 kişidir. Hafik İlçesi’ne bağlı toplam 83 adet köy bulunmaktadır.İklim şartlarına bağlı olarak. Tarım ve hayvancılık genelde ekstansif büyüklüktedir. köylerimizde şirketleşmiş bir tarım ve hayvancılık yoktur. Son dönemlerde İlçe tarım müdürlüğü teknik personelinin özellikle suni tohumlama ile cins hayvan sayısını oldukça arttırdığı görülmektedir. Yine Tarım ilçe müdürlüğü halk eğitim müdürlüğü çalışmaları ile arıcılık alanında ilerlemeler sağlanmıştır. İlçedeki Hafik Gölü etrafında dinlenme, piknik ve gezinti alanları tesisleri mevcuttur Sivas’a 37 km. olan yakınlığı sebebiyle haftasonları Sivasta oturanların mesire amacıyla uğradıkları yerlerden biri de Hafik Göl gazinosudur. Belediyeye ait olan bu tesis işletmecilere kiraya verilmiştir. Hafik gölünde balık tutma izni ihale ile balıkçılara verilmekle beraber Kıyıdan olta ile balık tutulmaktadır.
Coğrafyası
Hafik Sivas-Erzincan karayolu üzerinde 37. km sinde yer almaktadır.Erzincan’a 190 km ,Tokat’a 145 km ,Yozgat’a 260 km ,Kayseri’ye 235 km ,Gümüşhane’ye 330 km ,Samsun’a 380 km,Ankara’ya 485 km, Diyarbakır’a 425 km İzmir’e 1180 km ,Edirne’ye 1213 km ,Iğdır’a 585 km ve İstanbul’a 985 km uzaklıktadır.İlçenin girişinden geçen E-23 karayolu sayesinde ulaşım yönünden hiçbir sorunu yoktur. İlçe 1300 rakımlıdır.İlçenin tepe mahallesi gibi yüksek yerleri de 1400 rakımlıdır. İlçe batısında Sivas, doğusunda Zara kuzeybatısında Tokat kuzeyinde Doğanşar, güneyinde de Kangal’la komşudur. Hafik’te karasal iklim hüküm sürmektedir.Ancak diğer ilçelere göre ormanlık alanı çok daha fazladır.Hafik gölünün etrafı değim yerindeyse yem yeşildir.Genel görünüm step(bozkır)olsada bitki örtüsü zara ya sivas a ve kuzey deki ilçeler hariç hepsine göre daha zengindir. Yazın sıcak ve kurak, kışın ise kar yağışlı ve çok soğuktur. İlçede bol miktarda göl ve ırmak bulunmaktadır. İlçenin gölleri : Hafik Gölü, Lota Gölü, Çekme Gölü, Ayı Gölü, Kemis ve Törük Gölleri. Bu göllerin en büyüğü Hafik Gölüdür(1km2).
Hafik Gölü
İlçein 2 km kuzeyinde, jips platosu üzerinde gelişmiş olan doğu-batı uzanımlı geniş ve yayvan şekilli karstik çanağın tabanında,yaklaşık 2 km. genişlikte bir alanı kaplayan Hafik gölü ortalama 2 metre derinliktedir. Hemen hemen tüm çevresi sazlık ve dibi balçıkla kaplı olan gölün suyu tatlıdır. Gölün su kaynağı daha çok gölün tabanında kaynayan su, ayrıca yağmur ve kar sularından oluşmaktadır. Sularında Sazan balığı ve kerevit yetişen bu göl küçük bir kuş cennetidir. Buna ilaveten İlçedekiler bu gölde Sazan,Aynalı Sazan,Sarı Sazan, Kara Sazan, Kambur Sazan, Ala Balık, Kefal ve Gümüş balığı tuttuklarını belirtmişlerdir. Kıyılarındaki sazlıklar; karabatak, yabankazı,yaban ördeği.(yeşilbaş ve kılkuyruk) angut, turna ve balıkçılların beslenme ve konaklama alanıdır. Hafik gölünün yağışlı mevsimlerde kabaran suları doğusundaki Koç deresine akar. Bu dere 3 km. güneydeki Kızılırmak’ın önemli bir koludur.Geniş tabanlı tekne şekilli vadisiyle jips platosuna yerleşmiş olan arasu, Hafik Gölünün yer aldığı karst çanağında vadisini genişletmesi sonucu kapmıştır.Göl yeraltı karst boşlukları ile de derenin yeraltı su tablasına bağlantılıdır. Gölde balık tutma izni maliye tarafından ihale ile balıkçılara verilir. Bunun yanında olta balıkçıları kıyıdan serbestçe balık tutabilirler. Gölün etrafında mesire alanları mevcuttur. Buralarda çeşitli tesisler mevcuttur. Bunların başında Hafik Belediyesine ait Göl Gazinosu hizmet vermektedir. Göl Gazinosu belediye tarafından ihale ile işletme hakkı özel kuruluşlara devredilmiştir.
Lota Gölü
Hafik Gölü’nü boşaltan derenin doğusunda 5 km. mesafede yine aynı jips platosu üzerinde açılmış olan doğu batı uzanımlı yayvan şekilli daha büyük bir uvalanın tavanında yassı sırtlar ve basık koni şekilli jips tepeleriyle ayrılmış iki göl ile arada yazın kuruyan geçici göl alanları yer alır.Buradaki göllerin morfolojisi Hafik gölünden oldukça farklıdır. Lota gölünün yerleştiği uvala ve çevresinde jipslerde gelişen morfolojinin en güzel örneklerini gözleme olanağı vardır. Yaklaşık 250 metre çapında daireler şeklinde olan iki göl, aynı özellikte iki yuvarlak jips dolinini doldurmuştur. Birbirine yaklaşık 500 metre uzaklıkta olan göllerin doğudaki 35 metre batıdaki 10 metre derinliktedir. Suları tatlı olan bu iki güzel göl, sazan, tatlı su kefali, gümüş gibi balık türlerinin bolluğu ile tanınmaktadır. Aynı düzeyde olan göl yüzeyleri yıl içerisinde 3 metreye ulaşan alçalıp yükselme gösterirler. Göl yüzeyinin birlikte oynaması, göller arsındaki yeraltı erime boşluklarının birleşik kaplar örneği gibi gölleri birbirine bağladığının göstergesidir.
Kızılırmak
imranlı ilçesindeki çukuryurt köyünün Kızıldağ’ın batı eteklerinden uzanan Çimenyenice Köyü, Dışkapı(Kemis) Köyü’nden geçip ilçe merkezinden geçtikten sonra Gökdin Köyüne doğru yoluna devam eder. Kızılırmak Hafik’ten geçerken ilçedeki bazı derelerden beslenir. Kızılırmak Hafik’te 44 km. yol izleyerek geçer.
Nüfus
1990 yılında yapılan nüfus sayımına göre toplam nüfus 28.286. iken, 2000 yılı nüfus sayımına göre 21.217. dir. Bu nüfusun 7.518 si İlçe merkezinde ikamet etmekte olup, 13.699 i ise köy nüfusudur. İlçemiz iç göç dolayısıyla Merkez ve köylerde gözle görülür oranda nüfus kaybetmektedir İlçeden başka bölgelere göç yoğun olarak sürmektedir.
Hafik teki nüfus hareketleri ise şöyledir :
| |
1990 Nüfusu
|
1997 Nüfusu
|
2000 Nüfusu
|
İlçe Merkezi
|
10002
|
7332
|
7518
|
Köyler
|
18274
|
12595
|
13699
|
|
| |
|
Sosyal Durum
Coğrafi koşullar, Topografik yapı ve gelenekler dolayısıyla yöremizde temel geçim kaynağı hayvancılıktır. Ekip, biçmeye
dayalı tarımcılık hayvancılığın desteklenmesi amacıyla söz konusudur. Özellikle sanayiye dayalı bir gelişme ve yapılaşma
olmadığından dolayı iş olanakları kısıtlıdır. İşsizliğin genç kuşaklarda daha fazla olması nedeniyle çalışabilir nüfus İlçe dışına
göç vermektedir.
a- Konut :
İlçemiz genelinde evler taştan yapılmıştır. İlçe merkezi ve köylerde son yıllarda çok katlı betonarme binaların sayısında
artış görülmektedir.
İlçe merkezinde Malmüdürlüğüne ait 5 adet , Müftülüğe ait 2 adet , Jandarma Komutanlığına ait 2 adet , İlçe Tarım Müdürlüğüne
ait 2 adet, Emniyet Amirliğine ait 16 adet , Orman İşletme Şefliğine ait 2 adet, Ziraat Bankası Müdürlüğüne ait 6 adet lojman
bulunmaktadır.
b- Müftülük :
İlçe müftülüğümüzün idaresinde toplam 52 cami ve 3 kuran kusu bulunmaktadır. Müftülük personeli , Cami ve Kuran
Kurslarımızdaki kadro ve görevli dağılımı şöyledir;
1 Müftü, 1 Vaiz, 1 VHKİ., 1 Şoför, 1 Hizmetli , 38 İmam-Hatip ve 2 Müezzin Kayyum ile hizmetler sürdürülmektedir. 14 Adet Köy
camii kadrosu boş bulunmaktadır.
Kültür ve Turizm
İlçemiz Tarihi bakımdan 5000 yıl geri giden zenginliğe ve birikime sahip olmasına karşın İlçe sınırları içerisinde bulunan
tescilli ve tescilsiz tarihi eserlerin tespiti yapılmıştır.
İlçemizde Tuzhisar Kilisesi, Hükümet Konağı, Kenkürük Kaya Mezarı, Pılır Höyüğü, Kemiktepe Höyüğü, Köroğlu Tepesi Yerleşmesi,
Gavur Tepesi Yerleşimi, Kaletepe ve Kale Yamaç Yerleşimi, Topçuyeniköy Höyüğü, Karapınar Höyüğü gibi eserlerin tescili yapılarak
tarihi miraslar listesine kayıt edilmiştir.
İlçemiz merkez ve köylerinde Hafik gölü, Büyük ve Küçük Lota Gölü, Yarhisar Gölü, Çimenyenice Gölü,Kurugöl,Kemis
Gölü,Çukurbelen(Hanzan)Gölü gibi göller bulunmaktadır.
Ulaşım ve Altyapı
a- Yol Durumu :
İlçemizin toplam 723 km yol ağı bulunmakta olup, bu yollardan 110 Km. si Karayollarına ait asfalt , 80 Km. si Köy yollarına
ait asfalt ve 533 km stabilize yoldur.
b- İçme suyu Durumu:
İlçemizin 82 köyü 53 mezrası bulunmakta olup, bunlardan 80 köy ve 10 mezramızda kapalı şebeke içme suyu bulunmaktadır. 2
köyümüzde köy çeşmeleri mevcut olup, bu köylerimize yerleşim yeri değişikliği nedeniyle kapalı şebeke içme suyu yapılamamıştır.
Mezralarımızdan 43 mezrada yerleşim yeri mevcut olmadığı ve yayla olarak kullanıldığından köy çeşmeleri bulunmaktadır.
c- Kanalizasyon Durumu :
İlçemizde 28 köy ve 1 mezrada kanalizasyon şebekesi bulunmaktadır.
d- Elektrik ve Telefon Durumu :
İlçemize bağlı bulunan tüm köylerimizde ve yerleşim yeri bulunan mezralarımızda telefon ve elektrik bulunmaktadır.
İlçe Posta İşletmesi Müdürlüğünde İlçemiz ve Köylerimizde hizmet amacı ile toplam 20 adet santral kurulu olup, santrallerin
toplam kapasitesi 5680 bağlı abone sayısı ise 3955 tir.
İlçemizde Çamlıbel Elektik Kurumu Elektrik Dağıtım Müessesesini temsil eden Hafik İşletme Başmühendisliğinde görevli 1 idari
personel ve 4 teknik personel olmak üzere toplam 5 personel ile hizmet verilmektedir.
CANLI DESTEK
