COĞRAFİ DURUM
PERVARİ COĞRAFYASI:
ÖZEL KONUM:
Pervari ilçesi Siirt ilinin kuzey doğusunda yer almaktadır. İlçenin kuzeyini Şirvan ve Hizan ilçeleri, doğusunu Bahçesaray, Çatak ve Beytüşşebap ilçeleri, güneyini Şırnak il merkezi ve Eruh ilçesi, batısını ise Aydınlar ilçesi çevrelemektedir. Alan bakımından Siirt ilinin en büyük ilçesi olan Pervari’nin yüzölçümü 1459 kilometre karedir.
MATEMATİKSEL KONUM :
37-55 Kuzey paralelleri ile 42-33 Güney Paralelleri arasında yer almaktadır.
YERŞEKİLLERİ :
İlçe oldukça dağlık olmakla birlikte çeşitli yükseltilerde ova ve platolara da rastlanmaktadır. İlçe merkezinin denizden yüksekliği 1380 metredir, ancak ilçenin rakımı kuzeyinde yer alan Botan Vadisinde 600 metreye kadar düşmektedir. Dik yamaçlarla çevrili olan Botan vadisinde yükseklikler ani farklılıklar oluşturmaktadır.İlçenin en önemli dağları 2953 metre yükseklikle Yazlıca(Herekol) Daği ile 2759 metre ile Körkandil Dağıdır. En önemli akarsuları, doğu bati yönünde akan Botan çayı ve Müküs çayıdır. Bunların dışında Çemikari, Masiri, Sinebel deresi, Zere ve Bakirma dereleri sürekli su taşıyan önemli dereleridir.En önemli gölleri 240 dekarlık yüzeye sahip Zervin Gölü ile bataklık olup yaz ayları gelince kuruyan Zirin Gölüdür.
İKLİM:
Genellikle yazlar sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Botan Vadisinin özel bir iklimi vardır.
BİTKİ ÖRTÜSÜ:
Üst florayı meşe türleri, titrek kavak, menengiç (bittim) ardıç, alıç, ahlat, ceviz v.s.Alt florayı, geven, yonca, yabani gül, böğürtlen, kenger, kekik, sığır kuyruğu, sakız, ilgin, sütleğen, çayırotu v.s.teşkil eder.
GEÇİTLER:
Pervari-Siirt karayolu üzerinde Buhara(1410 m.) ve Danila(1565 m.) Geçitleri ile Pervari-Van karayolu üzerinde Geçit tepe (2300 m.) bulunmaktadır.
İLÇENİN YERLEŞİMİ :
Doğu Anadolu Bölgesinde, Siirt İline bağlı bir ilçe olan Pervari, kuzeyinde Hizan ve Bahçesaray, doğusunda Çatak ve Beytüşşebap, güneyinde Şırnak ili ile Eruh ilçesi, batısında da Aydınlar ve Şirvan ilçeleri ile çevrilidir. Siirt’in doğu kesiminde yer alan Pervari’nin topraklarını Güneydoğu Torosların uzantısı olan dağlar engebelendirmektedir. Akarsu vadileri ile bölünen bu dağlık alandaki belli başlı yükselti Yazlıca Dağı (Herekol Dağı) (2.953 m.)dır. Dağlık kesimlerin yüksek yerlerinde sulak çayırlarla kaplı yaylalar bulunmaktadır.
İlçe topraklarını Botan Çayının başlangıç kollarından Çatak Deresi, Bahçesaray deresi ve Büyük dere sulamaktadır. Ayrıca güney kesimindeki küçük akarsular da Hazil Çayı tarafından toplanmaktadır. Bu sular Habur Çayı aracılığı ile Dicle Nehrine katılır.
Deniz seviyesinden yüksekliği 1.380 m.dir. İl merkezine 96 km. uzaklıktaki ilçenin yüzölçümü 1.459 kilometre karedir.
İKLİM:
İlçede karasal iklim hüküm sürmekte olup, yazları sıcak ve kurak, kışlar sert, soğuk ve yağışlı geçer.
EKONOMİK DURUM
EKONOMİK FAALİYETLER :
İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Yetiştirilen tarımsal ürünlerin başında arpa, buğday, baklagiller, yem bitkisi, Siirt fıstığı ve sebzedir. Bunların yanı sıra üzüm, nar, şeftali, kayısı ve ceviz gibi ürünler de yetiştirilmektedir. Hayvancılıkta büyük ve küçükbaş hayvancılığın yanında arıcılık da yapılmaktadır. Pervari balı ile ünlenmiştir. Yöreye özgü Ankara keçilerinin koyu renkli tiftiğinden Siirt battaniyesi dokunmaktadır.
|
Pervari ilçesinin yöresel ürünleri arasında en önemli olanı şüphesiz ki çok eski zamanlardan bu tarafa haklı bir şöhrete sahip olan Pervari Balıdır. Pervari balı diğer ballardan ayrılan bir çok özelliğe sahiptir. Bu bal geleneksel usullerle kara kovan ve örme sepetlerde üretilmektedir.
Pervari kara kovan balının önemli bir özelliği gerek örme sepetlerin, gerekse bir metre uzunluğunda, 30 santim kalınlığında yuvarlak dut ağacının içi oyularak yapılan kara kovanların içine, temel petek konulmamasıdır. Diğer suni peteklerden farklı olarak, arıların içini doldurdukları temel petek de arılar tarafından yapılmaktadır. Bu sebeple kara kovan balının peteği de rahatlıkla yenilebilir ve şifalıdır.
İlçemizde toplam 25.206 adet arı kovanı mevcut olup bunların 11.700 adeti kara kovan, 13.506 adet ise Fenni kovandır. ortalama olarak bir kara kovandan 3-5 kg bal , fennin kovanlarda 9-12 kg bal üretimi yapılmakta, İlçe genelinde yıllık 200-250 ton bal üretimimiz bulunmaktadır.
Pervari Balının çok eski tarihlerden bu tarafa tanınması, halkımızın bu bala olan ilgisi sebebiyle yöre balının korunması, istismarının önlenmesi amacıyla Türk Patent Enstitüsüne başvurulmuştur. Pervari Balı, 555 sayılı Coğrafi İşaretlerin Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesi gereğince 27.07.2003 tarihinden geçerli olmak üzere Türk Patent Enstitüsü tarafından tescil edilerek korumaya alınmış ve bu karar 27.07.2003 tarihli Resmi Gazetede ilan edilmiştir.
Pervari Balı bu anlamda korumaya alınan ilk bal olma özelliğini taşımaktadır.
Pervari balı, kehribar-amber renginde olup, bileşiminde mineral maddelerden potasyum, kalsiyum, kalsiyum oksit, kükürt, klor, fosfor, magnezyum ve silisyum oksit mevcut olup, iz elementlerden bakır, İyot, demir ve çinko bulunmaktadır. Ayrıca B grubu vitaminler ile C,E ve K vitaminleri bulunur.
Bu özelliklerinden dolayı Pervari Balı beslenmede önemli bir yeri olup, ülkemizde üretilen Anzer balından sonra aranan bir baldır.
|
Türk Gıda Kodeksi2000/39 sayılı Bal Tebliğinde :
|
Pervari balında bulunan değerler :
|
|
Nem miktarı % 20 den fazla olamaz
|
13.0
|
|
Asitlik miktarı 40 meg/kğ. dan fazla olamaz
|
---
|
|
Hidroksimetil furfurol miktarı 40 mg/kğ"dan fazla olamaz
|
1.54
|
|
Diastas sayısı 8"den az olamaz
|
9.67
|
|
Yoğun olarak İlçe Merkezi başta olmak üzere, Güleçler, Narsuyu, Ormandalı, Ayvalıbağ, Gökçekoru, Gölgeli, Üçoyuk, Çukur, Palamutlu, Taşdibek ve Beğendik Beldesi az da olsa Karasungur, Çobanören, Çavuşlu ve Dolusalkım köylerimize yetiştiriciliği yapılır.
600 metre ile 1000 m yükselliğinde kurulan bahçeler genellikle, engebeli bir alan ve teraslama yolu ile dikim yapılmış olup ve %30-40 meyil ve bahçe kenarlarında yetiştirildiğinden, sıra üzeri ve sıra arası mesafeler değişmektedir. 2-6 m mesafede tek sıra halinde Çok Dallı (4-7) olarak yetiştiricilik yapılmaktadır.
Üretim yerlerinin en büyük ortak özelliği Botan çayı kenarlarında kurulan bahçeliklerde kendine has mikroklima ortamında yetişiyor olması ve kendine has tatlı, meyhoş ve ekşi nar çeşitleriyle zivzik narı olarak adlandırılan, Şirvan ilçesinde yetiştirilen narlarla aynı özellikleri taşımakla birlikte uygun koşullarda depolandığında 3-4 ay tazeliğini kaybetmeden depolanabilmektedir.
2009 yılı itibariyle İlçemiz Çobanören ve Palamutlu köyünde yapılacak olan Barajlar sebebiyle Nar yetiştirilen alanların bir kısmının sular altında kalması ve oluşacak yeni sulu tarım alanlarıyla Nar bahçe tesisleri artacaktır.
İlçemizde yaklaşık 3000 dekar arazi üzerinde, 150.000-160.000 adet Nar ağacı bulunmakla birlikte 3000 ton üretimi bulunmaktadır. Bu üretim şu anda yeterli görülse de gelecekte ilçemizde bu üretimin artarak, 2020 yılana kadar üretimin 15.000 ton civarında olması beklenmektedir.
Nar ilçemiz için gelir getirici özellikte bir meyvedir. Antioksidan özelliği yanında nar suyu tansiyon ve kolesterol düşürücü olarak kullanılmakta,. bitkinin tohumları meyve olarak yenildiği gibi, gövde-kök ve dal kabukları ile meyve kabuğu da tıbbi ilaç yapımında kullanılır. .
|
İlçemiz Ekonomisinde önemli bir yere sahip olan Siirt fıstığı üretimi yıllık 150 ton civarında olmakla birlikte ekilen fıstık fidanları ile bu üretimin yaklaşık olarak beş katına çıkarılması planlanmaktadır.
Yoğun olarak Palamutlu, Körüçay, Karasungur, Tosuntarla, Gökçekoru, Gölgeli, Aşağıbalcılar, Beğendik beldesi, Çobanören başta olmak üzere hemen hemen tüm köylerimizde yetiştiriciliği yapılmaktadır.
İlçemizde yetişen Siirt fıstığının genel özelliklerini sıralarsak; ağaçları yarı dik ve kuvvetli büyür, ürün çerezlik olarak yenilir, seyrek salkım yapısında, meyveler orta geç olgunlaşır. İç meyve randımanı yüksek ve çıtlama % 90 üzerindedir. ilçemiz yapılan fıstık bahçesi tesisleri çöğür , tüplü fidan ve yabani ağaçların yerinde aşılanmasıyla yapılır.
800-1600 m yüksekliğine kadar kendiliğinden yetişen dağınık halde bıttım ve melengiç ağaçlarına aşılama suretiyle yapılan yetiştiricilik 2002 yılından itibaren fıstık aşılama ve kapama bahçe tesisi kurulmasına yönelik projelerle yeni bahçe tesisleri kurulmuştur.
Bu kapsamda 2002 yılında 292.000 adet, 2006-2007 yıllarında 20.100 adet fidan dağıtımı yapılarak ve örnek bahçeler tesis edildi, 2003 ve 2007 yılları arası aşılama için rafya ve kalem dağıtımı yapılarak Yabani olarak yetişen bıttım ağaçlarına aşılama çalışmaları yapılarak ekonomiye kazandırılmıştır.
6-8 yaşlarında itibaren aşılı fidanlar üzerinde ürün vermeye başlayan Siirt fıstığının ekonomik ömrü 12-60 yılları arasında olup, yabani fıstıklar oldukça uzun ömürlü olarak bilinirler (200-1500 yıl arası).
Son 10 yılda İlçemizde fıstık tesisi çalışmaları sayesinde ilçemiz için gelir getirici özellikte bir meyvedir. Çiğ olarak yenilen fıstığın kolesterol düşürücü olarak koroner kalp hastalığı riskini azalttığı bilinmekle beraber, mineral madde ve protein yönünden zengin bir besin kaynağıdır.
İlçemizde 310.000 fidan dağıtımı, dikilmesine rağmen günümüze kalan, 110.000 Adet fiadanın n % 40-50 si ürün veren yaşlara ulaştığı, tahmin edilmekte bıttım üzerine aşılanmış fıtık ağaçlarıyla birlikte İlçemizin 150 ton üretimi bulunmaktadır.
Tüm köylerinde Fıstık-bıttım ağacı bulunmakla beraber dağınık olarak ve ormanlık alanda kendiliğinden yetişmiş 500-600.000 adet yabani fıstık ağacı bulunduğu tahmin edilmektedir.
Siirt Fıstığı, İlçemiz için gelir getirici bir özellik kazanmakla beraber, fıstık bahçelerin yaygınlaştırılarak, elverişsiz ve diğer meyve türlerin yetişmediği alanların ekonomiye kazandırması ve çiftçilerimize gelir getirici proje yapılması gerekmektedir
| Siirt İli Pervari İlçesi Merkez, Belde ve Köy Nüfus Toplamları |
| İli / İlçesi |
İlçe Merkezi |
Belde Ve Köyler |
İlçe Geneli |
| |
Toplam |
Erkek |
Kadın |
Toplam |
Erkek |
Kadın |
Toplam |
Erkek |
Kadın |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Siirt / Pervari |
5.460 |
2.976 |
2.484 |
27.408 |
13.792 |
13.616 |
32.868 |
16.768 |
16.100 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genel Toplam |
5.460 |
2.976 |
2.484 |
27.408 |
13.792 |
13.616 |
32.868 |
16.768 |
16.100 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Pervari İlçesi Belde ve Köyleri Nüfus Dağılımı |
| Belde / Köy |
Toplam |
Erkek |
Kadın |
|
Belde / Köy |
Toplam |
Erkek |
Kadın |
| Aşağıbalcılar |
130 |
66 |
64 |
|
Sarıyaprak |
208 |
95 |
113 |
| Ayvalıbağ |
828 |
418 |
410 |
|
Söğütönü |
580 |
303 |
277 |
| Beğendik |
2.652 |
1.296 |
1.356 |
|
Taşdibek |
718 |
363 |
355 |
| Belenoluk |
1.006 |
507 |
499 |
|
Tuzcular |
506 |
273 |
233 |
| Bentköy |
510 |
245 |
265 |
|
Üçoyuk |
130 |
60 |
70 |
| Çatköy |
374 |
177 |
197 |
|
Yapraktepe |
708 |
337 |
371 |
| Çavuşlu |
513 |
250 |
263 |
|
Yeniaydın |
696 |
368 |
328 |
| Çobanören |
473 |
264 |
209 |
|
Yukarıbalcılar |
667 |
327 |
340 |
| Çukurköy |
248 |
123 |
125 |
|
Düğüncüler |
1.330 |
659 |
671 |
| Doğanköy |
2.145 |
1.086 |
1.059 |
|
Keskin |
338 |
165 |
173 |
| Dolusalkım |
800 |
413 |
387 |
|
Kışlacık |
244 |
117 |
127 |
| Ekindüzü |
383 |
191 |
192 |
|
Sarıdam |
269 |
130 |
139 |
| Gökbudak |
1.492 |
746 |
746 |
|
Karşıkaya |
358 |
176 |
182 |
| Gökçekoru |
1.247 |
636 |
611 |
|
Erkent |
98 |
54 |
44 |
| Gölgeli |
337 |
166 |
171 |
|
Karasungur |
747 |
371 |
376 |
| Güleçler |
1.409 |
719 |
690 |
|
Köprüçay |
566 |
295 |
271 |
| Gümüşören |
786 |
420 |
366 |
|
Okçular |
720 |
360 |
360 |
| Kocaçavuş |
266 |
127 |
139 |
|
Palamutlu |
1.699 |
863 |
836 |
| Narsuyu |
391 |
188 |
203 |
|
Tosuntarla |
151 |
85 |
66 |
| Ormandalı |
580 |
302 |
278 |
|
Doğanca |
105 |
51 |
54 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Toplam |
16570 |
8340 |
8230 |
|
|
|
10838 |
5452 |
5386 |
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Genel Toplam |
27408 |
13792 |
13616 |
|
|
|
|
|
|
|
Açıklama : İlçe, belde ve köylere göre nüfuslar belirlenirken: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından hazırlanan, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerinden yararlanılmıştır.
CANLI DESTEK
