TARİHİ VE KÜLTÜREL YERLER
Terme ve Çarşamba ilçelerinde Alanyaykın, Düzköy ve Bereket köylerinin birleşmesiyle 1973 yılında Belediye olmuştur. 04.07.1987 yıllarında da ilçe teşkilatı kurularak Samsun'a bağlanmıştır.
I. Dünya savaşından önce yörede Türk köylerinin yanında Rum, Ermeni ve Gürcü nüfusunun yaşadığı bilinmektedir. I. Dünya savaşı sırasında özellikle Ermeni çeteleriyle Türk halkı arasında çatışmalar yaşanmıştır. Ancak; Türk halkının mücadelesi sonunda Ermeniler bölgeyi terketmek zorunda kalmıştır.
Samsun'a uzaklığı 54 km. olan ilçenin, Güneyi Erbaa ve Akkuş, Doğusu Terme, Batısı Ayvacık, Kuzeyi ise Çarşamba ilçeleriyle çevrilidir. Salıpazarının denize kıyısı yoktur.
İlçenin kuzeyi düzlük, güneyi engebelidir. Yeşilçay ve Terme çayı ilçe merkezinde kesişmektedir. Bu çaylar üzerinde üç köprü vardır. Salıpazarı ile Gökçeli köyünü Kurt köprüsü, Yavaşbey köyünü ise Maviren köprüsü birbirine bağlar.
İlçe ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Halkın büyük çoğunluğu tarımla uğraşmaktadır. Tarım ürünü olarak Fındık, Çilek, Çeltik yaygın olarak yetiştirilir. İlçede hayvancılıkta gelişmiştir.
Garpu Kalesi: Cevizli - Konakören köyleri arasında yer almaktadır. Garfu yada Gerfu adıyla da bilinir. M. Ö. 7. yy' a ait olduğu ileri sürülmektedir. Bir rivayete göre Amazonlara aittir. Klasik anlamda bir kaleye benzememektedir. Kalede üzeri taşla kapatılmış iki kuyu bulunur. Önemli bir mimari kalıntı yoktur, kapı ve merdiven izleri ile ilgili taş örgüye benzetilen bir kısım vardır. Giriş kapısı kayadan oyularak, merdivenler ise kayaların yontulması suretiyle yapılmıştır.
Eğri Kale(Çıngıraklı Kale): Kırgıl köyündeki kale, inanışa göre kul yapısı değildir. Bunu Nuh Peygamber zamanında gemilerin bağlanması için Tanrı yapmıştır. İlk kar buraya yağar, üstüne duman çökerse havanın bozacağına inanılır.
Albak Camii:İlçe merkezine 1 km uzaklıktadır. Yeşil çayının derince bir kayalıktan geçmesiyle oluşmuş doğal alan yanındaki tahta camiyle birlikte güzel bir gezinti yeridir.Şu andaki caminin yerinde Selçuklu yapımı bir cami olduğu ve zamanın tahrifatından dolayı yerine bugünkü caminin yapıldığı bilinmektedir.
Çağlayan Köyü: Adından da anlaşılacağı gibi dere yatağına kurulu olan köyde çok sayıda şelale vardır.İlçeye uzaklığı 7 km'dir. Köyde ayrıca alabalık üretim çiftliği ve lokantası vardır.Yolların kötü olması şelalelerin yeterince ilgiyi çekememesine sebep olmaktadır.
Meşe Tekkesi: Kırgıl köyünde eski mezarlıkta bulunan bir mezardır.
Değirmen: Gökçeli mahallesinde 500 yıllık bir değirmen vardır. Kesme taştan yapılmış olan kemeri hala yıkılmamıştır. Bugün yine un değirmeni olarak faaliyet göstermektedir.
Çatak Ahmet Ağa camii: Merkez Gökçeli Mahallesinde 115 senelik bir camidir.
Yeşil camii: Yeşil köyündedir. Ahşap malzeme kullanılarak ve 300 sene önce inşa edildiği kaydedilmiştir
Karaman camii: Karaman köyündedir. Ahşap malzeme kullanılarak ve 300 sene önce inşa edildiği kaydedilmiştir
Türbeler: Samzama kadem ve Topal Hacı türbeleri vardır. Halk tarafından çok saygı gösterilip, evliya kabul edilen kişilere aittir.
Hasan Tekke: Şehir merkezini tepeden gören bu tekke kurtuluş savaşında bu alanda şehit düştüğüne inanılan Hasan adındaki bir zata aittir.Kıbrıs çıkarması sırasında buradan kırmızı bir ışığın çıkıp Kıbrıs tarafına gittiği söylentisi vardır.Mezarın bulunduğu tepeye Hasan tekke adı verilmiştir. Mezar tepenin tam zirvesindedir. Ayrıca bu tepe Salıpazarı ve Çarşamba ilçelerinin manzarasını seyretmek için çok uygun bir yerdir. Bununla birlikte bazı köylerde tekke olduğuna inanılan çok sayıda mezar vardır.
Yeşil Türbe: Yeşil köyü mezarlığındadır.Yapılış tarihi bilinmemektedir.Oda şeklindeki bina içindedir.Köylüler tarafından onarımı gerçekleştirilmiştir. Dilek yeri olarak bilinir
GELENEKSEL ETKİNLİK GÜNLERİ
Her yıl mayıs ayı (5,6,7) içerisinde "Tahnal ve Esatçiftliği Hıdrellez Şenlikleri" düzenlenir. Şenlikler de Güreş müsabakaları ve At yarışları yapılmaktadır. İlçede ayrıca mayıs ayında çilek festivalleri yapılmaktadır.
FOLKLORİK DEĞERLER
Karadeniz bölgesinin kendine özgü kültür birikimleri ile Gürcü ve Kafkas halkın kültürel özellikleri kaynaşmış durumdadır.İlçede eğlenceler genellikle davul zurna eşliğinde yapılır. Çiftetelli ve halay yanında bir de Gürcü Horonu denilen oyun oynanır. Yörede ocakbaşı sohbetleri meşhurdur. Ocak aynı zamanda mutfak anlamındadır. Ocak Başı misafir odası gibi kullanılır ve misafirler burada ağırlanır.
YÖRESEL HALK OYUNLARI
Alafranga oyunu: Salıpazarı'nda yaygın olarak oynanan bir oyundur.Oyun el ele tutuşularak oynanır.Ekip başı oyuncuların en yaşlısıdır.Onun komutu ile oyun başlar. Oyunda tarladaki topal karganın akması figüre edilir.Davul zurna eşliğinde oynanan bu oyunda oyuncular daire şeklini alırlar.
Sağır perde: Genellikle Salıpazarı'nın köylerinde oynanan bir oyundur.Oyunun müziği zurnanın sağır perdesinden çalındığı için bu adla anılır.Yöredeki yaygın adı Çarşamba çiftetellisi dir. Oyun davul zurna eşliğinde oynanır.Kollar havadadır, sol ayak yarım öne atılır, sağ ayak arkadadır.Topuklar üzerinde dört sayı sağa , dört sayı sola gidilir, başa dönülerek topuklar üzerinde sekiz sayı sayılır.Oyuncular parmaklarına zil takarlar. Hızlı tempo ile başlar ve hızlı tempoda biter.
Kasap oyunu: Kasap oyunu, yurdumuzun değişik yörelerinde oynanmaktadır fakat Salıpazarı'nda bu oyunun değişik türlerine rastlanır.Oyuna sağ ayakla başlanır, sol ayak arkaya alınarak sol taraf diz kırılır.Her iki yak da öne atılır, diz kırma sadece oyunun başında , yani yavaş tempolu kısımda yapılır.Yavaş tempo ile başlar hızlı tempo ile sona erer. Konakören köyünde oyunun daha değişik bir türü oynanmaktadır.Burada bıçak kullanılarak kasapların et kesmesi tasvir edilmektedir.
İKLİM VE BİTKİ ÖRTÜSÜ
İklimi iki grupta değerlendirmek mümkündür. Ovalık kesimde tipik Orta Karadeniz iklimi hakimdir.Buna göre yazlar serin, kışlar ılık geçer.Ancak yüksek kesimlere çıkıldıkça iklim sertleşir.Kışın 1,5m. yi aşan kar yağışıBağlantı adresi Sadece üyeler içindir!
gözükür.
İlçe arazisinin % 80'i engebeli-dağlık konumdadır. Son derece gür ve yeşil bir bitki örtüsüne sahiptir.Ormanlık alanlarda meşe, kızılağaç, kestane ile fındıklıklar büyük yer kaplar.
İlçemiz diğer il ve ilçelere; Salıpazarı-Çarşamba karayolunu kullanarak ulaşmaktadır. İlçemiz Çarşamba’ya 14 km. uzaklıkta olup, ulaşım Salıpazarı Belediyesi Özel Halk Otobüsleri tarafından sağlanmaktadır.
İlçemizin ikinci önemli ulaşım ağını oluşturan, toplam uzunluğu 21 km olan ve köy hizmetlerinin sorumluluğunda bulunan Salıpazarı-Terme yolunun asfaltı da 2007 yılı içerisinde dökülerek yol yapım çalışması tamamlanmıştır. Salıpazarı-Terme yolu bu iki ilçeyi birbirine bağladığı gibi ilçemiz halkının da denize ulaşmasını sağlayan en kestirme yoldur.
En az 6 köyümüzün yararlandığı hatta Ordu’nun Akkuş ilçesine bağlantımızı sağlayan ve sınırlarımız içindeki toplam uzunluğu 45 km olan bir grup köy yolu özelliği gösteren Salıpazarı-Karayonca güzergahının da iyileştirilmesi için burada çalışmalar devam etmektedir.
Bu önemli ulaşım ağlarının dışında kalan köy ve mahalle yollarımız da genel olarak yetersiz olup bakım-onarıma ihtiyaç göstermektedir.
İlçemizin çoğunlukla engebeli araziden oluşması ve yerleşmelerin dağınıklık arzetmeleri yol alt yapısını olumsuz etkileyen en önemli etmenlerdir.
İlçemizde kış aylarında belli süreler içerisinde de olsa yüksek köylerimizden olan Esatçiftliği, Tahnal, Karayonca,Gökçebaşı, Suluca, Tacalan ve Y.Kestanepınar’ın yolları ulaşıma kapanmaktadır. Bazı köy yollarının bakım ve onarıma ihtiyacı bulunmaktadır. Bu yollarımızın yapımı için müracaatlar ilgili kuruluşlara iletilerek programa alınmakta ve Kaymakamlığımızca da takibi yapılmaktadır.
İlçemizin elektriksiz köyü bulunmamaktadır. Mevcut 33 köyümüzden 15 köyün içme suyu şebekeli olup, 18 köyü içme suyu çeşmelidir. Çeşmeli olan köylerin içme suları yetersizdir.
İlçemizin kanalizasyon teşkilatı mevcut olup, herhangi bir sorun yoktur. Köylerimizden ise Avut ve Tahnal köyünde kanalizasyon mevcut olup, diğer köylerde fosseptik çukurları kullanılmaktadır.
İlçemizde radyo yayınları normal olarak dinlenmektedir. TV ise mevcut kanallardan yayını izlenmekte ise de, her kanal aynı netlikte izlenilememektedir.
Tüm köylerimizde telefon mevcut olup, bu konudaki hizmetler yeterlidir.
CANLI DESTEK
