
. DÜNYA SAVAŞI FINDIKLI'NIN İŞGALİ VE KURTULUŞU :
I. Dünya savaşında Ruslara karşı açılan Doğu Cephesindeki yenilgi Rus Ordularının Fındıklı'ya kadar ulaşmasına neden oldu.Arhavi deki direnişi kıran Rus Ordusu Muhtemelen şubat 1916 da Fındıklı Rus ordusu işgaline girmişti. Yöre insanı büyük ölçüde “muhacirlik” adı verilen göç hareketine katıldı.Fındıklı ve Karadeniz sahilini 3. Orduya bağlı 53. alay müdafaa ediyordu.Ordu kumandanı Haci Hamdi Paşa idi.53.alay kumandanı ise Yarbay Ali Rıza bey idi.Fındıklı müdafaa hattı iken merkez komutanlığı binası olarak Tahiroğlu Hafız‘ın evi kullanılıyordu.Merkez kumandanlığında teğmen rütbesinde Kadıoğlu Salim Efendi görev yapmaktaydı.Fındıklı'daki büyük direnişe rağmen şubat 1916 da Fındıklı Rus işgali altına girmiş oldu.Fındıklı‘nın müdaffaasında görev alan yedek subaylardan Mustafa Şahinler,Salim Kadıoğlu ve Rifat Kalpak büyük yararlıklar gösterdiler. Salim Kadıoğlu'ndan Hamdi YAZICI'nın naklettiği bilgilere göre.”Düşman büyük bir kuvvetle 1916 şubat ayının bir gecesinde Türk kuvvetlerini kuşatma hareketine geçti.Kuşatma haberi sabaha yakın bir saatte birliklerimize ulaştı. Onadi ve Kamaşane ile Hara bayırındaki birliklerimizi yok etmek istiyorlardı.Bu sırada bir Rus torpidosu Mekiskir de demirlemiş ve mütemadiyen buraları bombalıyordu.Giderek daralan düşman çemberi birliklerimiz arasındaki haberleşmeyi de kesti.Kurtuluşu geri çekilmekte bulan subaylarımız bu emri birliklerine ulaştıramıyorlardı.kamaşane deki birliklere geri çekilme emrini ulaştırmak isteyen er ve çavuş şehit edildi.Karargahta bulunan genç teğmen Salim efendi bu görevi gönüllü olarak üstlendi.Kamaşane ye geri çekilme emrini ulaştırarak buradaki birliklerimizin imha olmasını önledi.Geri çekilen birliklerimiz küçük bir kuvveti burada bırakarak kurtuldular. Burada kalanlardan İstanbullu Doktor Teğmen ve arkadaşlarının tamamı şehit oldu.Fındıklı ‘yı geçen Rus'lar 5 mart 1916 da Pazar'ı 9 Mart 1916 da da Rize yi işgal ettiler.İlerleyişlerine devam eden Ruslar 18 Nisan 1916 da Trabzon'a girdiler. Rusya nda başlayan Bolşevik ihtilali Rus ordusunun bölgemizden çekilmesi karaındaki en önemli etken olmuştur. Yaklaşık iki yıl boyunca Rus işgali altında kalan Fındıklı 11 Mart 1918 yılında Rus işgalinden kurtularak tekrar hürriyetine kavuşmuş oldu. İşgal yıllarında “saltat” diye adlandırılan Rus askerleri Fındıklı da “Naçalık” adı verilen mülki idare birimi kurdular.İşgal bölgelerinde geçerli olan “manat” adlı paralarını da buralarda kullanmak üzere bastılar.
VİÇE ‘NİN İLÇE OLUŞU :
1.6.1933 tarihinde Artvin vilayeti Çoruh adı ile Rize iline bağlanmıştır.Üç yıl Rize ye bağlı olan Arvin –Çoruh 1936 da Rize ‘den ayrılmıştır.Artvin ayrılırken Rize ye bağlı olarak sadece Pazar ilçesi kalmıştır.Viçe –Fındıklı o tarihlerde bucak durumunda olduğu için Çoruh-Arvin iline bağlı bir ilçe olan Hopa'nın bir bucağı durumunda Arvin'e bağlı idi.Bu yüzden bu tarihlerde doğan Fındıklı'lıların nüfus kağıtlarında Vilayeti Çoruh,Kazası Hopa Nahiyesi-bucağı Viçe yazılıdır. 11 Haziran 1947 tarihinde çıkarılan 5071 sayılı yasa ile Viçe bucak olmaktan çıkarılıp İlçe haline geldi. 27 Kasım 1953 yılında çıkan 6190 sayılı kanun ile Artvin ilinden alınıp Rize iline bağlandı.Fındıklı nın ilçe olmasında mareşal Fevzi Çakmak tarafından ilçeye yapılan bir ziyaretin etkili olduğu anlatılmaktadır.
GÜNÜMÜZDE FINDIKLI:
Fındıklı, Rize İlinin 60 Km doğusunda yer alan bir sahil ilçesidir. Yüzölçümü 409 Km2 olan ilçenin doğusunda Arhavi, batısında Ardeşen, Güneyinde Yusufeli ilçeleri ve kuzeyinde ise Karadeniz ile çevrili olup, 13 Km. kıyı şeridi vardır. Kıyıda çok az olan düzlük alanlar kaçkarlara doğru, tepeler ve dağlar şeklinde yükselir. Vadiler arasında yer yer düzlükler mevcuttur. İlçe topraklarını Sümer, Arılı ve Çağlayan derelerinin etrafındaki vadiler oluşturur. Bu dereler boyunca otlaklar ve yaylalara rastlanır. Kaçkar eteklerine doğru yükseldikçe daimi kar sınırları ile karşılaşılır.
Tipik Karadeniz arazi yapısı ve iklimine sahip olan ilçemizde yılın 6 ayı kapalı, 4 ayı çok bulutlu, 1,5 ayı bulutlu, 19 gün açık hava bulunmakta ve 365 günün yarısı yağışlı geçmektedir. Yıllık yağış miktarı 2500 mm. den 3000 mm. ye çıkmakta olup, en yüksek nem oranı % 95, en düşük nem oranı % 40 civarıdır. En yüksek sıcaklık 30 Co , en düşüğü ise –4 Co civarındadır.
Fındıklı İlçesi merkez mahallesi dahil 8 mahalle ve 22 köy den oluşmaktadır.
FINDIKLI (VİÇE)' KÖY VE MAHALLELERİ :
| FINDIKLI MAH. |
|
(Merkez)
|
GAVRA
|
| HÜRRİYET MAH. |
MANASTIR/GAVRA |
| SAHİL MAH. |
MEKİSKİR |
| YENİMAHALLE |
PAÇVA/YENİKÖY |
| ILICA MAH. |
KURTUME/GORİ |
| AKSU MAH. |
ABNOĞA |
| LİMAN MAH. |
TOROSİ/MAYİSİNE |
| TATLISU MAH. |
GESİYE |
| KÖYLERİMİZ |
| ARILI |
PİSHALA |
| ASLandERE |
ÇUKULİT/PEYNİRCİLER |
| AVCILAR |
andRAVAT |
| BEYDERE |
ABU HEMŞİN/ SUPE |
| CENNET |
andREVAT |
| ÇAĞLAYAN |
ABU |
| ÇINARLI |
ÇURÇAVA |
| DERBENT |
TREVENDİ |
| DOĞANAY |
DOĞANCIK/MZUĞU |
| GÜRSU |
BAŞKÖY |
| HARA |
|
| IHLAMURLU |
ĞAYNA |
| KARAALİ |
CANPET/KARALİKÖY |
| KIYICIK |
MOÇHORE/KONTİVE |
| MEYVALI |
CANPET |
| SAAT |
SATİ |
| SULAK |
MZUĞU |
| SÜMER |
SERMENİ |
| TEPECİK |
PETESKİR |
| YAYLACILAR |
|
| YENİKÖY |
GURUPİT |
| YENİŞEHİTLİK |
ZENİMOŞ |
Fındıklı ilçesinde nüfusun yoğunluklu yerleşimi sahil ve sahile yakın yerleşim birimlerinde kümelenmiştir. En uzak köyü şehir merkezinden 17 km güneyde yer almakta olup diğer köylerinin şehir merkezine uzaklığı 5 ile 7 km arasında ortalama bir değere sahiptir. İlçemizin bu özelliği kent kültürünün , sosyal hayattaki gelişmelerin ilçede çabuk kabul görmesindeki etkenlerden biri olduğu söylenebilir.
Coğrafyası
Resimler Sadece üyeler içindir!
İlçemiz doğusunda Artvin iline bağlı Arhavi ve güneyinde Yusufeli ilçeleri ile komşudur.
Rize'nin doğusundaki son ilçesi olan Fındıklı'nın, batısında Ardeşen ve ve kuzeyinde Karadeniz yer almaktadır.
Fındıklı 22 köy ve merkezde 8 mahalleden oluşmaktadır. Toplam yüzölçümü 409 km2'dir. İlçemiz ilk
olarak 11 Haziran 1947 yılında Fındıklı adı ile Çoruh (Artvin) iline bağlı ilçe olmuş, 1948 yılında belediye
teşkilatının kurulmasıyla, 27 Kasım 1953 tarihinde Artvin'den ayrılıp Rize'ye bağlanmıştır.
Karadenizin yerleşim yerleri genellikle vadilerde kurulmuştur. Bu zorunlu bir tercihtir, çünkü doğa
biricik düzlüklerini burada sunmuştur. Ayrıca bu topraklar verimli ve kıymetldir. Fındıklı böyle vadilerin üçünün
oluşturduğu vadiler arasından uzatır boynunu; Doğu Sumle Deresi, batıda Arılı ve kenti ikiye bölen Çağlayan Deresi'nin
verimli ve gösterişli vadilerinde kurulmuştur.
Fındıklı ilçe merkezinden güneye doğru derelerin vadilerini takip ederseniz eşsiz güzellikler karşılar sizi.
Arılı Deresi ve Manaster mevkiinde Çınarlı Deresi'nin vadiler boyunca Hara, Tepecik, Meyvalı, Karaaliköy, Arılı,
Gürsu ve Yaylacılar köyleriyer alır.
Manaster Köprüsü mevkiinden Çınarlı Deresi yönündeki vadiyi takip ederseniz, Çınarlı, Avcılar, Cennet,
Sulak, Ihlamurlu ve Yenişehitlik köylerine; Çağlayan Deresi vadisi boyunca, Çağlayan, Aslandere ve Beydere köylerine ulaşabilirsiniz.
İlçenin doğusunda akan derelerden biride Sümer Deresi'dir. Bu derenin vadisinde de Sümer, Saat ve Derbent köyleri bulunur.
Ayrıca Fındıklı'nın doğu sınırında yer alan Kıyıcık, ismi ile müsemma bir kıyı köyüdür. Yeniköy köyü ise ilçemizin,
Ardeşen ile sınırını teşkil eden, denize hakim tepeleri ve güzel sahili ile tanınan bir köyümüzdür.
İlçemizin toplam nüfusu 2007 Yılı genel nüfus sayımına göre, 15556 olup, vatandaşlarımızın 9909'u şehir merkezinde,
5647'si ise köylerde yaşamaktadır.
Sosyal ve İdari Yapısı Sosyal yaşantı oldukça yüksektir. Özellikle 1952 yılından sonra çay ziraatının başlamasıyla halkın ekonomik gücü yükselmiş, sahil yolunun açılmasından sonra dışa açılım hızlanmış olup, köylerle şehir merkezi arasında sosyal yaşantı bakımından fark yok denecek kadar azdır.
Köyde yaşayan Nüfus genelde hareketlidir. Yazın tarlasında, bağında ve bahçesinde çalışır, kış mevsiminde ilçe merkezindeki evinde yada kiraladığı evde kalmaktadır. İlçemizde modern toplum yapısı hakimdir. Düğün, davet, cenaze gibi toplum olaylarında azami yardımlaşma görülür. Giyimi, yaşamı ve davranışı ile köylü kentli ayrımı yapmak olanaksızdır. %98 üzerinde okur-yazar olan ilçe halkı okula ve okumaya çok önem vermektedir.Okuldan ayrılanlar halk eğitim merkezinde düzenlenen kurslara büyük ilgi gösterip bu kurslarda çeşitli bilgi becerilerle kendilerini yetiştirmektedirler.
Yöre halkının bölge şartlarına göre geçim kaynağı başta çay ve fındık olmak üzere kısmen narinciye, meyvecilik, su ürünleri, arıcılık ve hayvancılıktır.
İlçemiz mülki sınırları içerisinde Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlı Fındıklı Çay Fabrikası ve bu fabrikaya ilaveten özel sektör bünyesinde Dosan, Doğuçay ve Ofçay Fabrikaları faaliyetlerini sürdürmektedir.Eski Karçay çay fabrikasının karaliçay tarafından satın alınması sonucu bu fabrikanın tamir bakım ve yenileme inşaatına başlanmış olup 2005 yılı kampanya sezonuna yetiştirilmeye çalışılmaktadır. İlçemizde yaklaşık 2.500 çiftçi ailesi bulunmakta olup tarımsal gelir ekonomik refahı sağlamada yeterli olmadığından aile fertlerinin bir çoğu işçi , memur ve esnaf gibi tarım dışı alanlarda çalışmaktadır. İlçemizde tarımsal faaliyetlerden yılda yaklaşık 35.000 ton yaş çay, 400 ton kuru kabuklu fındık, 200 ton kivi, 70 ton turunçgiller, 50 ton sebze ve mısır ile kıyı balıkçılığından yaklaşık 150 ton çeşitli cins balık avlanmaktadır. Ayrıca Çağlayan köyünde 60 ton/ yıl kapasiteli alabalık üretim tesisi ve değişik köylerde küçük aile işletmeciliği kapsamında 4 adet alabalık işletmesi mevcuttur.
FINDIKLI
RİZE ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
16740 kişi
Yüzölçümü:
409 km²
Köyleri
- ARILI
- ASLandERE
- AVCILAR
- BEYDERE
- ÇAĞLAYAN
- CENNET
- ÇINARLI
- DERBENT
- DOĞANAY
- GÜRSU
- HARAKÖY
- IHLAMURLU
- KARAALİ
- KIYICIK
- MEYVALI
- SAATKÖY
- SULAK
- SÜMER
- TEPECİK
- YAYLACILAR
- YENİKÖY
- YENİŞEHİTLİK