Güneysu Tanıtım

TARİHÇE

Güneysu, Rize iline bağlı bir bucak merkezi iken 1987 yılında ilçe olmuştur. Güneysu İlçesi’nin eski adı ve halk arasında da yaygın olarak kullanılan ismi POTOMYA'dır. Çünkü Karadeniz bölgesinde kaynağını dağların kuzeyinden alan birçok kısa mesafeli, gür akışlı akarsulardan olan Taşlıdere Havzası'nın iki önemli kolu olan Salarha Deresi ve Potamya deresi arasında kaldığından bu ismi almıştır. Yani iki akarsu ortasında yer aldığından Potamya denilmiş ve zamanla halk dilinde Potomya'ya dönüşmüştür. Dolayısıyla araştırmamızın asıl konusu Güneysu İlçesi olup Güneysu Havzası sınırları dahilinde olan her yer araştırma kapsamına alınıp ayrıca araştırmaya daha geniş perspektif kazandırıp daha kolay mukayeseyi sağlama amacıyla zaman zaman Taşlıdere Havzası ve Salarha Deresi Havzası’ndan da bahsedilmiştir.

Resimler Sadece üyeler içindir! 

Güneysu İlçe sınırları yaklaşık olarak batıda 40 34doğu boylamından, doğuda 40 44 doğu boylamından, güneyde 40 50 kuzey enleminden ve kuzeyde 41 02 kuzey enleminden geçmektedir. Güneysu, Rize il merkezinin güneydoğusunda Taşlıdere'nin Karadeniz'le birleştiği noktadan güneye doğru gidildikçe dokuzuncu kilometrede yer alan ve 107 km2 alana sahip Rize'nin iç kesim ilçelerinden biridir. Şehir merkezinin, kıyıya uzaklığı 14 km. olup şehir merkezi rakımı 152 metredir. Doğudan Çayeli,kuzeyden Rize merkeze bağlı topraklar batıdan Rize merkeze ve İkizdere toprakları ve güneyden İkizdere toprakları ve Kaçkar Dağları ile çevrilidir. Kuzey sınırları Karadeniz kıyısından 9 km içeriden başlayıp şehir merkezinin 14.km'de olduğu halde rakımı 152km'de olması akarsu kenarında kurulmasının bir sonucudur. Oysa şehir merkezi bile tepelerle çevrili olup, buralarda kurulan yakın köylerde bile (iki üç km mesafede) rakım bu değerin birkaç katına çıkabilmektedir.

İlçe çok engebeli bir rölyefe sahip olup, ilçe sınırları dahilinde yükseltisi 150 m. ile 2000 m. civarında değişen tepelik alanlar mevcuttur. Bu tepeler yapı, rölyef ve teşekkülat bakımından bir birine benzer özellikler göstermekte olup vadilerle birbirinden ayrılmışlardır. Bu vadilerde büyüklü küçüklü çok sayıda akarsu mevcut olup bunlar daha sonra Taşlı dere havzasının en önemli kolu olan Güneysu ( Potamya ) deresini meydana getirmektedir. Arazinin çoğu dağlık olup cüzi bir kısmını yaylalar meydana getirmektedir. Denize komşu olmadığı için de Rize genelinde payı %1 olan ovalarından bile tam olarak payını alamamıştır. Bu dağlık arazi ise tamamen bitki örtüsü ile kaplı olup, açık alan görmek mümkün değildir.Bu bitki örtüsü vadilerin derin ve keskin görünümünü yumuşatıp göze hoş bir karakter kazanmasına yardımcı olmaktadır.

Bölgenin iklim özelliğinden kaynaklanan sürekli yağışlar aşınmayı arttırarak erozyon tehlikesini sürekli gündemde tutmaktadır.Ayrıca bu yağışlar rölyefteki engebe ve toprakta ki namüsait yapı ve doku ile birleşince ilçenin her köşesine can ve mal kaybına müsebbip olan sürpriz sel ve heyelenlarla karşılaşmak mümkün olmaktadır. Nitekim 12 Kasım 2001 ve 23 Temmuz 2002 felaketleri bunun sadece acı iki örneğidir.

Yörenin bitki örtüsü özelliğine baktığımızda sınırları dışından ( kıyıdan ) başlayan Kolşik Flora’nın hakimiyetini müşahade etmekteyiz. Ancak belli bir yükseltiden sonra iğne yapraklı ağaçlar hakim duruma geçmekte ve kaçkarların kuzey sınırlarında sıralanan belli sayı ve büyüklükteki yaylalarda alpin çayırlardan söz etmemiz mümkündür.

NÜFUS

Güneysu’nun nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının üzerinde olup kadın nüfusu erkek nüfusundan daha fazladır. Ayrıca sürekli dışa göç 1990’da 19516 olan Güneysu nüfusunu 2000 yılında 17320’ye 2007 yılında ise 4544…………………….geriletmiştir. Kırsal nüfus yoğunluğu şehir nüfusundan çok fazladır. Bunun sebebi merkeze yakın köylerin oluşu dolayısıyla insanların köyden merkeze gündüzün gelip gitmesidir.Ayrıca kır nüfusunun şehir nüfusundan fazla olmasının diğer bir sebebi ilçe sınırları içinde 22 köy olup belediye sınırları içinde 6 mahallenin oluşudur.Yeni kırsal yerleşme sayılarının şehirdeki yerleşmenin 5 katından fazla oluşudur.

Güneysu halkının temel geçim kaynağını tarım ve tarıma dayalı sanayi teşkil etmektedir. Bu konuda özellikle çay tarımının hakimiyetin den söz etmek mümkündür. Son yıllarda çaya alternatif olarak kivi de yetiştirilmeye başlanmıştır. Yalnız alışageldik tarım kültüründen kurtulup yeni alternatifler aramanın gerekli olduğuna inanıyorum. Aslında her biri titiz bir araştırma sonucu doğabilecek alternatiflere ilerleyen sayfalarda yer verilecektir.

Sebzecilik her ailenin kendi ihtiyacını karşılamaya yönelik olup küçük tarlalarda yapılmaktadır. Ayrıca traktör gibi tarım sanayi araçlarını kullanmaya müsait bir alan olmadığından bütün ekim, biçim işleri çapa vb. el aletleri ile yapılmakta olup insan gücüne dayanmaktadır. Nadiren hayvan gücünden istifade edilir. Hayvancılık faaliyetleri daha çok kırsal alanda olup büyük baş hayvan yetiştiriciliği ön plandadır. Bunun yanında yüksek kesimlerde kıl keçisi ağırlıklı küçükbaş hayvancılık ta yapılmaktadır...

Sanayi faaliyetleri olarak çay sanayi gerek üretim gerek istihdam açısından birinci durumdadır. İlçede 2 tane Çaykur’a, 35 tane özel sektöre ait olan çeşitli üretim kapasitesine sahip 37 fabrika mevcut olup, ilçede yetişen çayın işlenmesinin yanı sıra komşu ilçelerden de alınan yaş çayı işleyen bu fabrikalar, ilçenin özel sektör çay sanayi bakımından diğer ilçelerden daha iyi olduğunu göstermektedir.

COĞRAFYA

Güneysu, Rize’nin güneydoğusunda Taşlıdere’ nin denizle birleştiği noktadan güneye doğru gidildikçe 9. kilometrede yer alan ve 107 kilometrekare alana sahip, Rize’ nin iç kesim İlçelerinden biridir. Doğudan Çayeli, Batıdan İkizdere, Kuzeyden Rize merkez ve Güneyden Erzurum hudutları (Kaçkar Dağları) ile çevrilidir. Güneysu İlçesi, Karos Dağı’nın güneyinde, Kıbledağı ve Ayane tepelerinin eteğinde kurulmuştur. İlçede yükseklikleri 2000 metrenin altında kalan bir çok tepe mevcuttur. İlçenin en yüksek tepesi Kıbledağı tepesidir. Bu tepeler herhangi bir özelliğe sahip değildirler. Güneysu ilçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği 152 m.’dir.

İlçe engebeli bir arazı yapısına sahiptir. Arazinin tümü bitki örtüsü ile kaplıdır. Çıplak araziye rastlamak mümkün değildir. Düzlük denilebilecek arazi hemen hemen hiç yoktur. Bölgede göze çarpan vadi aralarından büyük küçük çok sayıda dere akmaktadır. Ballıdere, İslahiye, Kıbledağı ve Gürgen dereleri ilçe merkezi civarlarında birleşerek Potamya çayını meydana getirmektedir. İlçe dört mevsim ılıman ve yağışlı bir iklime sahiptir.

KÜLTÜR VE TURİZM

İlçemizde turizm alanında İlçe Merkezinden 18 km. uzaklıkta bulunan ve 132.000 hektar düzlüğe sahip HandÜZÜ yaylası yaz aylarında dağ ve yaylacılık turizmiyle ilgilenen vatandaşlar tarafından ziyaret edilmektedir. Yaylada henüz ziyaretçilere hizmet verebilecek nitelikte alt yapı oluşmamıştır. Bu yaylada, ilki 1999 yılında olmak üzere her yıl düzenli olarak Ağustos ayı içerisinde yayla şenlikleri düzenlenmektir. Bu yaylada konaklama tesisleri olmadığından daha çok günübirlik ziyaret edilmektedir. Yolu betonla kaplanmış olup, her çeşit vasıtayla ulaşmak mümkündür.

Bunun dışında turistik restoran niteliğinde bir anda 150 Kişiye hizmet verebilecek kapasiteye sahip İlçe Merkezinde alabalık çiftliği bulunmaktadır. Ayrıca Asmalıırmak köyü ile Gürgen köyünde sadece alabalık satan 2 ayrı balık çiftliği vardır.

Başköy ve Çamlıca köylerinde çeşitli hastalıklara iyi geldiği tecrübe edilen ılıcalar mevcuttur. Rize’den Başköy ve Çamlıca köylerindeki ılıcalara tek vasıta ile ulaşmak mümkündür.

Tarihi değerlerimizden olan ve 1862 yılında Kıbledağı Köyü merkezinde yapılan ve daha sonra Çamlıca Köyü Ilıca mevkiine taşınan cami, bölgenin geleneksel ahşap camilerinden birisidir. Taşınma sırasında beton bir zemin kat üzerine oturtulmuş, kuzeyine yeni bir kısım ilave edilmiştir. Bununla birlikte caminin orijinal unsurları korunmuştur. Ayrıca Ortaköy ve Asmalıırmak köylerinin sınırında, Kıbledağı Tepesinde bulunan camii (Ayane Camii) sıkça ziyaret edilen mekanlardandır. Ulaşım için araçla varılan noktadan sonra 30.dk’lık yürüme mesafesinde bulunmakta olup, dağ sporları için de uygun bir yürüyüş parkuruna sahiptir.

EĞİTİM

Taşımalı İlköğretime 1993-1994 Öğretim yılında başlamış olup, toplam 1022 öğrenci 6 merkez okula taşıma kapsamına alınmıştır.

Okul öncesi seviyesinde şehir İlköğretim okulu bünyelerinde 1’er köy İlköğretim okulu bünyesinde 1’er olmak üzere toplam 5 Anasınıfımız ve özel eğitim seviyesinde Merkez İlköğretim okulu bünyesinde 1 eğitilebilir zihinsel öğrenci sınıfımız mevcuttur.

Ortaöğretim seviyesinde İlçe merkezinde 1 normal lise, 1 Anadolu Öğretmen Lisesi, 1 İmam Hatip Lisesi olmak üzere 3 lisemiz ve 1 adet özel kolejimiz vardır.

EĞİTİM ÖĞRETİM DURUMU :

İlçemizdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarımızda tüm faaliyetler büyük bir titizlik içerisinde sürdürülmektedir. Sınıf ve branş öğretmenleri öğrenci derslik ve ders saatleri dikkate alınarak titiz bir şekilde görevlendirilmiştir. Ayrıca branş öğretmenlerinin görevlendirilmesinde İlçe düzeyinde branş derslerinin boş geçmemesi dikkate alınmıştır.

İlçemizdeki okur yazar oranı % 98 civarındadır. Okullarımızda Eğitsel kollar mevzuatlar çerçevesinde tüm faaliyetlere yer verilmekte okul çevre okul aile ilişkilerine son derece önem verilmektedir. İlköğretim Okullarında birleştirilmiş sınıflı Okul hariç ve ayrıca Lisede de Halk Eğitim Merkezi tarafından Yetiştirme ve Sınavlara Hazırlık kursları açılmıştır.

SAĞLIK

Güneysu Sağlık Grup Başkanlığımıza bağlı 4 adet mahalle ve 21 adet köy bulunmaktadır. Bunlara sağlık hizmetini 1 adet Tenzile Erdoğan Güneysu Gün Hastanesi ve 8 adet (Ortaköy , Gürgen , Ballıdere , Islahiye, Yeşilköy, Kıbledağı, Adacami, Kiremit) sağlık evi sunmaktadır. Bu sağlık evlerinin 3 tanesi faal durumdadır. Bunlar 10731 ( 2005 yılı Haziran dönemi ETF sonuçlarına göre ) kişiye sağlık hizmeti vermektedir.

Tenzile Erdoğan Güneysu Gün Hastanemiz 2005 tarihinde hizmete açılmış olup 400 m2 kullanım alanı üzerine kurulmuş ve 3 katlı olarak hizmet vermektedir. Hastane bünyesinde Dahiliye ,Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ,Kadın Doğum poliklinikleri,Diş ünitesi,diyaliz ünitesi, ve B tipi 112 acil sağlık hizmetleri istasyonunun yanında 3 adet pratisyen hekim polikliniği, laboratuar, röntgen ve diyaliz ünitelerinde de hizmet vermektedir.

Bunların yanında aşı ve aile planlaması yöntemlerinin dağıtımı .okul aşı çalışmaları ve aylık su numunelerinin alımı da kurumumuzca sürdürülmektedir.Aylık ortalama poliklinik sayısı 4500-6000 arası olup ; günlük ortalama 250-300 arasıdır. Bunların polikliniklere dağılımı ;

SAĞLIK EVLERİ ;

Gürgen Sağlık Evi ; Gürgen Köyünde 627 nüfusa ( 2005 ETF Sonuçlarına Göre) birinci basamak sağlık hizmeti vermekte ve bir adet görevli ebesiyle faal durumdadır.

Ballıdere Sağlık Evi ; Ballıdere Köyünde 252 nüfusa ( 2005 ETF Sonuçlarına Göre) birinci basamak sağlık hizmeti vermekte ve bir adet görevli ebesiyle faal durumdadır.

Islahiye Sağlık Evi ; Islahiye Köyünde 681 nüfusa ( 2005 ETF Sonuçlarına Göre) birinci basamak sağlık hizmeti vermekte ve bir adet görevli ebesiyle faal durumdadır.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!GÜNEYSU BELİRLİ GÜN VE HAFTALAR Resim: 74	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!BAŞBAKANIMIZ RECEP TAYYİP ERDOĞAN Resim: 43 Türkiye'nin ve İlçemizin Gururu T.C. Başbakanı Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN'ın Fotoğraf Galerisi	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!GÜNEYSU KAYMAKAMLIĞI ETKİNLİLER Resim: 75 Güneysu Kaymakamımızın Katıldığı Ziyaret ve Etkinlikler
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!MAHALLELERİMİZ Resim: 16	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!KÖYLERİMİZ Resim: 144	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!GÜNEYSU'DAN ÇİÇEKLER Resim: 31 Güneysu'da Yetişen Birbirinden Güzel Çiçekler
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!HANZDÜZÜ YAYLASI Resim: 22	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!KAYMAKAMIMIZ Resim: 5 Kaymakamımız Gökmen Çiçek'e Ait Fotoğraflar	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!SERENDERLERİMİZ Resim: 5
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!ESKİMEZ EVLER Resim: 29	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir! Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!GÜNEYSU MERKEZ FOTOĞRAFLARI Resim: 4	Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!