Rize Kalkandere İlçesi ve Resimleri

İlçenin bilinen en eski adı Karaderedir. İlçe merkezinden geçmekte olan derenin yatağındaki kara taşların, suyun rengini kara göstermesi ilçenin bu adı almasına sebep olmuştur. Daha sonra bu ad Kalkandere olarak değiştirilmiştir. Kalkandere adı ilçenin geri kalmışlıktan kurtularak kalkınma sürecine girmesi nedeniyle verilmiştir. Başka bir düşünceye derenin bol su getirerek taşmasına atıfta bulunularak "Kabaran Dere" anlamında Kalkandere denmiştir. üçüncü bir anlamı da kötülüklere karşı kalkan olmaktır.

Kalkandere, sırasıyla Kimmerler, Persler, Selçulular ve Trabzon Rum Pontus devletinin egemenliği altında kalmış, 1461de Fatih sultan Mehmetin Trabzon Rum Pontus Devletini ortadan kaldırmasıyla Osmanlı İmparatorluğuna katılmıştır.

XI. yüzyılda başlayan büyük Türk göçü ile Kars-Çoruh yolu üzerinden Selçuklu Türklerinin bölgeye ilk defa giriş yaptığı bilinmektedir.

1058de Emir DİNAR komutasındaki Selçuklu ordusu Kars-Çoruh yolunu takip ederek Kelkite ulaşır.

İlçemizin bulunduğu mevkiyi göz önüne alırsak bu akınlar sırasında Çoruh Vadisini İspir üzerinden İkizdere-İyidere Vadisine bağlayan geçitten bölgemize girildiği düşünülebilir. Kalkanderedeki akrabaların soy adlarına Doğu ve Güneydoğu illerinde de rastlanması bu görüşü doğrulamaktadır. Ayrıca yakın zamanlara kadar Rizeyi Erzuruma bağlayan bir yaya yolunun varlığı da bilinen bir gerçektir. Kara yolunun olmadığı dönemlerde bölgemizde yaşayan insanların Rize-İspir-Erzurum arasında katırlarla yük taşıdıklarına yaşlılarımız şahittir.

1071 Malazgirt Zaferi sonunda bilgemiz kesin olarak Selçuklu hakimiyetine girer. Ancak Selçuklu göçünün Batı Anadoluya kayması ile bölge tekrar Bizans eline geçer. Bundan sonra Danışmendoğulları, Bizans ve Anadolu Selçuklu Devletleri arasında el değiştiren bölge, 4. Haçlı Seferi sırasında Rum-Pontus Devletinin hakimiyeti altına girer. Nihayet 1461de Fatihin Trabzon seferi sonunda Osmanlılar bölgeye hakim olur.

Seferberlik sırasında Ruslar, Kars-Çoruh yolunu takip ederek İspir üzerinden Silyan dağlarına gelmişlerdir. Sarıkamış bozgunundan dolayı bölgede Türk Askeri Kuvvetlerinin az olması nedeniyle 02.04.1916 tarihinde Karadere suyunun Of tarafı Rusların eline geçmiştir. Bu işhalden sonra Rusyada meydana gelen Bolşevik ihtilali sonucu, Erzincan görüşmeleri ile Rus Birlikleri Doğu cephesine doğru çekilmeye başlamışlardır. Aynı anda harekete geçen II. Türk-Kafkas Kolordusu bölgeye hakim olmuş, 2 Mart 1918de Yakup Şevket Paşaya bağlı birlikler Rizeyi kurtarmıştır.

Mütareke yıllarında Trabzonda kurulan "Trabzon Müdâfa-i Hukuk-i Milliye" örgütünün Rizede şubesi açılmış, bölgemiz halkı, bu örgüt vasıtasıyla seferberliğe iştirak etmiştir.

Kalkandere nahiyesi 27.06.1957 tarihinde yürürlüğe giren 7033 sayılı kanunla ilçe olmuştur. Ancak bölgemiz fiilen 01.04.1959da ilçe olarak yönetilmeye başlanmıştır.

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2008 Yılı TÜİK Verilerine göre ilçenin toplam nüfusu 13.086 dır.Şehir nüfusu 6095, köy nüfusu 6991 dir.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!İlçede yerleşim, arazi yapısının etkisiyle dağınık bir şekil arz etmektedir. Köyler, Anadolunun diğer bölgelerinden çok farklı olarak geniş alanlara yayılmış, yerleşim alanları ile tarım alanları iç içe girmiş vaziyettedir.

İlçeye bağlı 2 (iki) belediye (Kalkandere Merkez Belediyesi ve Yolbaşı Belde Belediyesi) ve 21 köy bulunmaktadır.

KÖYLER: Çağlayan, Çayırlı, Dilsizdağı, Dülgerli, Esendere, Esentepe, Fındıklı, Geçitli, Hurmalık, Hüseyinhoca, İnci, Kayabaşı, Ormanlı, Seyrantepe, Soğuksu, Ünalan, Yenigeçitli, Yeniköy, Yeşilköy,Yokuşlu ve Yumurtatepe.

Ayrıca Kalkandere Merkez Belediyesine bağlı 12 mahalle, Yolbaşı Belde Belediyesine bağlı 6 mahalle vardır.

MERKEZ MAHALLELER: Adalar, Aksu, Aşağıtatlısu, Cevizlik, Dağdibi, Kuruköy, Kızıltoprak, Medrese, Soğuksu, Taşçılar, Yukarıtatlısu ve Yenimahalle.

YOLBAŞI BELDESİ MAHALLELERİ: Armutlu, Cumhuriyet, Camii, Düz, Merkez ve Sırt .

Kalkandere Sosyal Yapısı

İlçeye dışardan gelen kamu görevlileri dışında vatandaşların konut ihtiyacı bulunmamaktadır. Kamu görevlilerinin konut ihtiyacının bir bölümü Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait Lojmanlar, Kalkandere Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına ait Lojmanlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait lojmanlar aracılığıyla karşılanmaktadır. İlçe merkezi ve köylerdeki konutların tamamına yakını betonarme ev tipinde olup, yer yer ahşap yapılı evlere de (özellikle köylerde) rastlamak mümkündür.İlçede sosyal hayat oldukça hareketsizdir. İlçe merkezi ve köylerde vatandaşların, özellikle çay üretim dönemi dışında vakit geçirdikleri 46 adet kahvehane (Emniyet bölgesinde 27, Jandarma bölgesinde 20 ) ve 1 adet te lokal bulunmaktadır. İlçedeki çalışma hayatı tamamen çay üretimine dayanmaktadır. Çay üretim döneminde (Mayıs-Ekim ayları arası) iş ve çalışma yaşamında ve nüfusta (İlçe nüfusuna kayıtlı olup da İl dışında yaşayan vatandaşlardan çay üretimi yapanların üretim döneminde İlçeye gelmeleri nedeniyle) oldukça hareketlilik yaşanmaktadır. İlçedeki vatandaşlardan bir bölümü, ilçe merkezi ve köylerdeki çay fabrikalarında geçici veya daimi işçi olarak çalışmaktadır.

Cografi Durum

Engebeli arazi yapısı nedeniyle arazinin bütünü kullanılamayan Kalkandere'nin ekonomik durumunu da bu arazi yapısı belirlemiştir.

Çay tarımının bölgeye girişinden önce küçük çiftçilik, hayvancılık, el sanatları ve gurbetçilikle geçimini sağlayan halkın, çay üretiminin başlamasından sonra tek denebilecek geçim alanını çay tarımı ve sanayi oluşturmuştur. İlçe ekonomisi büyük ölçüde çaya dayanmaktadır.İlçe arazisinin %77'sini oluşturan tarım arazisinin %97'sinde çay tarımı yapılmaktadır.

İlçede kamuya ait 2, özel sektörlere ait 6 çay fabrikası mevcuttur. Özel sektöre ait 1 çay fabrikası da şu anda kapalı durumdadır. İlçede 32200 dönüm arazi üzerinde çay tarımı yapılmakta ve yılda 27000 ton civarında yaş çay üretilmektedir.

1995 yılı ortalama birim fiyatları ile yapılan hesaplamaya göre, ilçenin çay tarımından elde ettiği gelir, 324 milyar civarındadır. Bitkisel üretimde olduğu gibi hayvancılıkta da bu temelde aile tüketimini karşılamaya yönelik geleneksel yapı sürmektedir. Aile ihtiyacını karşılamaya yönelik olarak beslenen az sayıda büyük ve küçükbaş hayvan miktarı ise 1350'dir. İlçemiz büyükbaş hayvan varlığı, Rize ili toplam büyükbaş hayvan varlığının %6'sını, küçükbaş hayvan varlığı %10'unu oluşturmaktadır.

Sanayi ve Ticaret odasına kayıtlı ticari firmalara ilişkin veriler şu şekildedir: Bankalar,sarraf ve kuyumcular 3, keresteciler ve mobilya imalatçıları 5, manifatura ve tuhafiyeler 8, dayanıklı tüketim malzemesi satıcıları 3, toptan bakkal 5, kasap 5, müteahhitler 15, kırtasiye, matbaa ve züccaciyeler 5 , eczacılar 3, hırdavatçılar 1, nakliyeci ve akaryakıtçılar 6, inşaat malzemesi satıcıları 4, oto yedek parçası 1, ayakkabıcılar 2, fırıncı 3, un fabrikası 1 ve ayrıca ilçemizde 7 adet Köy Kalkınma, 1 Esnaf Kefalet Kooperatif , 1 Minibüsçüler Kooperatifi olmak üzere toplam 9 adet kooperatif faaliyetlerini sürdürmektedir.