İLÇENİN TARİHİ

  Doğu Anadolu’nun yüksek düzlüklerinde M.Ö iki bine ait yerleşmeler yeterince gün ışığına çıkarılmadığından Urartular öncesine ait tarihler için kesin bilgiler yoktur. Ancak az sayıda ele geçen Hitit seramiği bize bölgenin dolayısıyla Malazgirt’in Hitit etkisi altında olabileceğini akla getirmektedir.  Ayrıca bölgenin Anadolu Kafkaslar ve İran arasında geçiş alanı olması,  altın ve gümüş yataklarına yakınlığı, tarım ve hayvancılığa elverişli bir coğrafyasının bulunması bölgedeki çok sayıda höyükten elde edilen ilk çağ malzemesi Malazgirt’in önemli yerleşim alanları arasında olduğunu göstermektedir.

İlçenin,  Urartu krallığı döneminde kurulduğu düşünülmektedir. Kral Menua (MÖ 810–786) döneminde Urartu devleti Ön Asya’nın en güçlü Devleti haline gelir.  Tarihçiler kral Menua’ nın burada bir şehir kurduğu ve bu dönemde Malazgirt Ovasında sulama kanalları yaptırdığını belirtmektedir.  Menua’ nın şehri anlamına gelen Menuahinili’ nin tarih için gelişerek Malazgirt haline geldiği anlaşılmaktadır.

Malazgirt’in Urartu Devleti için önemi, krallığın batı yolunu üzerinde önemli merkezi konumunda olmasından gelmektedir. Başkent tuşpa’ dan batıya giden yol Malazgirt ovasını geçtikten sonra Murat ırmağı vadisi boyunca Varto’nun güneyinden Muş ovasına varıyor. Buradan batıya yöneliyor.

Urartu egemenliğini kısa süren Med’ lerin egemenliğini takip ettikten sonra Pers’lerle birlikte bölge 200 yıl boyunca Büyük Babil satraplığı içinde yer alır. Bu dönem içindeki anabasis yürüyüşü  (MÖ 410) anlatan ksenefon, bölgede yaşayan halkın oymak hayatı sürdürdüğü ordusuna buğday, arpa, sebze, et ve binek atı sağladığını anlatır.

Ermeni krallığı dönemizde ani kalesine bağlı bir uç savunma bölgesi olan Malazgirt’te 726 yılında toplanan ermeni konsülü ermeni kilisesinin Doğu Ortodoks kilisesinden bağımsız olduğunu ilan etti. Bölge yüzyıllar boyu Roma Part ve Ermeni devletlerinin hâkimiyet mücadelesine sahne olur. Bizans egemenliği döneminde Selçuklu akınları başlar.  Malazgirt 1071 deki savaştan sonra Selçuklu Devletine dahil olur. Ardından Eyyubi, İlhanlı, Karakoyunlu, Akkoyunlu ve Safevi hâkimiyetinde kaldıktan sonra 1514’te Osmanlı imparatorluğu topraklarına katılır. Malazgirt Anadolu’nun giriş kapısı olarak Türk tarihinde oldukça önemli bir yere sahiptir.

Doğu Anadolulun güzel ilçesi Malazgirt, her geçen gün büyümekte ve gelişmektedir.  Malazgirt Coğrafik Güzelliği nedeni ile bin yıllardan beri insanların yerleşim merkezlerinden biri olmuştur. Haşmetli kalesinin tarihi Urartulara kadar uzanmaktadır. İlçenin sembolü olan,  Çin Seddi ve Diyarbakır surlarıyla benzer özellikler taşıyan tarihi Malazgirt Kalesi ile 1750 metrelik surları, yıllardan beri kendi kaderine terk edilmiştir. İki sıra duvarlarla örülü iç kale surları, Belediye tarafından yapılan restorasyonlardan sonra,   park olarak düzenlenerek kentin sosyal merkezlerinden birisi haline getirilmiştir.  Yine Roma döneminden kalma kız köprüsü, Selçuklu eseri olan Hatun köprüsü ve tarihi çeşmeler hala ayakta ve kullanılmaktadır.

Tarihin hemen her adımda karşımıza çıktığı Malazgirt’ te ilçe sınırları içinde yer alan tarihi ve kültürel bakımdan önem arz eden Bostankaya, Tıkızlı ve Kartevin kaleleri zamana direnmektedir. 

Zengin coğrafyasıyla tarihi olduğu kadar doğal güzellikleriyle de önemli yerleşim merkezidir. İlçe halkı tarihi dokusu ve güzel coğrafyasıyla turizm cenneti haline gelecek olan ilçe için yapılacak yatırımları beklemektedir.

İlçenin en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Başlıca tarım ürünleri buğday, şeker pancarı, arpa, nohut, mercimek ve fasulyedir. Şeker Pancarına son yıllarda uygulanan kota üreticileri zor durumda bırakmaktadır. Yine mera yasakları nedeni hayvancılık gittikçe azalmaktadır.

Köyden kente göç ve nüfus artışı çarpık yapılaşmayı beraberinde getirmiş ve İşsizlik tüm Ülkede olduğu gibi Malazgirt’te de had safha ulaşmıştır.

İlçenin temel sıkıntılarından biri alt yapı sorunudur. Göçle birlikte oluşan yeni yerleşim alanlarına Belediye kendi imkânları ile hizmet götürmekte ancak artan nüfus, dağınık yerleşim yerleri ve kaynak sıkıntısı nedeni ile bu çalışmalar yetersiz kalmaktadır.

MALAZGİRT İLÇEMİZ

Malazgirt İlçesi Muş îline bağlı bir ilçe olup, yüzölçümü 1534 Km2'dir. İlçenin Muş iline karayolu uzaklığı 137 Km. kadardır.İlçeye bağlı 73 köy, 2 belde ve 19 mezra bulunmaktadır. Köyler genellikle toplu yerleşim düzeninde yer almaktadır. İlçe merkezinde 12 mahalle bulunmaktadır.

Malazgirt Kalesi : 10. yy.da Bizanslılar tarafından yapılmıştır. İslam kaynaklarında “Berber Kalesi” olarak geçen bu Kale gerek Müslümanların ilk dönemlerinde gerekse Bizanslılar zamanında birçok savaşlara sahne olmuştur. Eski Malazgirt”i çepeçevre kuşatan Kalenin ana burcu ile diğer burçları bu tarihi özellikleri ile ilgi çekmektedir. Siyah sert taşlardan yapılmış ve Horasan Harcı kullanılmıştır.

Hatun Köprüsü : İlhanlıların 1200 – 1370 yılları arasında Anadolu Selçuklu topraklarını işgal etmek istemeleri sonucu, Hatun adında bir sultan karısı tarafından yaptırılmıştır. Malazgirt Bulanık karayolu üzerinde olup, yumuşak Ahlat taşı ile horasan Harcı kullanılmıştır.

Kız Köprüsü : M.Ö 2. ve 3. yy.larda Urartular tarafından yapılmıştır. Malazgirt Ahlat eski yolu üzerinde olup, siyah sert taş ve Horasan Harcı kullanılarak yapılmıştır.

Bostan Kale : M.Ö. 5. yy.da Urartular tarafından yapılmıştır. Merkeze bağlı Bostankaya Köyünde olup, ismini buradan almıştır. Kale sarp ve Büyük bir Kayanın üzerinde, Doğu, güney ve batı kesimleri, kaya oyularak meydana getirilmiş, Kuzey kesimi toprak dolgudur.

Nurettin Köyü Höyüğü : Merkeze bağlı Nurettin Köyündedir. Höyük tamamen toprak dolgudan oluşmuştur.

Konakkuran Köyü Höyüğü: Merkeze bağlı Konakkuran Beldesi Murat Mahallesinde bulunmaktadır. Höyük toprak dolgudan oluşturulmuştur.

Oyma Mağara : Konakkuran Beldesi Yeni Mahallede bulunmaktadır. Mağara tamamen sert kayaların oyulması ile oluşturulmuştur. Bu mağaradan diğer mağaralara geçiş tünelleri yapılmıştır. Mağara Urartu dönemine aittir.

Tıkızlı Kalesi : Bir tepenin üzerinde, siyah sert Merkeze bağlı Tıkızlı köyünün batısında köyden 2 Km. uzaklıkta, dik taştan harçsız olarak yapılmıştır. Eser Urartu dönemine ait olduğu belirtilmektedir. En önemli özelliği, taşlarının küp şeklinde düzenli olarak yontulması ve insan gücünü aşacak şekilde büyük olmasıdır.

Zafer Anıtı : Kültür Bakanlığı ve Güzel Sanatlar Genel Md.’lüğü tarafından yaptırılmıştır. Anıt yapımına 1985 yılında başlanmış 1989 yılında bitirilmiştir, 42 metre yüksekliğinde olan anıt alanı resmi olarak 230 dönümdür. Anıt sütunları arasındaki boşluk Türklerin Anadolu’ya geçiş kapısını, sütunlar ise Anadolu’nun Kapısını ifade etmektedir. Zafer Anıtı çevresi 1997 yılı içerisinde tamamen tel örgü ile çevrilmiş olup, ağaçlandırılmıştır. Bu yıl 5000 adet dış budak akasya ağcı, 250 adet çam ağacı dikilmiştir. Her yıl kutlanan Zafer yıldönümünde kullanılmak üzere 3 adet helikopter pisti yapılarak kullanıma hazır hale getirilmiştir.

                                          MALAZGİRT

Malazgirt, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Muş ilinin bir ilçesidir. Ovası, kalesi ve tarihi Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Malazgirt Meydan Muharebesi ile tanınmış bir ilçedir.

İlçenin yüzölçümü 1534 km²'dir. Muş iline 137 km uzaklıktadır. İlçe, doğusunda Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Patnos, batı­sında Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Bulanık, güneyinde Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Ahlat ve kuzeyinde Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Murat Nehri ile çevrilidir.

Etimoloji

Van Gölü havzasında milattan önceki dönemlerde kurulan Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Urartuların başlarında Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Menuas adlı bir kral bulunmakta ve Malazgirt adının bu kralın adıyla ilgili olduğu görüşü ağırlık kazanmaktadır. Bu hükümdara ait bir kitabeden anlaşıldığına göre, kral bugünkü Malazgirt civarında Menuasın kenti (Menuahina) adında bir şehir kurmuş ve isimi buradan türemiştir. Şehrin Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Ermenicede adı da Manavazekert veya Manazkert olduğuna göre bu tespit doğru olabilir. Arap Kaynaklarında ise Manazcird olarak geçer. Ortaçağdaki Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Bizans kaynaklarında ise Manazkert olarak geçer. Daha sonra ismi Malazgirt'e dönüşmüştür. Halkı ise kalesinden dolayı şehre Kele der.

Tarihçe

Malazgirt ve çevresi yakın diğer bölgelerde olduğu gibi şu devletlerin egemenliğinde kalmıştır: Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Asurlular, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Urartular, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!İskitler, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Ermeniler, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Gürcüler, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Medler, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Pers, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Roma, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Partlar, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Sasani, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Bizans, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Emeviler, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Abbasiler, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Selçuklu, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Ahlatşahlar, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Anadolu Selçukluları, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Moğollar, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!İlhanlılar, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Karakoyunlular, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Akkoyunlular, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Timur, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Eyyubi, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Osmanlı, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Safeviler. Daha sonraları tekrar Osmanlı hakimiyetine girer.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Urartular dönemi, Pers dönemi, Ermeni Krallığı dönemi ve Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!1071 Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Malazgirt Savaşı ve Selçuklu dönemi ilçe tarihi açısından önemlidir.

Coğrafya

Malazgirt İlçesi Muş iline bağlı bir ilçe olup, yüz ölçümü 1534 km²'dir. İlçenin Muş iline karayolu uzaklığı 137 km'dir ve Muş'a en uzak ilçesidir. Malazgirt ilçesi Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Doğu Anadolu Bölgesinde Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Van Gölünün kuzeyinde Muş İlinin en büyük ilçesidir. İran ile Türkiye arasındaki gümrük kapısı olan Kapıköy'e 156 km uzaklıktadır. Doğubayazıt-Bakü'yü birbirine bağlayan Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Gürbulak sınır kapısına ise 156 km uzaklıktadır. Malazgirt, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Ahlat arasındaki uzaklık 34 km'dir ve Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Ahlat ile tarihi, ticari ve kültürel ilişkileri gelişmiştir. Bulanık ve Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Patnos'a da yakındır.

Fırat Nehrinin bir kolu olan Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Murat nehri, ilçenin kuzeyinden geçer. Bu nedenle Murat nehri havzası içerisinde yer alan bir ilçedir.

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Malazgirt Ovası

Jeolojik zamanlardaki tektonik kırımlarla yer yer küçük depremler, geniş tabanlı Malazgirt Ovasını meydana getirmiştir. İlçenin güney kısmını kuşatan ova yüksek bir plato görünümünde olup, plato zamanla, gerek Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Süphan dağının gerekse eteğindeki küçük volkanların çıkarmış oldukları lavlarla ve yer yer kaya yığınlarıyla kaplanmıştır.

Nüfus

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!2009 yılı Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!TÜİK verilerinin genel sayımına göre nüfusu ilçe merkezi 19,130'dur. İlçeye bağlı köylerde de 39.515 kişi olmak üzere toplam nüfus 58.645 kişidir. Belediyecilik faaliyeti 1929'da başlamıştır.

İlçedeki tarihi yapılar

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Selçuklu dönemine ait tarihi şehitler mezarlığı, Malazgirt Kalesi, Hatun Köprüsü, Kız Köprüsü, Bostan Kalesi görülmeye değer yerlerdir. İlçede çeşitli höyük ve mağaralar da bulunmaktadır.Ayrıca tıkızlı kalesi,zincirli kalesi vardır,tarihi ipekyolu da malazgirt ten geçiyordu. ilçede höyük olarak ; 1-konakkuran höyüğü 2-bostankale höyüğü 3-adalar höyüğü bulunmaktadır

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Malazgirt Kalesi

Kalenin tarihi Urartulara kadar uzanmaktadır. İlçenin sembolü olan kale, Diyarbakır surlarıyla benzer özelliklere sahiptir. Kalenin surları 1750 metreyi bulur. Günümüzde mesire yeridir. Kale Parkı, Avrupa'nın en güzel parklarından biri olarak seçilmiştir.

Zafer Anıtı

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Kültür Bakanlığı tarafından 1989 yılında yapılan 42 metre yüksekliğinde bir anıttır. Anıt sütunları arasındaki boşluklar Türkler'in Anadolu’ya geçişini, sütunlar ise Anadolu’nun Kapısını simgelemektedir. Anıtların bulunduğu yerde 26 Ağustos'ta kutlamalar yapılır.

Ekonomi

Zengin tarihi kalıntılara sahip olan ilçenin, turizm alanında büyümesi ve gelişmesi planlanmaktadır. Doğu Anadolu'daki kültürel turlara Malazgirt, Muş ve Ahlat çevresi de katılarak Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Selçuklu rotası oluşturulmaktadır. Zengin tarihi yanında coğrafyasıyla ve doğal güzellikleriyle de önemli yerleşim merkezidir.

İlçenin en önemli geçim kaynağı Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!tarım ve Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!hayvancılıktır. Başlıca tarım ürünleri buğday, şeker pancarı, arpa, nohut, mercimek ve fasulyedir. 2000 yılından bu yana bahçecilik gelişmekte ancak, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!şeker pancarı üretimi ve hayvancılık gerilemektedir. Yem fabrikası önemli sanayi tesisidir. Malazgirt yem fabrikası 2000 yılından beri faaliyettedir.ayrıca nisan 2010 ilçe tarım hayvan sayımı verilerine göre malazgirt ve köylerinde toplam 55000(ellibeşbin) büyükbaş hayvan bulunmaktadır.

Malazgirt Otel ve Serhat Otel bölgedeki konaklama yerleridir.

TC BAŞBAKANLIK TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU