Muğla Marmaris İlçesi ve Resimleri

MARMARİS’İN TARİHSEL KONUMU

Marmaris Coğrafi konumu nedeniyle Akdeniz ve Ege Denizinin kavuştuğu yerde, önemli bir liman ve sahil kentidir. Bu nedenle ilk çağdan günümüze kadar Ege ve Akdeniz arasında önemli bir geçiş noktası olmuştur. Gerek Marmaris’in gerekse çevresinin kıyı yapısının çok girintili çıkıntılı olması, iyi korunmuş koyları ve limanları bulunması bu bölgenin Asya, Avrupa ve Afrika arasında önemli bir bağlantı noktası olmasını sağlamıştır.

Yüzyıllar süren Karya tarihi içinde yer alan Marmaris ve çevresi, Rodos ve Mısır arasındaki ticari yol nedeniyle bir deniz üssü haline gelmiş, zaman zaman diğer Ege limanlarına rakip olabilmiştir. Hatta bu konumu yüzünden sahillerden uzak ve denize ulaşmak isteyen kentlerin istilalarıyla da karşı karşıya kalmıştır.

Tarihte Karya Bölgesi ve Dönemi
Karya bölgesi yaklaşık olarak bugünkü Muğla ilini kapsayan topraklar üzerindeydi diyebiliriz. Ancak bu bölgede Karya’lılardan önce hangi halkların yaşamış olduğu hakkında kesin bir bilgiye sahip değiliz. Bazı tarihçilere göre İÖ 2000’lerde ve belki de daha önceleri yaşayan Luviler bu bölgenin yerli halkıydı. Karya’lılarla Lelegler de bunlardan sayılır.
Karya’lılar güçlendikten sonra Finikelilerin egemenliğindeki Rodos adasını zorlu savaşlar sonunda ele geçirdiler. Daha sonra Delos dahil bütün ege adalarını fethettiler. (İÖ 3000) ve kısa bir sıra sonra da Girit’e ve Minos’a egemen oldular.
Karya’lıların bu egemenliği Minos kralı Mene zamanına kadar sürdü; ancak Mene uzun mücadeleler sonucunda Karya’lıları Girit topraklarından atmayı başardı. Karya’lılar adalardaki egemenliklerini bırakıp Anadolu yarımadasına döndükten sonra uzun bir süre toparlanamamış, çevredeki bazı halkların saldırısına uğramış, onların egemenlikleri altına girmiş, ancak yine de Marmaris’i ellerinde tutmayı başarmışlardır.

Karya Bölgesine İlk Gelenler
Bazı kaynaklara göre Karya’dan önce Finike diye adlandırılan Ege kıyılarına kimi göçebe kavimler yerleşmiştir. Marmaris’te Ege’ye kadar uzanan bu bölgeye egemen olan ve bu bölgeye Leleglerle birlikte yerleşen Sesif’in torunu Karisa Avr’ın adından dolayı yöreye Karisa adı verilmiştir. Yine bu yöreye bu kavimden daha üstün, başlarında sorguç, ellerinde iki kulplu kalkan olan başka bir kevmin de egemen olduğu bildirilmektedir. Bu kavim çok eskiden beri “Argos” ta egemen olan inakuos’un torunu Kar’ın başkanlığında buralara gelip yerleşmiştir. İşte bundan sonra bu yöre onun adıyla Karya olarak anılmaya başlanmıştır. (İÖ 3400)

Herodotos’a göreyse Karya’lılar kendilerinin Girit’ten geldiği söylentisini kabul etmezler ve her zaman anakara olan Karya’da yaşamış olduklarını, Karya’lı olarak bilindiklerini söylerler. Ünlü tarihçi Herodotos ve Homeros, Karya’lıların Milet ve Mikale dağı çevresinde toplandıklarını ve burada yerleşmiş olduklarını kabul ederler. Bu Karya kentleri Herodotos ve Homeros’un yaşadığı dönemde İyon birliği üyesi Yunan kentleriydi.

Mısırlılar ve İskitler Dönemi
Karya’da kısa bir süre hakim olan Mısırlıların egemenliğini İskit’lerin egemenliği izlemiştir. Yöreye egemen oldukları süre içinde İskitler çevrede dokuz kent kurmuşlar, sınırlarını Ege Denizi’nden Asur’luların sınırına kadar genişletmişlerdir. Başka bir kaynak İskit’lerden sonra Asur’luların bu bölgeye egemen olduklarını belirtir.

Karya’lılar Troya Savaşlarında
Asur egemenliğinden kurtulan Karya’lılar, Homeros’un uzun uzun anlattığı tahta atıyla ünlü Troya savaşlarına bazı Asyalı kavimler gibi asker göndererek katılmışlardır. Diğer bir rivayete göreyse İÖ 1209 yılında Troya’lıların savaşı kaybetmesi sonucunda Karya’lılar da mağluplar arasında yer almışlardır. Troya savaşından sonra Yunanistan’da meydana gelen huzursuzluk ve savaşlar nedeniyle Ege adalarına ve sahillerine bir takım yeni istilacılar gelmiş ve yeni koloniler kurmuşlardır.

Yeni Koloniler: Eolya’lılar, İyonya’lılar, Dorlar

Eolya’lılar
Bu yeni istila hareketini başlatan Eolya’lı Orest (İÖ 1124) Misya ve Karya’nın bir bölümüne egemen olmuştur.

İyonya’lılar
Eolya’lılardan sonra ikinci istila hareketi İyonya’lılar tarafından İÖ 1044 yıllarında ikinci koldan yapılmıştır. Birinci kol kralın oğlu andruklos tarafından Efes yöresine ikinci kolsa Milet çevresine yerleşmiş ve böylece İyonya’lılar bölgede egemenliklerini kurmuşlardır.

Dorlar
Dorların istila hareketi ise zaman içinde Peloponnes’le diğer adalara ve kıyılara savaşsız bir şekilde olmuştur. Dorlar İÖ 1000 yıllarında Karya’nın güney yöresini, İstanköy ve Rodos adalarını egemenlikleri altına almışlardır. Yörede dokuz şehir kurmuşlar, bunlardan Knidos ve Halikarnassos en önemlileri olmuştur.

Karya-Lidya İlişkileri
Karya’lılarla Lidya’lıların oldukça eskiye dayanan bir yakınlıkları ve ilişkileri vardır; Lidya Karya’lı yöneticiler tarafından yönlendiriliyordu. Yine Lidya’lıların en görkemli dönemi olan Heraklitler döneminde orduda Anadolu’nun en savaşçı askerleri olarak tanınan ve at üzerinde savaşabilen Karya’lılar bulunuyordu.

Lidya Krallığı’nın Karya’lılara geçmesi konusunda çeşitli rivayetler vardır. Bunlardan birinde Lidya’daki Karya’lı askerler tarafından düzenlenen bir isyan içinde kraliçe Niza’nın da bulunduğu söylenir. Bu isyan sonunda Karya’lı Daskil oğlu Kigi Ladya’ya kral olunca Karya’lılarla birlik olup Lidya topraklarında bulunan İyonya’lıları bu topraklardan atmıştır. Bir Karya’lı anneden olan Lidya’lıların son kralı Krezüs döneminde Likya ve Kilikya dışında Karya ve Anadolu Lidya’lıların egemenliğine girmiştir.(İÖ 560)

Perslerin Lidya ve Karya’da Egemen Olması
Lidya kralı Krezüs İÖ 546 yılında Med kralı Kiros’a karşı koyamamış, 14 günlük bir kuşatma altında kaldığı Sart şehrinde Perslere teslim olmuştur. Lidya’yla birlikte Karya’nın da egemenliği Perslere geçmiştir. (İÖ 546).

Karya’da Satraplar Dönemi
Persler işgal ettikleri yerleri tayin ettikleri satraplarla yönetiyorlardı. Perslere vergi ödeyen bu satraplar egemenliklerini istedikleri gibi sürdürüyorlardı. Karya ve çevresinde henüz teslim olmamış kentler vardı. Pers kralı Karya satrabı Harpagos’u bunların üzerine yolladı. Bu kentlerden biri de Kaunos idi. Kaunos’lular savaşa hazır olduklarından büyük bir direniş gösterdilerse de işgale engel olamadılar. Karya’lılarsa o dönemde güçlü olmalarına rağmen hiç beklenmedik bir şekilde küçük birkaç direniş dışında teslim oldular.

Daryus ( Dara ya da Darius )
İÖ 525 yılında Mısır’ı zapt ederek Anadolu’ya dönen Pers kralı Kambis yolda ölünce onun yerini alan Ansan prensi Daryus ordunun başına geçerek yönetimi eline almıştı. Diğer taraftan Perslere karşı bir isyan hareketi başlatan ve Atina’yla Eritre’nin de yardımını alan Miletli Aristogoros ve beraberindekiler Sart’a girmiş, sarhoş olarak ellerindeki meşalelerle kenti ateşe vermiş, birçok bina ve tanrıça Kibele tapınağı da yakılıp yıkılmıştı. Pers kralı Sart’a yapılan bu hücumun haberini alınca Batı Anadolu’ya hareket etti. Damadı Daurises’i de bir ordunun başında komutan olarak isyancıların üzerine gönderdi. Daurises isyancıları, onların yardımcılarını ve Kıbrıs’lıları yenilgiye uğrattı. Bu başarıdan sonra Çanakkale’ye yöneldi ve burada beş kenti zaptetti. Yolda Karya’lılarla İyonya’lıların birlikte hareket ettiklerini öğrenince de Karya yönüne döndü. Marsyas (Çine Nehri ) üzerinde çok şiddetli bir şekilde başlayan savaş sonucunda Karya’lılar on bin, Persler ise iki bine yakın zayiat vermiştir.
Savaşı kaybeden Karya’lılar Labranda’ya çekildi. Yeni bir hareket şekli düşünürlerken Milet’lilerin savaş istediği haberi alındı. Karya’lılar tekrar savaşmayı göze aldılarsa da, bu kez daha fazla ölü verdiler. Savaş isteğinde bulunan Milet’liler de çok ağır bir darbe yediler. Karya’lılar egemenliklerine çok düşkün olduklarından yenilgilerine rağmen savaşmaktan yılmamışlardı. Pedasa yolu üzerinde yürümekte olan Pers kuvvetlerini tuzağa düşürmüş, Daurises Amorges, Sisimakos ve ordusunu perişan ettikten sonra geri çekilmişlerdi. Karya kralı Mausolos’un sağladığı bu başarı komşularınca sevinç ve övgüyle sevinç ve övgüyle karşılanmıştır.

Karya ve Herodotos
Karya’da tarih İÖ 484-420 yılları arasında yaşamış ünlü tarihçi Herodotos’un yazmış olduğu Karya tarihiyle başlar. Buna göre Persler döneminde Karya’nın ünlü krallar soyu, İran yanlısı ve bağımlısı Milasa kentinin beyi Hissaldomos’la başlamış, ölümüyle de Mausolos yönetimi ele almıştır.

I. Mausolos
I. Mausolos döneminde Karya’nın yönetim merkezi Milasa zengin mermer ocaklarına sahipti. Kent bu mermerleri yapılarda kullanıyor, mimari eserler meydana getiriyordu. Aynı zamanda çevre kentler de bunda yararlanıyor, hatta mermer ihraç ediliyordu. Milasa kenti bu sayede zengin olmuş ve refaha kavuşmuştu.

Ligdamis
Mausolos’un ölümünden sonra krallık Ligdamis’e geçti. Ligdamis pek başarılı olmasa da Karya’yı ortak bir yönetimde birleştirmeye çalıştı ve Perslerle ilişkileri yumuşatmayı başardı.

Artemisya
Ligdamis’in kızı Artemisya babasının ölümünden sonra onun yerine geçti (İÖ 480). Perslerle daha yakın bir dostluk kurdu. Pers kralı Sarhas’ın Atina ve Isparta’lılara karşı hazırlanan seferine kendi gemileriyle katıldı. Artemisya aklı ve kahramanlığıyla Serhas’ın taktiri ve güvenini kazandı.

Pisindel
İÖ 431-404 yılları arasında Pisindel’in krallığı döneminde Ispartalılarla Atinalılar arasındaki savaşta durumları kötü olan Atinalılar para bulmak ve yardım almak için on iki gemiyi Karya’ya göndermişlerdi. Fakat Menderes Ovası’nda Miyos kentine çıkıp ilerleyen ordunun büyük bir bölümü Karya’lılar tarafından yok edildi.

II. Ligdamis
Tarihçiler Ligdamis’in hükümdarlığı hakkında pek az bilgi verebilmişlerdir.

I. Ekotomni
Ligdamis’in ölümünden sonra İÖ 390 yıllarında Ekotomni’nin kral olduğu sanılıyor. İsyan eden Kıbrıs’lılara karşı savaşan Perslere yardım etmiş, Persler savaşı kazanınca Karya’nın da itibarı yükselmişti.
Ekotomni’nin II. Mausolos, İdriye ve Piksodoras adında üç oğluyla II Artemisya ve Ada adlarında iki kızı olmuştur.

II. Mausolos
Babası Ekotomni’nin (İÖ 377) ölmesiyle kral olmuştur. Karya’ya mutlu, parlak bir dönem yaşatmış, Halikarnassos’u (Bodrum) mimari ve sanat eserleriyle zenginleştirmiştir. II. Mausolos çok gayretli ve egemenliğe çok düşkündü. O çağın en üstün uygarlığı Helen uygarlığıydı. Mausolos da Karya’lıları Helenler gibi olmaya, onlara benzetmeye çalışmıştır. Ancak erken ölümü (İÖ 353) bu düşüncelerini gerçekleştirmesine olanak tanımamıştır.

II. Artemisya
Artemisya ve Mausolos, Ekotomni’nin çocuklarıydı. O dönemin Karya adetlerine göre iki kardeş birbirleriyle evlenebiliyordu. Artemisya da kardeşi Mausolos ile evlenmiş, Mausolos ölünce yönetime kendisi geçmişti. Bugün Londra müzesinde bulunan ve zamanın yedi harikasından biri olan Mausoleum’u (anıtmezar) çok sevdiği kocasının anısına kızlarıyla birlikte yaptırdı. Kendisi ölünce aynı yere gömüldü. (İÖ 351)

İdriye
II. Artemisya’nın ölümünden sonra kardeşi İdriye onun yerine başa geçip küçük kız kardeşi Ada ile evlendi. Perslere karşı uyumlu ve pasif bir politika yürüttü.

Ada
Kocası İdriye (İÖ 341) ölünce tahta geçti. Ancak dört yıllık bir hükümdarlıktan sonra kardeşi Piksodaros Perslerle anlaşıp yönetimi ele geçirdi ve Ada’yı sürgüne gönderdi. Ada Halikarnassos’u terk ederek Alinda kentine sığındı. Büyük İskender bu yıllarda Karya topraklarında hızla ilerliyor, Karya kentlerini teker teker fethediyordu. Halikarnassos da bunların arasındaydı. İskender buraya gelince dostu olan Ada’yı geri getirip, bütün Karya’nın yönetimini ona verdi.

Piksodaros
İdriye ölünce Piksodaros yönetimi ele alabilmek için kardeşi Ada’yı sürgün etmişti; fakat Piksodaros satraplık ünvanına sahip değildi. Bu nedenle Persler, Orontobates isminde birini yönetime yardımcı olarak gönderdi. Piksodaros istemeyerek yönetimdeki ortaklığı kabul etti. Piksodaros ölünce (İÖ 336) idare Persli Orontobates’e kaldı ve Orontobates satrap oldu.

Karya, Büyük İskender, Bergama ve Romalılar
İskender babasının ölümü olan İÖ 336 yılında yirmi yaşındayken kral olmuş, böylece gerek Asya, gerek Avrupa için yeni bir çağ başlamıştı. İÖ 334 yılında Makedon ve Yunanlılardan oluşan ordusuyla Çanakkale Boğazı’nı geçerek Troya’ya ulaştı. Şehrin doğusunda, Granikos Nehri civarında Karacabey’de Pers ordusuyla karşılaşıp, Daryus’u büyük bir yenilgiye uğratınca Anadolu’nun kapıları İskender’e açılmış oldu. Ülkenin büyük bir kısmı Ege sahilleriyle birlikte fethedildi.
Pers egemenliğine son darbe ise İÖ 331 de vuruldu. Daryus kaçarak kurtulabildi. Daryus’un hazinelerini ele geçiren İskender’e Hindistan’a ulaşacak yollar açılmış oluyordu. İskender 323 yılında, 33 yaşında Babil kentinde öldü. Generalleri fethedilmiş toprakları aralarında paylaşırken çıkan anlaşmazlık yüzünden birbirleriyle savaşmaya başladılar. Bu karışık dönemde Bergama kralı I. Attalos güneye doğru ilerleyerek Karya’nın tamamını işgal etti. İö 197 yılında V. Filip’le Romalılar arasındaki meydan savaşında Filip yenilince, Romalı komutan Asya’daki tüm Yunan şehirlerinin özgürlüklerine sahip olması gerektiğini söylemişti. Asya’ya yeni gelmiş Roma ordusu İÖ190 yılında Manisa’daki meydan savaşında Suriyeli Antiodios’u yenince Karya ve Likya’nın yönetimi Rodos’a verildi. Rodos’un kötü yönetimi İÖ 167’de Likya’lılar gibi Karya’lıların da ayaklanmasına neden oldu. Aynı zamanda Roma senatosu Karya ve Likya’nın bağımsızlıklarını ve özgürlüklerini kabul etti.
Bergama kralı III. Attalos İÖ 133’te krallığını Roma’ya miras bırakınca Anadolu’da Roma’nın varlığı kabul edilmiş oldu. Başarılı ve kimi zaman da başarısız süren Roma İmparatorluğu’nun Karya’daki egemenliği Bizans’ın doğuşuna kadar sürmüştür. İÖ birinci yüzyılda Roma’da iç savaşlar başlamıştı. İÖ 44’de Julius Cesar, İÖ 42’de Brutus ve Kassyus öldürüldü.
Bu tarihlerde Karya’da bulunan Antonius ve Cleopatra kış mevsimini geçirmek üzere Mısır’a dönmeye hazırlanırken Milas, Alabanda ve bazı kentler ünlü hatip Milaslı İbrea’nın kışkırtmasıyla Romalılara başkaldırarak muhafız kıtalarını yok etmişlerdi. Ancak sonradan Romalıların yeniden fethettiği Milas yakılmış, yıkılmış ve perişan edilmiş, Alabanda halkının da çoğu öldürülmüştür.
Tarihi kaynaklar Romalılar döneminde Anadolu’nun büyük bir yıkıma, zulüm ve işkenceye maruz kaldığını yazmaktadır. Karya da bu felaketin dışında kalamamıştır. Bu olayları izleyen dört yüzyıl Roma döneminin ikiye ayrılmasını hazırlayan ve Bizans dönemini başlatan yıllar olmuş ve İS 395 yılında Karya ve Likya tamamen Bizans yönetimine geçmiştir. Anadolu’nun bir bölümüyle Karya ve Likya 8. yüzyıl başında Harunurreşid tarafından işgal edilmiş, ancak 860’lı yıllarda yeniden Bizans devleti topraklarına katılmıştır.
1100 yıllarına doğru, Anadolu Selçukluları’nın Anadolu’da batıya doğru ilerlediklerini görüyoruz. O tarihten sonra bu topraklar Menteşe Beyliği kuruluncaya kadar Selçuklular’ın yönetiminde kalacaktır.
Menteşe Beyliği Dönemi
Menteşe Bey 1282 yılı yazında Aydın önlerine kadar ilerleyip uzun bir kuşatmadan sonra kentin kalesini fethetmiş ve sonra da Karya içlerine sarkmaya başlamıştır.Menteşe Bey tarafından Karya’nın tamamının fethi kaynaklara göre 1291’de tamamlanmıştır.Menteşe Bey ölünce yerine oğlu Mesut Bey geçmiştir.Mesut Bey 1300 yılında Rodos seferi için Marmaris liman ve kalesini üs olarak kullanmış,Rodos’u fethetmiş,ancak ömrünün sonlarında büyük bir Haçlı donanmasının 1309’da Rodos’u geri almasını önleyememiştir.

Menteşe Beyliği Sücaeddin Orhan Bey zamanında en parlak dönemini yaşamış ve Marmaris büyük bir liman kasabası haline gelmiştir.Orhan Bey’in ölümü üzerine Menteşe tahtına çıkan oğlu İbrahim Bey zamanında ,Girit dukası Marino Morisini 1352 yılında Ayasuluk ve Balat limanlarını beyliğin elinden almış ,ancak tedbirli davranan Marmaris, İbrahim Bey’in oğlu Hakim Gazi Ahmet Bey’in de yardımıyla kendini Girit dukalığına karşı koruyabilmiştir.Gazi Ahmet Bey liman ve kalenin onarılmasını sağlamış,1365 yılında Rodos’la Kıbrıs arasındaki deniz yoluna egemen olduktan sonra Marmaris daha da gelişip önem kazanmıştır.Gazi Ahmet Bey’in ölümünden sonra Menteşe Beyliği Sultan II.Murad tarafından 1424’de Osmanlı topraklarına katılmıştır.

Osmanlı Dönemi
Bu yeni dönemde Menteşe Beyliği’nin toprakları 1444’de II. Murad zamanında Saruhan ve Aydın’la birlikte yönetim şekli olarak ‘has’ haline getirilmiş,Marmaris ise Menteşe sancagına bağlı bir köy olarak kalmıştır.1517 yılındaysa yönetim Muğla tımarı olarak Hasan Nakari adlı şahsa verilmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz’de egemen olması için Rodos Adası’nın alınmasının gerekli olduğuna inanan Kanuni Sultan Süleyman 16 Haziran 1522 yılında yüz bin kişilik bir orduyla Üsküdar’dan hareket ederek kırk gün sonra 26 Temmuz Cumartesi günü Marmaris’e ulaşmıştır. Önce kaleyi dolaşan Kanuni,kaleyi küçük bulmuş ve daha büyük bir kale yapılmasını emretmiştir.Bu arada yakınlık duyduğu Sarıana’ya duasını almak için uğramış ve Sarıana Kanuni’ye Rodos’un alınacağını müjdelemiştir.

Rodos seferi nedeniyle Marmaris yeniden önem kazanmıştır.Liman kenti Marmaris sonraları Muğla mütesellimleri tarafından gönderilen voyvodalar tarafından yönetilmiştir.Bunu yönetimde yapılan değişiklik izlemiş ve kasaba Rodos’a bağlanmıştır.Marmaris’in yönetimiyse bir mütevelliye bırakılmıştır.1867’de Marmaris Muğla’ya bağlı bir ilçe haline getirilmiş ve bu tarihten sonra mülki yönetim için kaymakamlar atanmıştır.

I.Dünya Savaşın’da Marmaris
1913 yılında bir Alman gemisi Fransız kruvazörlerinin önünden kaçarak Marmaris limanına sığınmış, limanı koruyan Türk askerleri kendilerine sığınan bu Alman gemisini Fransızlara vermemişlerdir.Bunun üzerine Fransız gemileri Marmaris Boğazı’nı mayınlamışlarsa da kale komutanı ve görevlileri bu mayınları bir gecede toplamış ve zararsız hale getirmiştir.1914 yılının temmuz ve ağustos aylarında yine Fransız gemileri kaleyi topa tutmuş,büyük bir tahribat yapmışlardır.Karaya çıkan Fransız askerleri Türk kumandan ve askerlerinin kahramanca müdafaaları karşısında çekilip gitmişlerdir.

İstiklal Savaşı’nda Marmaris
Sevr Antlaşması’ndan sonra 29 Temmuz 1919’da İtalyanlar’la Yunanlılar gizli bir anlaşma yapmış,İtalyanlar Muğla ve Marmaris’i işgal etmişlerdi.Bu arada İtalyan kabinesi düşmüş,Dışişleri Bakanlığı’na da Kont Sforza getirilmişti.İtalya 22 Temmuz 1922’de Yunanistan’la önceki anlaşmasını tek taraflı olarak bozdu.Türklere yardıma dayanan yumuşak bir politika izledi.Bu nedenle Marmaris halkı İtalyan askerlerine karşı direnmemiş,İtalyanlar ise Yunan saldırısına karşı Türklere yardım etmişlerdir.İtalyan askerleri Marmaris’ten ayrılırken kalede şerefle dalgalanan Türk bayrağına saygı duruşunda bulunmuşlardır.

Marmaris’te hava Türkiye’nin Ege ve Akdeniz kıyı şeridindeki bütün yerleşimler gibi yılın uzuzn bir döneminde güneşlidir. Nisan ayı başından Ekim sonuna kadar denize girmek mümkündür. Aylara göre en düşük ve en yüksek hava sıcaklıkları şöyledir: Ocak 6/15, Şubat 7/15, Mart 8/18, Nisan 11/21, Mayıs 15/25, Haziran 20/33, Temmuz 25/36, Ağustos 23/36, Eylül 18/33, Ekim 15/27, Kasım 11/21, Aralık 8/17.
Ortalama deniz suyu sıcaklıkları:
Ocak 16, Şubat: 15, Mart: 16, Nisan: 17, Mayıs: 19, Haziran: 22, Temmuz 24, Ağustos: 26, Eylül: 25, Ekim: 24, Kasım: 21, Aralık: 18
Hava durumu: Ocak ve Şubat ayları genellikle kapalı ve yağmurlu, ama güneş zaman zaman kendini gösteriyor. Mart ve Aralık aylarında güneşli ve kapalı günler neredeyse birbirine yakın. Nisan ayında genellikle açık ve parçalı bulutlu hava gözleniyor. Yağmurlu günler de eksik değil. Mayıs açık ve parçalı bulutlu. Yağmurlu gün sayısı çok az. Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ayları açık. Ekim, genellikle açık, kapalı ve yağmurlu gün sayısı az. Kasım ayında güneşli gün sayısı kapalı ve yağmurlu gün sayısından daha çok.

Marina ile meydan arasındaki rıhtım çevresinde, eski çarşıda, barlar sokağında her zevke hitap eden bar ve gece kulüpleri var.
Yat Limanı’ndan Barlar Sokağı’na doğru yöneldiğinizde, müziğin ritmine yakalanacak, belki de günün ilk ışıklarına kadar zamanın nasıl geçtiğini anlayamayacaksınız. İsterseniz kordondan akşam yemeği sonrası kalkan teknelerle mehtap turu yapabilir, doyasıya eğlenebilirsiniz.
Marmaris halk plajından İçmeler yönüne doğru uzanan Uzunyalı sahili, oldukça işlek ve yaz geceleri yürüyüşü için eğlendirici bir mekandır. Sahil boyunca lokantalar, el sanatlarının sergilendiği küçük standlar diskolar, barlar dikkatinizi çekecektir.
Doğal yapının korunmaya özen gösterildiği İçmeler’de, akşamları nezih ortamlarda dilediğiniz kadar eğlenebilirsiniz.
İçmeler’in girişinde sol tarafta, şirin beldeye hakim olan çay bahçesinde mola vermenizi tavsiye ederiz.

Marmaris’in kapalı spor tesisleri ve yarı olimpik ölçülerdeki kapalı yüzme salonunun varlığı, Marmaris’i özellikle yaz dışı dönemde spor turizmi açısından çekici kılıyor. Futbol, voleybol, basketbol, yüzme takımlarının hazırlık ve kamp yeri olarak ilgi görüyor. Bu branşların yanısıra satranç, yelken, bisiklet, güreş, triatlon, karate, tekvando gibi birçok spor dalında da yarışma ve turnuvalara uluslararası çapta evsahipliği yapıyor… Marmaris Yat Yarışları da her yıl birçok yerli ve yabancı yatın katıldığı geleneksel bir yarışma olarak başı çekiyor. Marmarisli yeni neslin spora olan düşkünlüğü de spor turizmine yönelmede önemli rol oynuyor tabi ki. Gençlerin ve çocukların yüzde 80’e yakını sporla iç içe.

Su sporları merkezi Marmaris
Marmaris’te kapının önünden denize girilebildiği gibi, Marmaris-İçmeler arasında bir çok noktada, su sporları yapılabilecek işletmeler de bulunmakta. Deniz bisikletinden kanoya, windsurf’ten su kayağına, bananadan paraşüte kadar her türlü su aktivitesi yapılabiliyor bu işletmelerde. En güzeli ve heyecanlısı paraşüt. Marmaris ve çevresinin olağanüstü güzelliği deniz seviyesinden 60-70 metre yükseklikten izlenebiliyor.
Su sporları işletmeleri, Marmaris dışındaki plajlarda da var. Turunç, Kumlubük, Çiftlik, Bozburun, Orhaniye, Hisarönü, Selimiye, Akyaka gibi...

Aquapark
Marmaris çeşitli yerlerinde suoyunları parkları yer alıyor. Her çeşit kaydırak, dalga havuzları tesisi özellikle çocuklar ve gençler için su parklarını çekici kılıyor.

Kapalı yüzme havuzu
Artık Marmaris’in yarı olimpik kapalı yüzme havuzu var. Marmaris Belediyesi tarafından yapımı kısa sürede tamamlanarak hizmete giren yarı olimpik yüzme havuzu, ulusal ve uluslararası yüzme yarışları ve sutopu şampiyonalarına ev sahipliği yapıyor. Deniz kenti Marmaris, yeni yüzme havuzu sayesinde uluslararası yarışmalarda ödüllü genç sporcularının başarısının daha da artmasını sağlayacak. 450 seyirci kapasitesine, 3 yıldızlı otel konforundaki konaklama odalarına, fitness ve saunaya, açık-kapalı kokteyl ve sergi alanlarına sahip eğitim tesisi çeşitli etkinlikler için de kullanılabiliyor.

YAT TURİZMİ VE MAVİ YOLCULUK

Muğla’nın kıyı şeridi 1124 km’dir. Sayısız koyların bulunduğu Muğla kıyıları, deniz tutkunu birçok yatçıların uğrak yeridir.
Marmaris’i cazip kılan en önemli öğelerin başında yat turizmi gelir. Tüm su sporlarına imkan sağlayan Mavi Turu unutulmaz anılarla yaşayacağınız kıyı şeridi vardır Marmaris’in.

Günübirlik tekne turları
Merkez rıhtımından ve Uzunyalı’dan kalkan tur tekneleri ile ilçeden 30 dakikalık bir yolculukla Cennet Adasına ulaşabilirsiniz.
Cennet Adası aslında yarımadadır ve ormanlarla kaplıdır. Ada üzerindeki az bilinen mağarayı görmek ve denize girmek için özel olarak gelmeniz tavsiye edilir.

Fosforlu Mağara; Turunç ve Kumlubük’e giden tur teknelerinin yüzme molası da verdiği bir durak. Sadece denizden ulaşılabilen doğal mağaranın akvaryumu andıran temiz yeşil ve turkuvaz renkli sularında yüzmek oldukça keyifli.
Küçük tekneler mağaranın içine de girebiliyor.
Turunç ve Kumlubük günübirlik tekne turlarının önemli mola noktalarından. Turunç tekne ile Marmaris’ten yaklaşık 1 saat uzaklıkta. Denize girmek, su sporları aktivitelerinden yararlanmak isteyenlere göre bir koy. Kıyıda çok sayıda lokanta ve alışveriş noktası da var. Kumlubük, Turunç’un hemen ötesinde. Uzun kumsal çocuklu aileler için birebir. Kıyıda lokantalar var.
Yatçıların ve günübirlik teknelerin özellikle tercih ettikleri diğer bir yer ise Çiftlik’tir. Deniz yolu ile 2 saatte ulaşılabildiği gibi Bayır Köyü’nden de gitmek mümkün. İri kumlu plajı, çardak lokantaları, mütevazı ortamı ile yatçıların uğrak yeri olmuş bir koy. Ayrıca köyde, jeep safari turları da gerçekleştirilmekte. Çiftlik Koyu’nun hemen yanıbaşında bir başka koy daha var. Her zaman oldukça sakin olan koyun adı Gebekse. Kayalık kıyılarında denizaltını seyretmek, dalmak ve sakin bir kumsalda yüzmek isteyenler için.
Günübirlik tur düzenleyen tekneler, bu koy ve yerleşimlerin bir ya da birkaçını içine alan turlar düzenliyorlar. Tercih size kalmış.

Marmaris çıkışlı mavi tur ve yat gezisi güzergahları:
Marmaris – Fethiye
Marmaris’ten Ekincik’e doğru yol alanlar solda Karaağaç Limanı’nı görecekler. Liman ve önündeki Yılancık Adası tümüyle askeri bölge ve giriş yasak. Günlük ve çam ağaçlarıyla kaplı çok sayıda güzel koyu barındırıyor Karaağaç Limanı.

Köyceğiz Limanı: İçinde Ekincik Limanı’nın ve çok sayıda koyun bulunduğu büyük liman. Batı yakasında teknelerin konaklamayı ya da gecelemeyi sevdikleri koylar arasında Semizce, Kargı ve Karaçay koyları yer alıyor. Ekincik limanının iki demirleme yeri var. Biri köy önü, diğeri ise Maden İskelesi-My Marina Club. Köy önündeki iskele muhtarlığa ait. İskelede, Dalyan-İztuzu kumsalına sefer yapan dolmuş tekneler sıralanıyor. Ekincik’te otel ve pansiyon, bakkal, büfe, duş-tuvalet, telefon kulübeleri var. Kumsal yüzlerce metre uzunlukta. İskeleden asfalt yol ile Köyceğiz’e ve Muğla-Fethiye yoluna ulaşılıyor.
Limanın güneydoğu köşesinde bulunan ve eskiden gemilere krom madeninin yüklendiği Maden İskelesi şimdi yatlara hizmet veren bir işletmeye ait. Ağaçların altına gizlenmiş tesisin mutfağı balık çeşitleriyle haklı bir üne sahip.

Delikada: Dalyan girişinin önünde, İztuzu kumsalının karşısındaki Delikada, Marmaris’ten gelen büyük gezi tekneleriyle, mavi yolculuk teknelerinin bağlandığı yer. Buradan küçük dolmuş teknelerle İztuzu kumsalına, kumsalın batısından Dalyan kanallarına giriliyor. Dalyan, Kaunos ve çamur banyolarına tekne turu yapılıyor.
İztuzu ile Sarıgerme sahilleri arasında barınacak koy yok denecek kadar az. Sadece Aşı Koyu var bu arada. Aşı Koyu’na, Dalyan ya da Ortaca’dan 25 km’lik karayoluyla ulaşılabiliyor. Denizden gelenler yalçın kayalıklı sahilde iki yüksek burun arasından geçerek Aşı Koyu’na giriş yapıyorlar.
Kara ve sivri kayalıklardan oluşan küçük bir ada koyun ağzında yer alır. Yüzmek ve barınmak için uygun bir koy Aşı. Sahilde küçük ve temiz bir lokanta var.
Karaburun’u geçince dağlar alçalır, Dalaman ovasına iner. Dalaman Bükü’dür burası. Biraz ileride Dalaman Bükü’ne bekçilik eden Baba Adası ve hemen arkasında Sarıgerme Plajı uzanır. Sarıgerme son yılların gözde turizm merkezi. Kilometrelerce uzanan sahil, 5 yıldızlı oteller ve tatil köyleriyle ilgi görüyor bu merkez.
Tekneler Baba Ada’nın kuzeydoğu yakasında kayalık küçük bir koya demirlerler. Deniz pırıl pırıldır. Güney ucuna yakın bir mağara adayı boydan boya delip geçer öte yana. Tepede ise yıkık bir kule harabesi vardır.
Dalaman Ovası düzlüğünün ardından sahil Kapıdağ yarımadasında yeniden yükselmeye başlar, 500 metreye ulaşır, sonra bu yükselti Kurtoğlu Burnu’nda son bulur. Artık Fethiye Körfezi’ne girilmiş, sakin sulara erişilmiştir. Kurtoğlu ile İblis (Dökükbaşı) burnu arasındaki 8.5 millik açıklık Fethiye Körfezi’nin ağzıdır. Bu körfez mavi yolculuk teknelerinin ve yatların en sevdiği koyları, adaları içerir.

Marmaris-Bodrum
Marmaris’ten çıkıştan sonra mola verilebilecek koylar arasında Turunç ve Kumlubük sahili ve çiftlik koyu vardır. Marmaris sayfalarında bu koylar için ayrıntılı bilgi var. Turunç ile Kumlubük arasındaki hafif girintiye bağlanıp tepedeki Amos harabeleri gezilebilir.
Üzerinde beyaz fener kulesi ve bekçi evi bulunan Kadırga Burnu’ndan hemen önce Kadırga Koyu bir başka durak noktasıdır. Marmaris’ten gelen günlük tekneler bu koyda yüzme molası verirler.
Çiftlik Koyu, önündeki adasıyla ayırt edilir. Marmaris-Bayır üzerinden kara yoluyla da gelinen bir büyük koydur Çiftlik. Çevre koylar içinde kumsalı olan hemen tek koydur. Bir büyük otel, bir tatil sitesi, çok sayıda çardak lokanta vardır koyda.
Çiftlik koyunun girişinde üzerinde bir malikhanenin bulunduğu özel ada vardır. Adayı dönünce dar ve uzun bir başka koy açılır. Gebekse koyudur burası. Kayalık kıyıları dalma meraklıları için uygundur. Koyun uç noktası dibi bembeyaz kumuyla havuz gibidir. Kıyıya çıkanlar eski bir kilise harabesi bulurlar.
Çiftlik’ten Bozburun’a doğru yol alan tekneler, yüzme ya da yemek molası için Serçe Limanı’nı seçerler. Gece bağlanmak için de uygundur. Kıyıda küçük bir market ve lokanta vardır. Önce düzlük sonra yamaca vuran patika yol tepede Fenaket Köyü’ne çıkar. Limanın girişinde kayalara çarparak batan bir 11. yy ticaret gemisinden çıkartılan cam eşyalar Bodrum Sualtı Müzesi’nin en önemli bölümünü oluşturur.
Bozukkale’ye doğru, denize girebileceğiniz havuz gibi berrak bir başka koya, Korsan Koyu’na girersiniz.
Artık Bozukkale’desiniz. 1 mil derinliğindeki koyun girişinde sol tarafınızdaki tepenin üzerinde Loryma antik kentinin geniş ve uzun surları yükselir. Restoranların bulunduğu koyda, bağlanacak şamandıra ve iskele vardır. Restoran sahipleri botlarla alırlar sizi kıyıya.
Bozburun’a doğru bir başka liman Söğüt limanıdır. Söğüt köyünün mahallesi Saranda bu koydaki yerleşimdir. Kıyıda balıkçı lokantaları iyi ve hesaplıdır. Söğüt’e uzaklık 3-4 km’dir.
Artık yavaş yavaş Sömbeki (Yeşilova) Körfezi’ne girilmektedir.
Karşıda boylu boyunca uzanan Sömbeki Adası’nın ardından batan güneşi seyre dalmak için Kiseli Ada koylarına demir atmalısınız. Adada çalılar arasında dolaşırken bir çok eski ev ve kilise kalıntısı göze çarpar. Hemen karşısında Ada Boğazı vardır. Deniz tropiklerin mercan suları gibi koyu maviden turkvaza boyanır burada.
Bozburun Limanı bundan sonra açılır önünüze. Marmaris’ten çıktıktan sonra 2-3 günlük yolculuğun ardından bütün ihtiyaçların karşılanacağı yerdir Bozburun. Hele deniz varsa, Marmaris’ten Bozburun’a kadar uzanan yol sarsar insanı. Ama bundan sonra, en keyifli koylar başlayacaktır. Önünüz Hisarönü Körfezi’dir. En az Gökova Körfezi kadar güzel koylara sahiptir çünkü Hisarönü Körfezi.
Bozburun’dan sonra ver elini Selimiye. Yolda dileyenler Bozburun Yarımadası ve Sömbeki Körfezi kıyılarındaki son koylar olan Mercimek, Tavşanbükü, Ayaca, ve Çanak limanına demirleyebilir.
Ardından Atabol Burnu dönülerek Hisarönü Körfezi’ne girilir.
Ağıl Koyu’nda mola verilir. Selimiye Koyu ve Köyü’ne ulaşılır. Akşam burada kalınabilir.
Selimiye’den çıkıp Orhaniye koyuna girilir. Her ikisi de çok uzun ve geniş koylardır. Orhaniye girişinde solda Martı Marina tesisleri çıkar önünüze. Marina 175 yat kapasitelidir.
Orhaniye koyu gecelemek için idealdir. Akşamüzeri gün erken batar koyda. Orhaniye, koyun ortasına kadar şortlu, mayolu ya da paçaları sıvalı insanların yürüdüğü Kızkumu, üzerinde kale kalıntıları olan adası, Bayır yolu üzerindeki Bayır Şelalesi, Turgut Köyü’nde halıcıları ile en az 1 tam gününüzü ayıracağınız yerdir. Karayoluyla Marmaris’e ve Datça’ya da kolaylıkla ulaşılabilmektedir. Çok sayıda balıkçı lokantası ve pansiyon vardır. Şelale piknik yeridir. Orhaniye tepelerine doğru yürüyenler güzel panoramik görüntüler bulurlar.
Ve ardından Hisarönü limanı gelir. Geniş ve büyük bir koydur Hisarönü limanı. Marmaris – Datça yolu kenarındaki kıyılarında İnbükü ve Çubucak orman kamplarının bulunduğu küçük koylar sık orman dokusuyla çevrili güzel piknik yerleridir. Hafta sonları ve bütün yaz günleri kalabalık olur. Tekneyle gelenler biraz açıkta yüzme molası verirler.
Artık Datça Yarımadası başlamıştır. Yarımada bir yanında Hisarönü Körfezi’nin hemen öbür yanında Gökova Körfezi’nin bütün güzelliklerini barındırır koynunda.
Tavşan Koyu ve karşısında Tavşan Adası, hemen sonrasında bu bölgenin en güzel limanı olan Bencik Limanı peş peşe gelir. Bencik Limanı mavi yolculuk teknelerinin ve yatların çok sevdiği, içindeki küçük koylarda kendilerini özel hissettikleri güzel bir limandır. Kıyılarında bir kamu kampı olsa da rahatsız edici bir yapılaşma yoktur. Limanın içlerine kadar gidip karaya çıkanlar, ağaçlar arasındaki patikaları izleyip Gökova sahillerine yürüyebilirler. Yürüyüşte akşam ya da sabah serinliğini tercih etmeli. Akşam çıkanlar Gökova tarafında günbatımının eşsiz renklerini de izlerler.
Bencik Limanı’nın girişinde Dişlice Adası vardır. Adı üstünde diş diş sivri kayalıklardan oluşur ada. Günübirlik tekneler sık uğrar adaya. Kayalıklarında, denizin oyup işlediği mağaracıklarında saklambaç oynar gibi dolaşmak, gözlükle dalıp su altı güzelliklerini seyretmek ne de güzeldir
Datça’ya doğru ilerlenmektedir. Artık kıyıda tatil siteleri görülmeye başlamıştır. Bu bölgenin en eski ve en güzel tatil sitesi Aktur burada, Kurucabük’tedir. Ondan önceki koy ise Günlücek Bükü’dür. Her ikisinde de güzel sahil ve kumsal vardır. Orman kamplarını da saklar bu iki büyük koy. Karadan gelip kamp karavanla tatil yapılabilir. Lokantalar ve alışveriş için de seçenekler vardır. Datça-Marmaris yolu da hemen yakından geçtiği için ulaşım açısından kolaydır.
Çiftlik, Sarı ve Karaincir limanları Hisarönü Körfezi’nin batısındaki son limanlardır. Kıyısında eski Perili Köşk Oteli’nin bulunduğu Perili Köşk Limanı ise yüzmesi keyifli plaj yeridir. Otelin lokantası tavsiye edilir. Sörf olanağı da vardır.
Ve Datça... Limanındaki barlarında akşamın karşılandığı, kalabalıktan uzak tatil arayanların, ‘‘emekli olunca yerleşirim’’ hayali kuranların güzel kenti. Marmaris’e dolmuş ve otobüs bol. Yarımadanın ucundaki Knidos antik kentine kadar da karayoluyla ulaşılıyor.
Datça ile Knidos arasında çok sayıda koy ve bük var.
Bir bölümüne sadece deniz yoluyla, bir bölümüne karadan da gidilebiliyor.
Datça’dan hemen sonra Kargı Koyu. Ardından yüzmek isteyenlerin uğrayabileceği havuz gibi küçük koy, Armutlusu koyu. Sonra İnce Burun aşılır ve Domuzçukuru, Kızılbük ve Hayıt Bükü’ne girilir.
Artık Knidos’a yaklaşılmaktadır. Ama bir deniz ve balık ziyafeti çekilmelidir antik kent gezisinden önce. Bu nedenle Palamut Bükü’ne uğranmalıdır.
Çıplak tepelerin yumuşak bir eğimle denize kavuştuğu, upuzun bir kumsal oluşturduğu, kumsal boyunca ağaçlıklar içinde köy evlerinin, küçük pansiyon ve yazlık evlerin sıralandığı, limanında balıkçı tekneleriyle birlikte yatların demirlediği bir güzel büktür palamut. İskelenin hemen üzerindeki balıkçı lokantalarına oturulmalıdır.
Knidos’a günbatımı öncesinde girilmelidir. İç (büyük) limanda demirlemeli, kıyıya çıkmalı, geniş alana yayılmış son derece etkileyici kalıntılar arasında dolaşılmalı, sonra da Afrodit Tapınağı’na çıkıp dış liman ve açık deniz üzerinden gün batırılmalıdır. Uzaktaki ada Simi Adası’dır

Marinalar-İskeleler-Çekek Yerleri
Netsel Marina:
Büyük Marmaris Koyu’na girince, liman ve marina en kuzey köşesinde kalır. Netsel Marina, şehrin doğu ucunda yeşil bir yamacın altındadır. Marina 750 yat kapasitelidir. Netsel Marina verilen hizmet bakımından yalnız Doğu Akdeniz’de değil tüm Akdeniz’de sayılı yat limanları arasındadır. Günlük hava raporu her sabah 09.00’da hazırdır. Akaryakıt istasyonu tali mendireğin dış rıhtımındadır. 120 ve 20 tonluk iki gezer vinç ve geniş bir çekek alanı ile kara hizmeti verilir. Her türlü bakım, boya, motor, elektrik ve elektronik işleri marina veya Marmaris’teki diğer acenta ve atölyeler tarafından yapılır.

Marina dahilinde geniş bir alışveriş çarşısı vardır. Yat malzemesi satan dükkan, market, giyim kuşam mağazaları, kaliteli lokanta ve barlar, yatçılara özel bir atmosfer içinde hizmet verir.
Tel: (0252) 412 27 08- 412 1939

Belediye Rıhtımı
Marmaris Belediyesi işletir ve marinaya göre bağlama ücreti daha ucuzdur.Tepesinde Marmaris Kalesinin yer aldığı yarımadanın sahili rıhtımla çevrilidir. Tüm guletler, bazı yerli ve yabancı yatlar, bu rıhtım boyunda demir atarlar. 3 ile 4 m derinlikteki rıhtımda su ve Özellikle akşam serinliğinde çok kalabalık olan gezinti yolu tüm rıhtım boyunu dolanır.
Arkasında her çeşit lokanta, bar yan yana sıralanır.
Bilgi için: Belediye Yat Limanı: Tel: (0252) 412 28 68, e-mail: Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!info@marmaris.bel.tr

Albatros Marina
Yalancı Boğaz yolunda, Günlük Parkını geçtikten sonra, koyun doğu yakasında yer alır. Daha ziyade "charter" firmalarına ait yatların yaz aylarında bağlandığı 60 teknelik küçük çapta bir marinadır. 20 tonluk bir gezer vinç ve kızakla 240 yat için karada kışlama imkanı sunulur. Restoranı, barı ve küçük bir marketi vardır.
Albatros Marina, Adaköy Kirlik Mevkii, Tel:(0252) 412 24 56

Akdeniz Martı Marina
Koya girişte doğu yakasında. 100 teknelik çekek yeri, 300 yatlık iskele bağlanma yeri.
Otel, lokanta, bar, market, yüzme havuzu, bakım-onarım hizmetleri verilmektedir.
Orhaniye Koyu, Tel: (0252) 487 10 63

Karacasöğüt Martı Marina
Karacasöğüt koyu-Marmaris,
Tel: (0252) 465 33 46
25 tekne kapasiteli. Elektrik, su, duş- tuvalet, market ve restoran.

Yat Festivalleri ve Yarışları
Uluslararası Marmaris Yat Festivali, her yıl Marmaris Yat Limanında ve Mayıs başında düzenleniyor.
Uluslararası Marmaris Yat Yarışları Haftası ise Marmaris Yat Limanında Kasım başında yapılıyor.

Marmaris Yat Festivali, dünyada ve Türkiye’de bu konuda düzenlenen organizasyonlar içinde 21 yıl sürekliliğini koruyan birkaç faaliyetten biri.
Festival alanı, teknelerin rahatlıkla bağlanabildiği, Marmaris Belediye Marinada yer alan mendirek üzerinde kurulmakta.
Mayısta düzenlenen festival yatlar için sezonun açılışı anlamına gelir.
Ziyaretçiler ve katılımcılar hafta boyunca düzenlenen aktivitelerle, hem dinlenip hem de eğlenirler. Festivalin sonunda yer alan tanıtım gezisi katılmak isteyen tüm acentalara açıktır.

Marmaris Yat Yarışları;
Yat yarışlarında ise her akşam o günkü yarış sonuçları değerlendirilip ilan edilmekte ve ödül töreni düzenlenmektedir. Özenle hazırlanmış yemek, içki ve canlı müzik, bu geceleri unutulmaz kılarken, yarışlar, en iyilerin ödüllendirildiği kapanış gecesiyle son bulur.
(Ayrıntılı bilgi için: Marmaris Uluslararası Yat Kulübü: Tel: 0.252. 413 38 77-78, Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!www.miyc.org)

DALIŞ NOKTALARI VE ÖZELLİKLERİ

Dalış turizmi açısından Türkiye’nin önemli bölgelerinden birisi olan Marmaris ve yakın çevresinde günübirlik gidilebilecek 52 yarı dalış noktası vardır.
Marmaris Limanı’ndan günlük yapılacak dalışlarda görülmeye değer bazı önemli dalış noktaları şöyle özetlenebilir;

Sarı Mehmet Burnu:
Turunç ile İçmeler arasında kalan burun ve koy eğitim dalışları ve tecrübeli dalgıçlar için güzel bir dalış noktasıdır. 5 m ile 21 m arası kayalık yapıya sahiptir. Dalış merkezlerinin çok rağbet ettiği bu noktada bol miktarda karagöz, melanur sürüler halinde dolaşır. Ahtapot, orfoz ve müren her dalışta görülebilir. Gece dalışına çok uygun ve akıntının olmadığı, büyük kayaların dik dik durduğu tatlı bir şekilde derinleşen dalış noktasında, Katedral Mağarası denilen bir kovuk bulunmaktadır.

Keçi Adası Feneri:
Marmaris’ten açık denize doğru çıkılırken Fenerin olduğu burundur. 8-10 m’den 38 m’ye kadar inen ve tecrübeli dalgıçlara zevk veren bir dalış noktasıdır. Şanslıysanız bol miktarda büyük balık, karavide, müren, ahtapot ve tabii ki kırmızı renkli kardinal balıklarını her dalışta görebilirsiniz. Ay dönümlerinde tatlı ve değişken akıntı yapar. Bol miktarda amfora kırıkları ilginizi çekecektir.

İnce Burun Feneri:
Yıldız Adası’nın Marmaris koyuna bakan tarafındadır. Açık denizdeki dalış noktalarına göre sualtı görüşü biraz düşüktür. 3 m’den 40 m’ye kadar, sualtı dağlarının bulunduğu, gerçek bir tropik deniz görüntüsüne sahip dalış yeridir. Genelde sezon sonlarında büyük akya ve sinağrit sürüleri ve çok değişik renkli süngerler bu noktayı sualtı fotoğrafçıları için ilginç kılmaktadır.
Ayrıca boyları 1 cm ile 4 cm arasında değişen ve ancak dikkat edildiğinde farkedilen çok değişik renklerdeki rengarenk Deniz Tavşanlarını görebilirsiniz.

Hayıtlı Burun:
Marmaris çıkışında Keçi Adası Feneri’nin karşısındaki burundur. Dalgıçların reef diye isimlendirdikleri, kolay tekne demirlenen bir noktadır. Hem eğitim amaçlı kullanılan, hem de tecrübeli dalgıçların çok fazla dalış yapabildiği, ancak hala enteresanlığını koruyabilen bu noktada az da olsa amfora parçalarına rastlanır. 5 m ile 38 m arasında kayalık bir zeminde 30 m’lere inildiğinde büyük orfozları görebilirsiniz.

Abdi Reis Koyu:
Yıldız Adası’nın açık deniz tarafında, aynı zamanda dalgıçların suyun berraklığından dolayı Akvaryum da dedikleri çok güzel bir dalış noktasıdır. Eğitim dalışları için uygun ve enteresan olan bu nokta, tecrübeli dalgıçlar için uzun yüzüldüğü taktirde oldukça eğlenceli dalış yapılabilecek heyecan verici yerlerdendir. 0 m ile 33 m’ye kadar iner ve genelde 12m’lerde başlayan döküntü kayalıklarda balıklar görülebilir. Fosforlu Mağara’ya yakın olmasından dolayı çok fazla deniz trafiği vardır.

Yazih Kaya:
Yıldız Adası’nın açık deniz tarafından 3 m’den 30-32 m’lere inen bir dalış noktasıdır. Genelde sabah dalışı için çok uygun olan, güzel büyük kayaların ve dik duvarların olduğu bu nokta öğleden sonra çabuk gölge yapar. Bol miktarda saragoz, karagöz ve melanur sürüleri dalgıçları selamlar. Renkli mağara yönüne yüzüldüğünde böcek görmek olasıdır.

Baca Mağarası:
Kesin olarak sualtı fotoğrafçılarının ilgisini çekecek, ancak mağara dalgıçları için yeterince enteresan olmayan bir noktadır. Dalgıçlar tarafından dalınması gereken, Marmaris’in en ünlü mağarasıdır.
5 m’den 50 m’ye kadar inen, hem eğitimdeki, hem de tecrübeli dalıcılara birlikte hitap eden bir dalış yeridir. Tam burunda 14 m’den girilip 4 m’den çıkılan büyük bir şömineye benzeyen konik yapısı ile bacayı andıran bir mağaradır. Mağara içinde bol miktarda kırmızı beyaz çizgili kardinal balıkları ve küçük karidesler kesin olarak her dalışta görülebilir.

Aksu Koyu:
Yıldız adasının açık deniz tarafındadır. Dibe doğru masmavi derinleşmesi ile heyecan vericidir. Eğitim dalışları yapanlara, tecrübeli dalgıçlara ve teknede olup da dalgıç olmayanlara hitap edecek tek koydur. Teknenin demirlendiği yerde egitim yapan dalgıç adaylarıyla oynaşan bol miktarda küçük balık eğitime yarı bir zevk katmaktadır. Açığa doğru biraz yüzüldüğünde 18-20 m’lerden itibaren büyük orfozların görüldüğü bir kayalık, tam burunda 40 m’lere ulaşan bir duvar ve göbeğinde tam daire bir deliği olan Bizans amforası her dalışta mutlaka görülür.

Kütük Burnu:
0 m ile 52m’lere inen ve duvar dalışı için çok uygun olmasına karşın dip büyüsüne kapılarak limitlerin aşılabileceği, bu nedenle daha dikkatli olunması gereken bir dalış noktasıdır. Her dalışta kesin olarak büyük müren ve sinağritler görülebilir. Ay dönümlerinde değişken akıntıya sahiptir.

Kadırga Koyu:
Marmaris’e en uzak noktada, Kadırga Feneri’nin karşısında girişteki kayalığın bulunduğu dalış noktasıdır. 0 m’den 38-40 m’lere kadar inen güzel bir “reef”e sahiptir. Hem eğitim alanların hem de tecrübeli dalgıçların unutulmaz dalış yapabilecekleri ender yerlerdendir. Burada Fener binası yönünde 15 m’den başlayan Helenistik çağa ait bir batık gemi kalıntısının bulunduğu Amfora tarlası vardır. Tamamen kaya üzerinde kalması nedeniyle yüzlerce amfora kayalara yapışık durumdadır. Bilhassa sezon başında kayalıklarda ve amforalar arasında eğer şanslıysanız bol miktarda böcek ve karavide görmeniz olasıdır. Sezon sonu dalışlarında ise dalgıçları hemen hemen her dalışta kaya sürüleri selamlar. Amforalar arasında bulanabilecek mürenler sualtı fotoğrafçıları için ilginç olacaktır.

JEEP SAFARİ TURLARI

Jeep safari turlarına katılarak dere bucak, tozlu taşlı yollara girerek bambaşka Marmaris’i keşfetmeye ne dersiniz? Sabah erken konvoy halinde yola çıkılıyor, ormanlar, köyler, dereler aşarak ıssız koylarda son buluyor turlar. Denize giriliyor, balık, gözleme, ayran ziyafeti çekiliyor, buz gibi kaynak sularında serinleniyor ve akşam üzeri dönüyorsunuz çıktığınız yere. Genellikle Bozburun Yarımadası ve Gökova kıyılarındaki Orhaniye-Kızkumu, Hisarönü, Bozburun, Çiftlik, Turunç ile Akyaka’dan Akbük’e giden tali yollar macera tutkunu olan tatilcilerin jeep safari heyecanını yaşamaları imkanını veriyor.
Jeep safari turlarımızda eski köy yollarından, daha teknolojinin tam olarak ulaşamadığı köylerimizi, ancak denizden ulaşabileceğiniz muhteşem koyları ve hepsinden önemlisi yaşanacak olan safari ruhu ile birlikte doğanın bizlere verdiklerini en yakından görme şansına sahip olacaksınız.

MARMARİS ÇIKIŞLI TURLAR VE GÜZERGAHLAR

Şehir turu:
- Önce Marmaris Kalesi ve müzesi, İyilik Kayalığı Arkeoloji Parkı
- Marmaris çarşısı ve bedesten ziyareti (çarşı ziyaretini akşam serinliğine de bırakabilirsiniz)
- Mevsimine göre ya plaj ya da çevredeki ada ve koylara tekne gezisi. Sabah 9-11 arasında çıkıp akşam üzeri geri dönüyor tekneler. Ormanla çevrili koylara, kalabalık olmayan plajlara götürüyorlar. Öğle yemeği, eğlence ücrete dahil (Turların bir bölümü Dalyan-İztuzu kumsalına kadar uzanıyor).
- Gezi tekneleri mehtap turu da yapıyor. Eğlencesi, içkisi, gece denize girme keyfi olan turlar bunlar.
- Bir gün jeep safari turuna katılabilirsiniz. Jeeplere doluşup, peşpeşe konvoy oluşturup toprak yollarda doğa-safari turu yapılıyor acentalar tarafından. Toza-tere bulanıp, ıssız koylarda, buz gibi kaynak sularında yüzmek, salaş kır lokantalarında sac kavurma, alabalık yiyip buz gibi bira içmek, jeep safari turlarının en güzel tarafı. Parkurların bir bölümü Bayır-Çiftlik-Orhaniye, bir kısmı Gökova kıyılarında.
- Dalmayı öğrenmek isteyenler, iskeleden kalkan dalgıçlık eğitim teknelerine başvurabilir. Bröveli dalgıçlar tarafından dalgıçlık eğitimi veriliyor bu turlarda.

Günübirlik ve Konaklamalı Çevre Turları
Marmaris çıkışlı günübirlik ya da konaklamalı turlar yapabilirsiniz. Seyahat acentaları Bozburun yarımadası, Gökova körfezi (Sedir Adası), Efes, Pamukkale, Bodrum ve Dalyan’a günübirlik tur düzenliyorlar. Bu turlara katılabileceğiniz gibi aşağıdaki önerilerimiz ışığında kendi aracınız ve grubunuzla tur düzenleyebilirsiniz.

Sedir Adası (Kleopatra Plajı) Turu
(Mayıs, Kasım döneminde yapılıyor)
Marmaris’in çeşitli noktalarından hareketle Çamlık iskelesine ulaşım. Çamlık’dan teknelerle Sedir Adası’na (Kleopatra Plajı). Seyahat acentaları gidişte ya da dönüşte çevredeki koy ve limanlarda yüzme ve yemek molası veriyorlar. Bu koy ve limanlar arasında İncekum, Fenerli Ada Koyu, Yunus Koyu, Çanak Koyu yer alıyor. Sedir Adası’nda, Kleopatra Plajı’nda yüzme, antik Kedrai kent gezisi de var.

Gökova Körfezi Turu
(Mayıs, Kasım döneminde yapılıyor)
Marmaris’in çeşitli noktalarından hareketle Çamlık iskelesine ulaşım. Çamlık’dan teknelerle hareket. Körfezdeki çeşitli koylarda demirleme, yüzme; yemek teknede. Demir atılan koylar değişebiliyor. İncekum, Fenerli ada, İngiliz Limanı, Yunus ve Çanak Koyları …)

Bodrum turu
Çamlık İskelesi’nden Bodrum’a hidrofil teknelerle sabah gidiş akşam dönüş turlar düzenleniyor.
Marmaris, Armutalan ve İçmeler bölgesindeki otellerden alınan ziyaretçiler Gökova Körfezi kıyısındaki Çamlık iskelesine götürülüyor. 9.30’da kalkan hidrofil tekneler Bodrum’a 10.40’ta ulaşıyorlar. Bodrum şehir içi turu ve serbest bir zaman dilimi ardından akşam üzeri 16.30’da Bodrum’dan çıkılıp, 18.00’de de Marmaris’e dönülüyor.

Datça - Knidos turu
Seyahat acentaları tarafından Sabah 08.30-09.30 arasında Marmaris’te çeşitli noktalardan alınan ziyaretçiler Datça, Reşadiye (eski Datça), Hayıt Bükü, Palamut Bükü, Knidos gibi noktaları içine alan tur programına katılıyorlar. Mevsime göre durak noktaları değişebiliyor (Mayıs – Kasım arasında yüzme molası gibi).
Yemek tur fiyatlarının içinde.

Efes ve Pamukkale turları
Seyahat acentalarının düzenlediği Efes ve Pamukkale turları ayrı ayrı ve günübirlik. Bazı turlar hem Efes’i ve hem de Pamukkale’yi kapsıyor ve bir gece konaklamalı yapılıyor. Turların değişmez durak noktaları Efes antik kent gezisi, Meryem Ana Evi, Efes Müzesi, Pamukkale ve Hierapolis antik kent gezisi. Yol üzerinde değişik mola ve alışveriş noktaları da var.

Köyceğiz-Dalyan
Seyahat acentaları günübirlik Marmaris-Dalyan turları düzenliyorlar. Bu turlar, Marmaris’ten Dalyan’a minibüs ya da otobüslerle yapılıyor. Süre 1.5 saat. Dalyan’dan teknelere biniliyor, çamur banyosu, Kaunos antik kent turu, kanal kıyısındaki lokantalarda yemek molası ve İztuzu Kumsalı’nda (caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının yumurtlama alanı olarak da ünlenmiştir) yüzme molası ile sonlanıyor. Akşam Marmaris’e dönüş.

Orhaniye, Turgut Şelale, Bayır, Çiftlik, Selimiye, Bozburun, Söğüt, Turunç, Kumlubük
Seyahat acentaları, Turunç, Kumlubük ve Bozburun Yarımadası üzerindeki yerleşim ve koylara günübirlik turlar düzenliyorlar.
Yukarıdaki yerleşimlerin bir bölümünü içine alan ve değişkenlik gösteren turlar, sabah otellerden ziyaretçilerin alınmasıyla ve belli noktalarda katılımcıların eklenmesiyle başlıyor ve akşamüzeri son eriyor. Çevre gezisi, alışveriş, deniz ve yemek molalarını kapsayan turlar hemen her mevsim yapılıyor. Turgut Köyü, halı mağazaları ve şelalesiyle bu turların ortak paydası gibi.
Bayır’da çınar altında oturup yayık ayranı içmek, Turgut’ta halı ve el sanatları tezgahlarını gezmek, Turgut şelalesinde buz gibi suda serinlemek, orman içinde yürümek, kır lokantalarına oturup buz gibi bira eşliğinde sac kavurma, gözleme ya da alabalık yemek, akşam günbatımını Selimiye ya da Bozburun’da karşılamak, Orhaniye Kızkumu’nda, paçaları sıvayıp denizde yürümek bu gezilerin unutulmaz anlarını oluşturur.

Günübirlik ya da konaklamalı turlar için alternatifler…
Gökova Körfezi kıyısında; Akyaka. Marmaris’e 40 km uzaklıkta. Bir örnek Çakırhan yorumuyla Ula Evleri. Biraz yukarılardaki azmaktan kaynayan gür ve her zaman buz gibi derenin körfezle buluşması. Dere kenarında, her zaman taze balığın bulunduğu balıkçı lokantaları. Güzel oteller ve pansiyonlar. Kamp yapmak isteyenlere, orman kampı. Deniz, dere kenarında ve orman içinde yürüyüş. Vakti olanlar Gökova körfezi kıyısınca, Akyaka’dan 48 km. ötedeki Ören’e kadar gidebilirler. Körfez kıyısında, karadan mavi yolculuk gibidir bu gezi.
Fethiye yolu üzerinde; Köyceğiz. Kendi adını taşıyan göl kenarında güzel, huzur verici ilçe merkezi. Göl kıyısında yürüyüş. Gölde tekne turu. Adalar ve Dalyan’a kadar gidenleri de var. Ama siz İztuzu, Kaunos turunu Dalyan’a saklayın. Tekne turunda adalar, Sultaniye Kaplıcası ve çamur banyosuyla yetinin. Göl kıyısında oteller ve lokantalar.
Ekincik-Sultaniye Kaplıcası: Ekincik, mavi yolculuk teknelerinin uğrak yerlerinden. Ekincik koyu ucundaki güzel köy. Karadan Köyceğiz’e uzaklığı 25-30 km. Yol üzerinde Sultaniye kaplıcaları. Göl kıyısındaki kaplıca tesisleri, şifa arayanlara. Sudaki radyoaktivite oranı en yüksek kaplıcalardan birisi. Romatizma, siyatik, cilt ve kadın hastalıkları için.
Yuvarlak Çay’da alabalık, Dalaman çayında rafting: Köyceğiz-Ortaca arasında Beyobası köyünden sola dağlara. Yol, Dalaman çayı üzerindeki tarihi köprü Akköprü’ye kadar gidiyor. Akköprü, Dalaman çayı üzerinde rafting yapanların mekanı. Rafting yaz aylarının sporu. Akköprü yolunun 5. km’sinde sola Çınar ve Pınar Restoran yön levhaları. Stabilize yol 7 km sonra Yuvarlak çay kıyısına çıkarıyor. Çay üzerine kurulmuş çardak lokantalarda alabalık. Ormanda ve dere kenarında yürüyüş.

Dalyan: Köyceğiz’den çıkıp, Ortaca içinden ayrılarak Dalyan. 3-4 gün kalınabilecek, dolu dolu bir tatil yaşanacak turizm merkezi. Biz yola düştüğümüz için yarım gün ayırıyoruz. Kanal kıyısından tekne turu. Önce Köyceğiz gölü tarafı (isteğe bağlı olarak değişebilir), çamur banyosu, sonra dönüp denize doğru. Sazlıklarla örtülmüş göl üzerinde, labirent görünümlü su yolları. Karşıda kayalıklara oyulmuş, kral mezarları. Antik Kaunos kentinin nekropolü. İztuzu kumsalına çıkmadan önce antik Kaunos gezisi. Tekneden çıkıp, kalıntılar arasında yürüyüş. İyi durumda tiyatro. Akropolün eteğinde. Tiyatronun batısındaki kalıntılardan biri bazilika tipi kiliseye, diğerleri Roma hamamı ve tapınağa ait. Tarihi limanda stoa. Yanında çeşme. Surlar ve Dalyan’dan görülebilen kaya mezarları. Dalyan’da balık bol. Balık çiftliğinde, kooperatifte her zaman kefal.
Öğle yemeği, kanal kıyısındaki lokantalarda kefal tava, buğulama. Tekne gezisinin son durağı İztuzu kumsalı. Caretta caretta tipi kaplumbağaların yumurtlama ve üreme mekanı. Yaz aylarında plaj. Denizde yüzüp, gölde durulanma keyfi.

Sarıgerme, Dalaman, Göcek, Fethiye, Ölüdeniz
Yatağan ve Muğla’dan Fethiye yoluyla Ortaca. Son yılların en gözde turizm merkezi Sarıgerme, Ortaca’dan 15 km uzaklıkta. 7 km uzunlukta kumsala sahip. Kumsalı bölen Sarıçay. Kumsal önünde Baba Ada. Mavi yolculuk teknelerinin uğrak yeri. Kumsaldan 850 metre içeride Osmaniye köyü. Köyde pansiyon, küçük oteller, sahilde büyük 5 yıldızlı oteller. Kumsalda antik Pisilis kenti kalıntıları.
Dalaman: Sargırme-Dalaman yolu üzerinde Dalaman’a yakın devlet üretme çiftliği. Mısır Hidivi Abbas Paşa’nın av köşkü yaptırmak üzere Fransızlara proje ısmarladığı, ama av köşkü yerine karışıklık sonucu istasyon projesinin gelmesi üzerine tren yolu bulunmayan istasyon binasının ortaya çıkması. Bina şimdi devlet üretme çiftliği merkezi. Yanında da Abbas Paşa Camisi. Dalaman’da Sarsıla Koyu ve kükürtlü kaplıca gezisi. Mavi yolculuk teknelerinin uğrak yeri Sarsıla Koyu Dalaman’a 12 km uzaklıkta. Orman içinden yolculuk olağanüstü çekici.
Yol üzerinde Tersakan çayı yanında ve denize bağlantılı çok sayıda kükürtlü göl. Görüntü harika.

Göcek: Göcek körfezinin uç noktasında, son yılların gözde tatil yeri. Göcek’te üç ayrı yat limanı. Merkezde yat limanı çevresinde otel, pansiyon, lokanta ve alışveriş yerleri. Biraz ileride yeni Göcek yat limanı.
Merkezdeki yat limanından, körfezdeki koy ve adalara günübirlik tekne gezisi. Sessiz ve ıssız koylarda deniz keyfi. Tekne gezisi yapamayanlar, karadan stabilize yolu izleyerek Göcek körfezi boyunca küçük koylara ulaşabilir. Ama tekne gezisindeki keyif olmaz.

Fethiye: Fethiye körfezinin kenarındaki popüler turizm merkezi. Önce kent içinde gezi. Yat limanının yukarılarında Telmessos’un antik tiyatrosu. Yamaçlara doğru Ion stilindeki Amyntas Kral mezarı.

Ölüdeniz: Fethiye içinden geçip 14 km sonra Ölüdeniz. Yol üzerinde Hisarönü. Dönüşte ya da gidişte Kayaköy. Hisarönü’ne 2 km uzaklıktaki Kayaköy, Türk-Yunan mübadelesinde boşaltılan ve sonra hayalet köye dönen en tipik yerleşim yeri. Boş evlerin, kiliselerin arasında dolaşmak her zaman hüzün verici. Son dönemde köye yeniden hayat vermek için çok yönlü çalışmalar yapılıyor. Hisarönü’nden 5 km aşağısı Ölüdeniz. Uzun, altın kumlu sahil, turkuvaz deniz. Yazın her zaman cıvıl cıvıl. Kışın da güzel. Sahil boyunca yürümek keyif verici. Tepedeki Babadağ’da son yılların heyecanlı sporu yamaç paraşütü yapmak isteyenler Ölüdeniz’deki acentalarla ilişki kurmalı.
Tlos-Yakakent-Saklıkent: Fethiye – Antalya yolunun 27. km’sindeki Kemer bucağındaki sapaktan 13 km sonra Tlos antik kenti, 21 km sonra Saklıkent. Önce Tlos. Ören yeri girişi Yaka köyünde. Yol üzerine sıralanmış çay bahçelerinde soluklanma. Yayık ayranı ya da çay.
Tepede Akropol. Osmanlı döneminde kaleye dönüştürülmüş. Altında Lykia duvar kalıntıları, kaya mezarları. Aşağıda tiyatro, hamam, palaestra, gymnasion kalıntıları.
Öğle yemeği, yayık ayranı ve gözleme. Dileyenler yol kenarındakileri tercih edebileceği gibi, 1 km yukarıdaki Yakapark’a da gidebilirler. Yakapark anıt ağaçlar gölgesinde buz gibi suyun aktığı kanaletler arasında güzel bir piknik alanı.
İştahınızı Saklıkent gezisinin sonrasına da saklayabilirsiniz. Saklıkent Tlos’a 8 km uzaklıkta. Yol üzerinde sağlı sollu kır lokantaları. Hepsinde gözleme, ayran, sac kavurma.
Saklıkent kilometrelerce uzanan bir kanyon. Profesyonel dağcılar derinliklerine kadar gidiyor. Siz gürül gürül akan derenin kenarında, kayaya tutunan ahşap köprüden geçerek kanyonun 100 metre içerilerine yürüyeceksiniz. Azmaktan müthiş bir çağıltıyla dökülen su, derenin ana kaynağı. Yanında çardak lokanta. Suda yürüyüş. Beyaz kalker taşlı duvarlara tırmanış.

Denizli-Pamukkale-Hierapolis-Aphrodisias
Marmaris-Muğla, Kale-Tavas üzerinden Denizli. Denizli bir sanayi şehri. Tekstil ağırlıklı fabrikalar, atölyeler, sanayi çarşıları. Şehir merkezine en yakın antik yerleşim Laodikeia. Denizli-Pakmukkale yolunun 5. km’sinden sola sapanlar antik kentin tiyatrosuna ulaşıyor. En iyi durumdaki yapı, kabartma ve heykellerle süslenmiş çeşme. Ion tarzı tapınak, gymnasion, stadion iyi durumda olmasa da izlenebilecek kalıntılar.
Pamukkale-Hierapolis: Bir doğa harikası. Suyun yarattığı olağanüstü mimari. Beyaza kesmiş ve çok geniş alana yayılmış setler, setlerden dökülen sarkıtlar; travertenler. Denizli’ye sadece 19 km uzaklıkta. Yanıbaşında Hierapolis kenti. Kent gezisi öncesinde ya da sonrasında Pamukkale müzesi ziyareti. Bina antik kentin hamamı aynı zamanda. İki tarafında dükkanların bulunduğu sütunlu yol. Tiyatro iyi durumda. İsa’nın havarilerinden St. Philip’e adanmış kilise. Caddenin sonunda Domitian Takı. Her tarafta hamam kalıntıları. 2 km boyunca uzanan nekropol (mezarlık).
Karahayıt: Pamukkale’nin 5 km ilerisinde. Köyün şifalı suları, Pamukkale ile aynı özellikte. Bölgenin nitelikli termal otelleri de burada. Buradaki su, Pamukkale’den farklı olarak kiremit rengine boyuyor aktığı yerleri.
Yeraltındaki Pamukkale: Denizli’den Afyon yönüne gidenler, Kaklık beldesinde sola çimento fabrikası yoluna giriyor ve 6 km sonra Kaklık mağarasına ulaşıyor. Turizme açılan mağarada, Pamukkale’deki traverten oluşumların küçük bir örneği çıkıyor karşınıza. Oldukça etkileyici bir görüntü bu.

Aphrodisias: Arkeolog Kenan Erim’in, kazılar ve restorasyon için ömrünü verdiği antik yerleşim. Erim’in mezarı da burada. Olağanüstü bir ören yeri. İzmir-Denizli yolu üzerinde Kuyucak yakınlarındaki yön levhası izlenmeli. Ana yoldan 37 km içeride. Ören yeri girişinde müze var. Girişte ya da çıkışta girmeli. Akropole yaslanmış 10.000 kişilik tiyatro. Meydanın yanında Hadrianus hamamları, güneyinde Gymnasion ve iki avlulu Bizans kilisesi. Hadrian ve Aphrodit’e adanan hamam yapıları. Agoranın yanında Odeion. Ayaktaki 14 sütunuyla etkileyici Aphrodite Tapınağı. Tapınağın doğusunda ören yerinin en güzel kalıntılarından Tetrapylon anıtsal giriş kapısı. Anadolu antik kentlerinin en büyük ve en iyi durumdaki stadionu. 362x59 m boyutlarında ve otuz bin kişilik.

Milas- Bafa gölü, Herakleia, Didyma, Priene, Miletos, Kuşadası, Efes:
Muğla-Yatağan üzerinden Milas. Yatağan çıkışında Stratonikeia ve Lagina antik kentleri. Milas’ta müze ve anıtlar. Yakınlarda Beçin kalesi. Sonra Bafa gölü yolu. Solda, Güllük körfezi kıyısında İasos öreni (Kıyıkışlacık). Milas-Bafa anayolundan biraz içeride Euromos ören yeri ziyareti. Yolda Bafa gölü kıyısında, yoldan biraz içeride Herakleia antik kenti kalıntıları. Göl kıyısında yemek ya da kahvaltı. Didim-Altınkum gezisi ardından Didymaion tapınağı ziyareti. Sonra Miletos ve Priene antik kentleri gezisi. Söke üzerinden önce Kuşadası’na. Zaman ayırabilecekler yolda Davutlar çevresinde Güzelçamlı Milli Parkı ziyareti yapabilirler. Kuşadası kent ve çarşı gezisi. Ardından Efes antik kentine. Kent gezisi ve Meryem Ana için en az 3-4 saat ayrılmalı.

YÖRÜK KÖYLERİ, YÖRÜK KÜLTÜRÜ

Marmaris çevresinde çok sayıda yörük köyü var. Köy turlarının en önemli durak noktalarından olan Bayır, Söğüt, Osmaniye, Turgut gibi köyler yörük yerleşimleri. Ve yörük kültürünün tüm özellikleri yaşatılıyor.
Marmaris’te turizm 1985’ten sonra gelişti ve özellikle son yıllarda bu gelişme en ücra köylere kadar ulaştı.
Bundan 20 yıl önce yolu olmayan, ancak katır ya da eşek sırtlarında Marmaris’e ulaşılabilen köylerin hemen hepsine şimdi yol var. Üstelik asfalt yollar bunlar. Hayvancılık (yaygınlıkla keçi), arıcılık, orman ürünleri (defne, adaçayı, kekik) toplayıcılığı, balıkçılık ile geçinen köylerde şimdi değişim yaşanıyor.
Turizm geliştikçe ve bu köylerde yaşayanlar da turizmden pay alıp zenginleştikçe, kültürel erozyon da artıyor. Eski gelenek ve görenekler değişime uğruyor.
Kimi köyler ise direniyorlar bu değişime, hatta var olan kültürlerini bir turizm ürünü olarak koruyup pazarlıyorlar.
Turgut köyünün halıcı kızlarının dokuduğu halılar, geleneksel el sanat işleri, yiyecekleri (gözleme vs.) turist gruplarının ilgisini çekiyor.
Günlerce süren şenliklere sahne olan köy düğünleri de bir ritüel olarak bu turizm ürününün parçası olabiliyor.

MARMARİS KÖY DÜĞÜNÜ

Marmaris çevresindeki yörük köylerinde yapılan düğünler kendilerine has özelliklere sahip. Modernleşmenin getirdiği aşınmalar ve kayıplar olsa da, yörük düğünleri hala ilgi çekici.
Biz olanca saflığıyla bir düğün törenini gösterelim istedik. Umarız, tıpkı Milas Çomakdağlılar gibi, bu bölgenin köylüleri de bir düğün törenini turizm ürünü olarak değerlendirir ve köylerine daha fazla turist grubu çekerler.

Köy düğünleri
Önce kız evine istemeye gidilir. Anne, baba ve eğer varsa ille de yenge (büyük oğulun karısı) olmalı oğlan tarafında.
İkinci buluşma nişan gününün belirlenmesi için yine kız evinde gerçekleşir. Bu buluşmada taraflar birbirlerine hediyeler verirler. Bir söz yüzüğü, bileziği alınır gelin adayına. Kız tarafı çeşitli hediyelikler verir oğlan tarafına.
Anadolu’da çok yaygın olan başlık parası adeti bu bölgede yok.
Nişan günü, davullu, zurnalı eğlenceyle kutlanır. Her iki evde de yapılır eğlence. Yine hediyeler gider gelir. Çevreden komşular, akrabalar davet edilir.
Asıl seremoni ise düğündedir. 4 gün sürer. Genellikle haftasonu, Cuma’dan başlar.
Davetiye yerine “okuntu” dağıtılırdı eskiden. Şimdi de bu adet devam ediyor. Okuntu, düğüne davet anlamına gelecek hediyelerdir. Çoğunlukla havlu, gömlek, atlet, çorap gibi küçük sembolik hediyelerdir bunlar.
Düğün Cuma akşamı hem kız, hem oğlan evinde çalgılı, eğlenceli, yemekli kutlamalarla başlar. Oyunlar oynanır, içkiler içilir. En çok yapılan düğün yemeği keşkek, etli ya da tavuklu pilavdır. Ballı çorba da denilen aşure tatlısı eksik olmaz.
Tören ve eğlence her iki evde Cumartesi günü de devam eder. Kimi düğünlerde oğlan evi tarafından çevreden gelen pehlivanların katıldığı güreş müsabakaları da düzenlenir. Yardım toplanır, bir bölümü güreşte kazananlara, kalanı da düğün sahibine paylaştırılır.
Oğlan evi, aynı gün kız evine “ağırlık” götürür. Ağırlık hediye sepeti gibidir. Kızın gelinliği, hediyelikleri vardır bunun içinde. Ayrıca gelinin saçına kına yakılır. Akşam her iki evde de eğlence, yemek içmek devam eder.
Pazar sabahı 11 gibi, herkes oğlan evinde toplanır. Eskiden atla gidilirdi kız evine, şimdi otomobil girdi devreye. Kız evi kapısında 10-15 dakika eğlenilir, davul zurna eşliğinde oyunlar oynanır. Bayraktar (sağdıç) elinde bayrak kız evinin kapısına dayanır. Kızın evden çıkması için bayrağın eve girmesi gerekmektedir. Kız ata bindirilir. Oğlan evinin yolu tutulur. Oğlan evinin kapısında kızı attan indiren oğlan babası kıza (varlığına göre) verdiklerini sıralar. Ev, arsa, hayvan, hatta ağaç (mesela kestane ya da incir) gibi.
Gelin oğlan evine girince kucağına oğlan çocuğu verilir. Bir bardak şerbet alır kız eline, içine demir para atar ve çocuğa içirir. Gelinin ilk çocugu oğlan olsun diye.
Akşam yatsı namazını damat camide kılar, akrabalarıyla birlikte. İmamla birlikte eve dönülür. Ve damat gerdeğe girer.
Pazartesi sabahı, gelin çeşmeye götürülür, havuza taş attırılır, çeşmeden su içirilir.
Ve oğlan evinde bu defa duvak düğünü başlar. Akşama kadar sürer eğlence…

Marmaris balıyla ünlü. Çam balı bölgenin en çok üretilen bal türü. Çam balı dışında çiçek balı, harnup (keçiboynuzu) balı da yaygın olarak üretilip satılıyor.
Arıcılık yapan köylüler Nisan ayında kovanlarını toplar ve Anadolu’nun çeşitli yerlerine götürürler. Karadeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu yaylalarında bahar çiçeklerinden beslenir arılar. Kovanların bir bölümü boş, bir bölümü doludur (100’ü dolu, 50’si boş gibi). Boş olan kovanlarda oğul (yavru arı) toplanır. Arı çoğaltılmış olur. Ağustos’un 15’i ile Eylül başında dönülür. Çoğalan arılar Ekim başına kadar çam balı toplarlar kovanlara. Arılar çamın kabuğu altında oluşan böceklerle beslenirler. Böcek bol olursa bal da bol olur (Temmuz ve Ağustos’un rutubetli geçmesi de böcekleri çoğaltır). Kovandan ilk ve ikinci kesimden çam balı çıkar. Ekim sonuna kadar da harnup (keçiboynuzu) balı toplanır ve üçüncü kesim yapılır (Keçiboynuzu ağacı Ekim ortasından itibaren çevreye olağanüstü koku yayarak çiçeklenir. Arılar da bu ağaçların üzerinde toplanır).

Balıkçılık ve süngercilik uzun yıllar Marmaris’in geçim kaynağıydı. Şimdi de balık çıkıyor ama eskisi kadar bol değil.
Balık avı yaygınlaştıkça ve Karadeniz’den, Akdeniz Mersin’den, İzmir’den büyük gırgır tekneleri girdikçe bölgeye, Marmaris, Turunç, Bayır, Söğüt, Bozburun, Selimiye, Orhaniye, Hisarönü, Gökovalı yerli küçük balıkçıların payı azalıyor.
Küçük balıkçı tekneleri bu nedenle, gırgır teknelerinin bölgeye geldiği Ekim ayından sonra çekiyorlar teknelerini kıyıya. Avlanmayı da havaların nispeten iyi olduğu Nisan-Ekim döneminde yapıyorlar.
Çıkan balıklar şöyle sıralanıyor:
Akya, Sinarit, Orfoz, Lagos, Sokkan, İşkoroz, Barbunya, İstavrit, Lapa, Mercan, Trança, Lambuka (bir Akya türü), Keler (küçük torik).
Eskisi kadar olmasa da kabuklular da çıkarılıyor denizden. Karavida, İstakoz gibi...
Avlanma, ağ ve bırakma (parakete) ile yapılıyor genellikle.
Zıpkınla avcılık da yaygın bir avlanma ve spor türü.

Karayolu ulaşımı:
Marmaris’e karadan ulaşım İstanbul, Ankara, İzmir, Denizli, Muğla ve Antalya’dan düzenli otobüs seferleri ile yapılmaktadır.
Çeşitli merkezlere uzaklıklar:
Muğla : 56 km
Bodrum: 173 km
Dalaman: 88 km
Ula: 41 km
Datça: 75 km
Köyceğiz: 57 km
İçmeler: 10 km
Gökova: 32 km
Kumlubük: 24 km
Turunç : 21 km
Orhaniye: 30 km
Belimiye: 70 km
Bozburun: 75 km
Söğüt: 60 km
Karacasöğüt: 35 km
Çamlı: 25 km

Şehiriçi ulaşım:
Marmaris, Armutalan, Beldibi ve İçmeler arasında düzenli dolmuş seferleri vardır. Şehiriçi ulaşımın bir başka aracı ise taksiler. Yakın beldelere ve diğer şehirlere ulaşım minibüs ve otobüslerledir. Marmaris Otogarı’ndan binilmektedir. Otogar telefonu: (0252) 412 30 37

Havayolu ulaşımı
Uçakla gelecekler için en yakın havaalanı Dalaman’dır (90 km). Bodrum-Milas havaalanı 140 , İzmir Adnan Menderes havaalanı 284, Antalya havaalanı ise 281 km uzaklıktadır. Dalaman Havaalanından Marmaris şehir merkezine otobüs seferi vardır. Ayrıca taksilerle de ulaşılabilir.
Seferler hakkında bilgi için:
Dalaman Havalimanı Tel :(+90-252) 792 52 91
Bodrum Havalimanı Tel :(+90-252) 523 01 29

Denizyolu ulaşımı:
Bodrum-Çamlık arası hidrofil tekne seferleri ve Marmaris-Rodos arası katamaran seferleri bulunmaktadır. Bilet ve ayrıntılı bilgi için seyahat acentaları aranmalıdır.
Bodrum- Çamlık 70 dk. – Marmaris-Rodos arası 50 dk.
Marinalar - İskeleler - Çekek Yerleri telefon numaraları
Netsel Marina: 412 27 08
Belediye Yat Limanı: 412 28 68
Albatros Marina: 412 24 56
Yat Marin: 422 00 22
Martı Marina (Orhaniye): 487 10 63