
Kızıltepe ilçesi kuruluş tarihi milattan önceki yıllara dayanır. Bu tarih, tarihi eserler ve bugün harabe haline gelmiş eski yerleşim merkezlerinde bulunan kalıntılara dayanır. M.S. 1200 yıllarında Artuklular tarafından yapılan ve günümüzde halen ibadete açık olan tarihi camii bu bilgileri doğrulamaktadır.
Yapılan araştırmalara göre, şehir bir çok kez savaşlar sonucunda harabeye dönüşüp yer değiştirmiştir. Buna göre ilk yerleşim alanı bugünkü şehir merkezinin 10 km güneyinde bir köy yerleşmesi olan Haramhattat'tır. Kızıltepe'nin tarihinde bilinen ilk isimleri Dünaysır ve Telermen'dir. Kızıltepe, Mezopotamya'nın verimli toprakları üzerinde kurulmuş olması, ayrıca Asya ile Avrupa kıtaları arasında önemli bir ticaret yolu olan İpek Yolu'nun kavşağında yer alması nedeniyle tarih boyunca önemli bir yerleşim merkezi olma özelliğini korumuştur. Bu özelliği nedeniyle bir çok savaşlara sahne olmuş ve çeşitli milletler tarafından birçok kez yağmalanmıştır. Artuklular döneminde önemli ticaret ve konaklama merkezi olan Dünaysır, 13. yüzyıl başlarında Eyübiler tarafından yağmalanmıştır. Daha sonra Selçuklu, İlhanlı, Memlük, Karakoyun, Akkoyun, Artuklular ve Timur devletleri yönetimine geçmiştir. Zamanla Dünaysır yerine Telermen, daha sonraları Koçhisar adıyla anılan yerleşim merkezi en son İran'ın hakimiyetindeyken Osmanlı hükümdarı Yavuz Sultan Selim'in İran üzerine düzenlemiş olduğu Doğu Seferi sırasında, Büyük Mehmet Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından ele geçirilmiştir. Bundan sonra Cumhuriyet dönemine kadar Osmanlıların yönetiminde kalmıştır.
Artuklular döneminde çarşı, hamam, cami ve medreseleri ile önemli ve zengin bir yerleşim birimi olmasına karşın, sürekli savaşlar ve yağmalar nedeniyle Osmanlıların eline yıkıntı durumunda bir köy olarak geçmiştir. Osmanlıların eline geçtikten sonra tekrar onarılan ve canlılığını kazanan yerleşim merkezi, özellikle son dönemlerde İpek Yolu'nun önemini kaybetmesi nedeniyle bu yerleşim alanının önemi giderek azalmıştır. Eski adı Qoser olan bu şehrin adı, Cumhuriyet döneminde 1931 yılında Kızıltepe olarak değiştirilerek Mardin'e bağlı bir ilçe merkezi yapılmıştır.
Resimler Sadece üyeler içindir!
İlçemiz ekonomisinin temelini tarım ve hayvancılık teşkil etmektedir. Bunu takiben ilçemizin E-24 karayolu (İpek yolu) üzerinde oluşu Irak’a karayolu ile yük ve gıda taşımacılığı yapılıyor olması nedeniyle Karayolu taşımacılığı 2. sırayı kapmakta ve sektör olarak oldukça hareketlidir. Ancak bu hareketlilik ve canlılık Habur sınır kapısının açık veya kapalı olması oranında zaman zaman sekteye uğramakta, hal böyle olunca da ilçede ekonomik olarak büyük duraklama ve sıkıntılar yaşanmaktadır.
İlçemiz geniş bir tarım arazisi potansiyeline sahiptir. İlçemizin toplam arazisi 1.401.701 dekardır. Bunun 1.319.250 dekarı ekilebilir ve tarıma elverişli arazidir.Tarıma elverişli 1.319.250 dekarlık araziden ancak 527.700 dekarı sulanabilir arazidir. Sulamanın yeterli olmayışı yağışların tarımsal üretim ve verim üzerinde doğrudan etkisini artırmaktadır. Bu durum bazı yıllar verim kaybına ve çeşit azlığına neden olmaktadır.
İlçede 1 yem fabrikası, İl Özel İdaresinin ortağı olduğu 1 un fabrikası,1 mercimek fabrikası (kapalı ) bulunmaktadır. İlçemiz Şenyurt bucağında T.M.O.Ajans Müdürlüğü hizmet vermekte olup alım yapmaktadır. İlçemizde biri merkezde biri Dikmen beldesinde olmak üzere 2 adet tarım kredi kooperatifi (1000 ortaklı),çukobirlik (kapalı), Ziraat odası,Ticaret ve sanayi odası,Esnaf kefalet kooperatifi,Ticaret borsası,200 ortaklı olup inşaatı bitirilen S.S. Küçük Sanayi Sitesi yapı kooperatifi ile Ziraat Bankası, Halk bankası,Vakıflar bankası,İş bankası,Akbank,Yapı Kredi bankası şubeleri mevcuttur. İlçede fuar,sergi ve panayır gibi faaliyetler yapılmamaktadır.
İlçe merkezi 10 mahalleden oluşmakta olup, gerek köylerde ve gerekse diğer ilçelerden ilçeye gelip yerleşme akımının fazla oluşumu nedeniyle günden güne, gerek nüfus acısından gerekse kapsam bakımından ilçe merkezi sürekli gelişme içindedir.
İlçemiz özellikle E-24 ( İpek yolu) karayolunun üzerinde oluşu nedeniyle merkez sürekli gelişme içindedir. ilçe merkezinin 1950 yıllarına kadar 2 mahalleden ibaret iken (Tepebaşı -Koçhisar ) bugün 10 mahalleye ulaşmış olması bunun açık göstergesidir.
İlçe merkezinde toplu bir yerleşme biçimi vardır. Şenyurt bucağında, bucak teşkilatı olmayıp belediye teşkilatı vardır. Bucak merkezi 2 mahalleden oluşmakta ve ilçenin Suriye Devletine açılan tek gümrük kapısı burada bulunmaktadır. Ancak 1980 yılından beri kapalıdır. İlçeye bağlı 177 idari birim mevcut olup bu birimlere bağlı 4 belde 19 mahalle,154 köy ve bu köylere bağlı 62 mezra bulunmaktadır Köy ve mezraların % 75 Ovada, % 25 ise İlçenin kuzey kesimindeki dağlık arazide konumlanmıştır.
KIZILTEPE
Beldeler: Dikmen • Gökçe • Şenyurt • Yüceli •
Köyler: Arakapı • Bağrıbütün • Barış • Başdeğirmen • Büyükayrık • Büyükdere • Çağıl • Çakır • Çatalca • Çınarcık • Çıplak • Çitlibağ • Damlalı • Demet • Demirci • Demirkapı • Demirler • Doğanlı • Doyuran • Dörtyol • Dura • Ekinlik • Elbeyli • Elmalı • Erdem • Erikli • Eroğlu • Eskin • Eymirli • Gözlüce • Gümüşdere • Güneştepe • Güngören • Günlüce • Gürmeşe • Hacıyusuf • Hakverdi • Hanyeri • Harmandüzü • Haznedar • Hocaköy • Ilıcak • Işıklar • Işıkören • İkikuyu • İkizler • Karabent • Karakulak • Karakuyu • Karaman • Kaşıklı • Katarlı • Kayacık • Kaynarca • Kengerli • Kılduman • Kilimli • Kocalar • Koçlu • Köprübaşı • Körsu • Küçükayrık • Küplüce • Odaköy • Otluk • Salkım • Sandıklı • Sarıca • Sevimli • Soğanlı • Sürekli • Tanrıverdi • Taşlıca • Tatlıca • Timurçiftliği • Tosunlu • Tuzlaköy • Tuzluca • Ulaşlı • Uzunkaya • Üçevler • Yalınkılıç • Yamaç • Yaşarköy • Yaylım • Yedikardeş • Yeşilköy • Yolaldı • Yoldere • Yolüstü • Yoncalı • Yukarıazlıklı • Yumrucuk • Yurderi • Yurtözü • Yüksektepe • Ziyaret
Yıllara göre ilçe nüfus verileri
Yıllar Merkez Köyler Toplam
2007 127.148 71.524 198.672
2000 113.143 70.332 183.475
1997 112.504 67.429 179.933
1990 60.134
İlçemiz E-24 Karayolu üzerinde oluşu nedeniyle Mardin iline 27 Km mesafede ve asfalt yolla, Urfa İline 160 Km mesafede asfalt yolla, Irak Devletine açılan Habur sınır kapısına 220 Km.mesafededir .İlçemiz Şehirlerarası ulaşım yollarının tümü asfalttır.İlçeye bağlı tüm köylerimize yaz kış ulaşım yapılabilmektedir.
İlçede sanayileşme ve kentleşme düzeyi günden güne yükselmekte ve buna bağlı olarak da mevcut aşiretçilik düzeni günden güne zayıflamakta ve kentsel olanaklardan yararlanma düzeyi yükselmektedir.
İlçede nüfusun % 70 tek aile olarak tek konutta kalmaktadır, %30 ise iki ve daha fazla aile olarak tek konuttan kalmaktadır. Yerli nüfusun %90 ı’ kendi konutunda oturmaktadır.
İlçe merkezinde konutlar gelişen kentleşme düzeyine paralel olarak modern yapılar halinde süratle yenilenmekte ve çok katlı yapılar halinde yükselmektedir. Köylerde ise yapıların %70’i tek katlı kerpiç %30’u betondan yapılmış evlerdir.
İlçemizde tiyatro ve sinema salonu bulunmamaktadır. Spor faaliyetleri ise ilçede oldukça yoğundur. Profösyönel olarak Türkiye 3. liginde faaliyet gösteren Kızıltepe Spor Kulübü 1998 yılında amatör kümeye düşmüş, halen Mardin ili amatör küme grubunda mücadelesini devam ettirmektedir. Bundan ayrı olarak Kızıltepe, Belediye Gençler Birliği ve Başak Amatör Spor Kulübü adıyla 3 spor kulübü daha futbol alanında faaliyet göstermektedir.
Ayrıca okulların spor faaliyetleri yıl boyunca sürmekte ve her yıl köyler arası futbol turnuvası düzenlenmektedir. İlçede 1.500 kişilik şehir stadyumu ile biri Kızıltepe Lisesi bünyesinde olmak üzere 2 adet kapalı spor salonu hizmet vermektedir. İlçede özel olarak çalışan 2 adette Uzakdoğu sporları öğretisi yapan spor okulu da bulunmaktadır.
KIZILTEPE
MARDİN ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
183475 kişi
Yüzölçümü:
1403000 km²
Köyleri
- AKALIN
- AKÇA
- AKÇAPINAR
- AKDOĞAN
- AKKOÇ
- AKTEPE
- AKTULGA
- AKYAZI
- AKYÜZ
- AKZİYARET
- ALAKUŞ
- ALEMDAR
- ALTINTOPRAK
- ATMACA
- ÖRENCİK
- FESLİĞEN
- KIRKKUYU
- BÜYÜKBOĞAZİYE
- İNandI
- ÇANAKLI
- EŞME
- KALAYCIK
- YAYIKLI
- ÇETİNLER
- SANCARLI
- ULUKÖY
- ÜLKERKÖY
- ÇAMLIDERE
- GÖLLÜ
- ALİPAŞA
- HACIHASAN
- HALKALI
- ASLANLI
- ARIKLI
- ESENLİ
- AYAZ
- ARAKÖY
- ATAKÖY
- ARITEPE
- AŞAĞIAZIKLI
- BAŞAK
- BELLİ
- BEKTAŞ
- BOZHÜYÜK
- BÜYÜKTEPE
- CANTAŞI
- ÇAMLICA
- BEŞEVLER
- ÇINARCIK
- DAMLALI
- DEMİRKAPI
- DEMİRCİ
- DEMİRLER
- DÖRTYOL
- DOĞANLI
- ELMALI
- ELBEYLİ
- EYMİRLİ
- ERİKLİ
- EKİNLİK
- EROĞLU
- ESKİN
- TAŞLICA
- TUZLUCA
- TANRIVERDİ
- TATLICA
- GÜMÜŞDERE
- GÜRMEŞE
- KARAKUYU
- KATARLI
- KAYNARCA
- KOCALAR
- KARABENT
- KÖPRÜBAŞI
- KILDUMAN
- KENGERLİ
- KÖRSU
- KÜÇÜKAYRIK
- KARAKULAK
- KARAMAN
- HAZNEDAR
- HOCAKÖY
- HACIYUSUF
- HAKVERDİ
- HARMandÜZÜ
- HANYERİ
- ILICAK
- IŞIKLAR
- IŞIKÖREN
- İKİKUYU
- İKİZLER
- YOLDERE
- YOLALDI
- YEDİKARDEŞ
- YAŞARKÖY
- OTLUK
- SÜREKLİ
- ÜÇEVLER
- ODAKÖY
- ULAŞLI
- YUKARIAZLIKLI
- YOLÜSTÜ
- YÜKSEKTEPE
- YURDERİ
- YONCALI
- YUMRUCUK
- ÇATALCA
- BAĞRIBÜTÜN
- DOYURAN
- ÇIPLAK
- BÜYÜKAYRIK
- BÜYÜKDERE
- TİMURÇİFTLİĞİ
- YURTÖZÜ
- ZİYARET
- DURA
- GÜNGÖREN
- GÜNLÜCE
- YAYLIM
- BARIŞ
- BAŞDEĞİRMEN
- ERDEM
- KAYACIK
- SALKIM
- SOĞANLI
- TUZLAKÖY
- UZUNKAYA
- SEVİMLİ
- KÜPLÜCE
- ÇAKIR
- YAMAÇ
- KOÇLU
- YEŞİLKÖY
- KİLİMLİ
- ÇAĞIL
- DEMET
- SandIKLI
- GÜNEŞTEPE
- GÖZLÜCE
- ARAKAPI
- YAlinkILIÇ
- TOSUNLU
- KAŞIKLI
- SARICA
- ÇİTLİBAĞ