 Soma adiyla ilgili kesin bir bilgiye sahip degiliz. Bir söylenceye göre “Sumak” adi yerlesim birimde yasayan halk güçlü bir deprem sonrasi bölgeye yerlesmis ve buraya Soma adini vermistir. Türk Dil Kurumu Sözlügünde Soma sözcülügünün açiklamasi : ilk damitilan ve içinde anason bulunmayan raki biçimindedir. Eski Yunanca’da soma kelimesi: Gövde, cisim,madde, beden,cüsse,vücut hücrelerinin tamami,cemaat,cemiyet,takim ve ekip insan vücudu gibi bir çok anlama gelmektedir.
Bir çok uygarligin Soma ve yakinlarinda biraktiklari izlerden anlasilacagi gibi bölgede Hititler,Akalar,Lidyalilar,Iranlilar,Makedonyalilar,Bergama Kralligi,Romalilar, Bizanslilar,Selçuklular,Karasiogullari ve Osmanlilar hüküm sürmüstür.
1336 yilinda Soma Sancak merkezi ilan edildi.Ankara savasi sonrasinda Beylikler türemeye basladi. Hizir Sah Manisa’ya gelip Saruhan Beyligini kurdu.1402 yilinda Soma’nin da dahil oldugu bölge Timurlenk tarafindan isgal edilmisti.
12 Haziran 1919’da Yunanlilar Bergama’yi isgal etti.Bergama ve çevresinde toplanan birliklerimiz Yunan Kuvvetlerinin geri çekilmesini sagladi. Çinge cephesi düsman güçlerini yipratti ve zaman kaybettirdi. 2 yil 2 ay 19 gün süren isgal 13 Eylül 1922 Cumartesi günü Somalilar için kurtulus günü oldu.
Bu zafer Özgürlüklerine tutsak olan, Kurtulus savasina ve kahraman önderine inanmis, Kuvva-i Milliyeci ruhu tasiyan Somalilarin zaferidir.
SOMA TARIHI DEGERLERI
Emin Hidir Bey Camisi:
Soma’nin en eski ve büyük camisidir.16x18 metre enligine sahanlidir. Hicri (1206) miladi (1786) yilin da Osmanli Beylerinden Süleyman bey tarafindan duvarlari hariç yeniden yapilircasina onarilmistir. Soma Cuma mahallesinde bulunmaktadir.Eser Selçuklu beylerinden Emin Hidir bey tarafindan yaptirildigindan bu isimle anilmaktadir.
Bedesten;
Cami alaninda bulunan uzun dikdörtgen planli ve moloz tas aralari horasan olan bedestenin kemerleri tugladan yapilmistir.
Damaci Cami;
Karamanli mahallesinde bulunan 19 yy sonlarinda Ampir tarzinda yapilmistir. Damgaci adini Bergama’dan Soma’ya ölçü tarti aletlerini damgalamaya gelen bir kisinin öncülügünde yapilmasindan dolayi almistir.
Darkale Hamami;
Yakin zamanlara kadar isletilmekte olan hamam köye giriste solda bulunmaktadir.Degisik tipte kurmalari bulunan hamamin göbek tasi ve iki büyük halveti vardir. Halvet,yikanma yerleri ve kubbe iyi durumdadir.
Darkale camisi;
Darkale yolu üzerinde 19 yy ait ve minaresi yoktur. Alttaki sadirvan 15.yy ait bir hamamdan sökülerek getirilmistir. Altindan dere geçen caminin çesmelerinin çevresi Roma ve Türk desenleri ile çevrelidir.
Darkale Minareli Cami;
Darkale’nin minareli tek camisidir. Caminin kapisi Bizans dönemine aittir.Minarede antik parçalar bol kullanilmistir.
Çarsi Hamami;
Zamanimiza kadar çok sekil degistirerek gelen hamam Bedestenin kuzey dogusunda yer almistir. Çarsi caminin dogu kisminda hamamin kadinlar kismi da bulunmaktadir.
Orta Cami;
Orta cami Cuma mahallesinde bulunmaktadir ve 19 yy da yapilan caminin minaresi camiden 10 metre uzakta ve dogu yönündedir.Kaide moloz tasli gövde de tugladan yapilmistir.
Eser 15 yy’a ait oldugu sanilmaktadir.
Yeni cami( Haci Ömer Camisi);
Cuma mahallesinde bulunan Ota cami ile benzerlik göstermektedir.1953 yilinda tekrar insa edilmistir. 15 yy eseri oldugu tahmin edilmektedir.
Soma Hakkında
| Yüzölçümü : |
826 Km2 |
| Şehir Merkezi nüfus : |
60.674 |
| Köyler nüfusu : |
28.364 |
| Toplam nüfus : |
89.038 |
| Rakım : |
175 m. |
| Km2’ye düşen nüfus : |
93 |
| Nüfus artış hızı : |
%4.915 |
| Köy sayısı : |
53 |
| Belediye Sayısı : |
1 |
|
Resimler Sadece üyeler içindir! |
|
| |
Coğrafya :
Ege Bölgesi’nin kuzeyinde bulunan Soma ilçesini dogusunda Kırkagaç, batisinda Bergama, kuzeyinde Savastepe (Balikesir) ve Ivrindi ilçeleri ile güneyinde Palamut Bucagi bulunmaktadir. 27.36 dogu boylami ve 39.11 kuzey enlemleri arasin da bulunan ilçenin rakimi ortalama 175 m ve yüzölçümü ise yaklasik 826 km2’dir.
Soma’da bulunan arazinin yaridan fazlasi dagliktir.Ilçe güneyi sik ve dik tepeler ve yüksek daglarla kaplidir. Dogusunda yüksek daglar, birkaç yayla ve kimi dag üstlerinde zamanla olusan yerlesim alani olmaya uygun sirtlar vardir. Batida ise Bakirçay bulunmaktadir.Bakirçay’in besledigi akarsular ve bu akarsularin kollarinin etkisi ile araziler bölünmüs, vadiler olusmus birkaç noktada düzlükler meydana gelmistir. Ilçe güneyden, dogudan, kuzeyden, kuzey dogudan daglarla çevrilmistir.
Bilindigi gibi Manisa’nin kuzey dogusunda Saphane (2121m) Dagindan baslayip Demirci ilçesi kuzeyinden batiya dogru devam eden sira daglar Demirci sira daglarini meydana getirir.
Ovalar:
Ilçenin belli basli ovasi Ege Bölgesi sayili ovalarindan olan Bakirçay ovasidir. Bu ova Marda Dagi (1388 ile Yunt Dagi (1084) arasinda bulunur. Ilçenin en verimli alani Bakirçay ovasidir. Batiya dogru 15 km.ye kadar genisleyen ovada çok çesitli ürünler yetismektedir.
Vadiler:
Ilçede irili ufakli çok sayida vadi vardir. Maden ve Sarikaya derelerinin ve Türkali Kovuk Derenin bulundugu vadiler gösterilebilir.
Bakirçay Irmagi:
Manisa ilinin Ege havzasina giren en önemli akarsuyudur. Bu akarsuyun kaynagi Gölcük yaylalarinin dogu yamaçlaridir. Bu akarsu Kirkagaç ve Soma yakinlarindan gelerek Kinik’in kuzeyinde Yagcilli çayi ile birlesir.
Sevisler Baraji:
Soma Termik Santrallerin ve bölgesinin sanayi suyu ihtiyacini karsilamak ve Bakirçay’in yol çatigi taskinlari önlemek amaciyla 1977 yilinda yapimina baslanmis ve 1981 yilinda tamamlanmistir. Baraj tonlu toprak dolgu tipinde olup 59.5 m yüksekligindedir.127 milyon metre3 su depolama kapasitesine sahiptir. Ayrica Baraj sulama amaciyla da kullanilmaktadir.
İKLİMİ:
Soma ve Çevresi: Koppen, De Mortanne,Thorntwaite ve erinç gibi araştırmacıların iklim sınıflandırmalarında kullanılan yöntemlerden hareketle,Koçman ’ın (1993) Türkiye için belirlediği iklim sınıflandırmasına göre,Soma ‘’Yarı nemli Akdeniz İklim tipi’’ne dahildir.
Bu bölgede kış mevsimi, cephesel depresyonların artışı ile en yağışlı,yaz ise en yağışsız mevsimdir.
En sıcak ayı temmuz olan bölgenin, ortalama sıcaklığı 23-24 0 C civarında olup,kış aylarında sıklıkla Bakanlardan gelen soğuk hava akımlarına maruz kaldığından sıcaklık düşüktür.En soğuk ay ocak olup, en soğuk ay sıcaklık ortalaması 3-5 0 C kadardır.Kar yağışları normaldir.Sıkça don olaylarına rastlanır.
ULAŞIM:
Akhisar-Bergama karayolu ilçenin içinden geçmektedir. İzmir-Balıkesir yolu üzerinde Akhisar çıkışında batıya doğru ayrılan Kırkağaç-Soma yolu ile başlayıp Bakırçay’ı vadisi boyunca doğu-batı uzanışlı olarak Bakır, Kırkağaç, Soma, Turgutalp, Avdan Cenkyeri, üzerinden Kınık’a ulaşan yol , batısındaki Bergama’ ya kadar devam ederek İzmir-Çanakkale devlet yoluna birleşir. Söz konusu yolun güzergahında ufak tefek değişmeler olsa da Bergama Krallığı’ na kadar giden eki bir tarihi olduğu anılmaktadır. İlçenin ikinci önemli karayolu bağlantısı ilçeyi kuzeyindeki Balıkesir’e bağlayan Soma-Savaştepe yoludur.
Soma’nın köy yollarının toplam uzunluğu 237 km olup %84’ü stabildir .Toplam 53 köyü ve beldesi bulunan ilçede yerleşimler arasında ulaşım sorunu olmamakla beraber özellikle kent işi olar günden güne artan taşıt sayısı nedeniyle yetersizdir.
İzmir-Balıkesir demiryolu ilçemizden geçmektedir.
|
| |
KÜLTÜREL FAALIYETLER:
Soma’da 4 yildir “KARA ELMAS KÜLTÜR VE SANAT FESTIVALI” kutlanmaktadir. Bu ulusal festivalin amaci “bir avuç kömür için ömür tüketenler” sözünüzdeki Soma sevgisini ve kömürün önemini vurgulamaktir. Kültür ve Sanat festivalinde eglence,yarisma, sempozyum,toplantilar düzenlenmekte ve halk büyük ilgi göstermektedir.
EKONOMİ
Soma Türkiye’de Kömür Isletmeleri ün yapmis adini duyurmus bir ilçedir.Ilçe ekonomisinin temeli Linyit isletmeciligi ve ona bagli gelismis sektörlerdir.Bölgede çok kaliteli kömür disinda çinko,kursun manyezit ve bor tuzu yataklari da bulunmaktadir.
1913 yilinda Soma’da kömürün bulunmasiyla linyit madenciligi baslamistir.ELI Türkiye’de satilabilir kömür ihtiyacinin % 22’sini karsilamaktadir. ELI Türkiye’nin en büyük 100 kurulusu arasinda her zaman olmustur.
Soma Termik Santrali (SEAS) Bati ve Kuzey bati Anadolu’nun elektrik ihtiyacini en kisa mesafeden karsilamakta ve bölgeye ekonomik ve sosyal kalkinma saglanmaktadir.
TARIM
Soma tarimsal yönden üç ana bölgeye ayrilmaktadir.Bunlar Gediz vadisi, Bakirçay vadisi, Demirci Daglik bölgeleridir. Sulama tarimi bakimindan Soma fazla gelisme göstermemistir. Kömür havzalari nedeniyle tarim alanlari fazla bulunmamaktadir.
| Tarım Arazisi |
Hektar
|
Yüzde (%)
|
| Kuru Tarım Arazisi |
15167
|
18.36
|
| Sulu Tarım Arazisi |
1570
|
1.90
|
| Bağ - Bahçe Arazisi |
3650
|
4.41
|
| Çayır |
50
|
0.06
|
| Mera |
1100
|
1.33
|
| Orman |
40512
|
49.04
|
| Mesken Sahaları |
8275
|
10.01
|
| Palamutlar |
2000
|
2.42
|
| Kullanılmayan Saha |
10276
|
12.44
|
|
Toplam :
|
82600
|
99.97
|
|
| |
HAVYANCILIK
Soma’da büyükbas hayvancilik ve küçük bas hayvancilik çok gelismemis olmasina ragmen yapilmaktadir. Beyce,Vakifli,Boncuklu,Naldöken,Çinge Ç. Hamidiye köylerinde ise aricilik faaliyetleri gelismistir. Ek olarak Sevisler Barajinda balik üretme çiftlikleri ve kooperatifler kurulmustur. |
RİHİ ESERLER VE YERLER
SOMA
MANİSA ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus: 89038 kişi
Yüzölçümü: 826 km²
Köyleri
- ADİLKÖY
- AKÇAAVLU
- BAYAT
- BEYCE
- BONCUKLU
- BOZARMUT
- BÜYÜKGÜNEY
- BÜYÜKIŞIKLAR
- ÇATALÇAM
- ÇAVDIR
- ÇEVİRCEK
- DENİŞ
- DEREKÖY
- DEVLETHAN
- DUALAR
- DUĞLA
- EVCİLER
- EYNEZ
- GÖKTAŞ
- HACIYUSUF
- HAMİDİYE
- HATUNKÖY
- HECİZ
- KAPLAN
- KARACAHİSAR
- KARACAKAŞ
- KARAÇAM
- KAYRAKALTI
- KIZILÖREN
- KOBAKLAR
- KOYUNDERE
- KOZANLI
- KOZLUÖREN
- KUMKÖY
- KÜÇÜKGÜNEY
- KİRAZKÖY
- MENTEŞE
- NALDÖKEN
- PİRAHMET
- SARIKAYA
- SEVİŞLER
- SULTANİYE
- SÖĞÜTÇÜK
- TABANLAR
- TEKELİIŞIKLAR
- TÜRKALİ
- TÜRKPİYALE
- ULARCA
- URUZLAR
- VAKIFLI
- YAYLADALI
- YIRCA
- DARKALE
|
CANLI DESTEK
