
İlçede etraflı bir araştırma yapılmamıştır. Şabandede'de yapay, toprak kaleyle(Höyük), onun tam karşısındaki bayırda bulunan Höyük'ün yıkıntıları arasında görülen çeşitli küp kırıntıları, havuz ve fırın bize buralarda vaktiyle yerleşilmiş olduğunu gösteriyor. Ayrıca Taftacık sentinde ve Malkuyu civarında da küp kırıklarıyla bazı ev eşyası bulunmuştur. Ancak bunların Roma çağına ait kalıntılar olduğunu söyleyebiliriz.
< Kavılı Çerkezgil, Urfalıgil, Karslıgil, Bağdatlıgil, anlıyoruz. lakaplarından ve soyadı taşıdıkları ailelerin bazı Bunu, olmuştur. gelenler köylerinden dağ uzak yakın illerden, başka yıllarda sonraki Ondan getirmişlerdir. meydana mahalleleri öteki sonra daha kurmuştur, mahallesini Pineci aile bu gelen Güneyden yaygındır. söylentisi olduğu bir alan adını Kölükoğulları gelenlerin İlk söyleniyor. halinde bataklık sazlık önceleri Burasının sanmıyoruz. ulaştığını ötesine yıl 600 Bunun rastlanmamıştır. tarihe kesin gösteren yerleştiğini zaman ne Yeşilyurt?a halkının>
Yeşilturt'a ilk yerleşmeyle ilgili başka ve ilginç söylentilerde vardır. Yararlı olur düşüncesiyle bunlarıda sıralıyoruz:
a) Yeşilyurt' ilk yerleşmeyi Hamit, Kasım(Kalo), ve İdris(Hacı İdris) adında üç kardeş gerçekleştirmiştir. Bu üç kardeşten çoğalanlar Hamidiye, Molla Kasım ve Hacirizli(Hacı İdrisli) mahallelerini kurmuşlardır. Söylentiye göre bu üç kardeş Canbek aşiretinden iken bir antlaşmazlık yüzünden aşiretten koparak Yeşilyurt'a yerleşmişlerdir.
b) Bir zamanlar Elazığ(Harput)-Halep yolu olarak bilinen güney-kuzey yolu Yeşilyurt'tan geçiyordu. Karaman köprüsü (sünger taşından yapılmış kantarmalı köprü sel sularıyla yıkılmıştır) üzerinden Taftacık yoluyla Alipınarı'nı geçerek giden bu yol ana yolu taşkil ediyordu. Kervanlar için uygun bir konaklama yeri olan Yeşilyurt'ta bir de han bulunduğunu biliyoruz. Şimdiki Alibey mahallesinin bulunduğu yerde "Yıkık Han" diye bilinen hanın harap haldeki, tuğladuvarını görenlerden hayatta olanlar vardır. Sert ve uzun geçen bir kış sırasında, yukarıda sözü edilen handa bahara kadar kalan bir kısım kervancı yola devam etmeyerek orda yerleşmeye karar vermişlerdir. Yaz başında ailelerinide getirerek Yeşilyurt'un kuruluşunu sağlamışlardır.
c) Herhalde Malatya Dulkadiroğulları Beyliğine geçtiği sıralarda, güneydeki yarı göçebe Tüerkmen oymakları yaz başlarında, hayvanlarını otlatmak amacıyla buralara kadar geliyorlarmış.Bu sulak ve havası güzel yerde kalan bir oymağın birdaha güneye göçmek istememesi, Yeşilyurt'un bir yerleşme yeri olarak ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Yazılı belgelere dayanmayan bu ve benzeri söylentilerin asıl tarihle ilgili olsa bile bunların bir araştırmada gözönünde bulundurulması düşünülemez. Ancak Abbasiler döneminde Yeşilyurt ve Darende yöresine yerleştirilen Nebati'ler gibi bazı uruğların varlığını, belkide geçici iskanını gözönünde bulundurmayarak Yeşilyurt'taki yerleşmenin ya Dulkadiroğulları Beyliği sırasında ya da Malatya'nın Osmanlı yönetimine geçtiği 1516 yılından sonraki yıllarda gerçekleştiğini söyleyebiliyoruz. Ancak ilçe toprakları içerisinde bulunan ve yukarılarda adları verilen semtlerde, bundan önceki döneme ait olan ve bizim tarihimizle ilgisi bulunmayan önemsiz yerleşmaleri gözönünde bulundurmak yerinde olur.
Yeşilyurt ilçesi Malatya'nın güneybatısına düşer. Toprakları kuzeyde Malatya merkez, güneybatıda ve batıda Doğanşehir ve Akçadağ, Doğuda Malatya merkez, güneyde Adıyaman iline bağlı Çelikhan ilçesiyle çevrilidir.
YEŞİLYURT İLE YAKIN ÇEVRESİNİN JEOLOJİSİ VE JEOMORFOLOJİSİ:
Yeşilyurt ve çevresi Doğu Toros Dağları sisteminin güneyinde Beydağları ile Malatya Ovası arasında Beylerderesi'nin kuzey nihayetinde yer almaktayadır. Yeşilyurt ve çevresinde paleozoyik(I.zaman)'den günümüze kadar olan zaman dahilinde oluşmuş araziler yer almaktadır.Bu arazilerin yayılış alanları ve yapı özellikleri kısaca şöyledir:
PALEOZOYİK (I.ZAMAN )ARAZİLERİ:
Toros Dağlarını bir kolunu oluşturan Beydağları ve Yeşilyurt'un güneyindeki Karataş Dağı tamamen I.jeolojik zamanda oluşmuş arazileri meydana getirmektedir. Bu arazinin üst kısmından çatlaklı ve mavimsi kireçtaşı, alt kısmında ise başkalaşmaya (metamorfizmaya) uğramış olan killi şist, kloritli-serizitli şist, fillat, güneye doğru gnays, mermer ve nikaşistler görülmektedir. Bu arazi dahilinde yer yer damarlar halinde işletilmeye pek elverişli olmayan demir ve bakır madenleri de bulunmaktadır.
MESOZOYİK (II.ZAMAN)ARAZİLERİ:
Bu arazi sadece Karataş Dağının kuzey eteklerinde bir şerit halinde uzanmaktadır ve beyazımsı, sarımsı renkte olan kumlu, killi, kireçtaşı ve marnlardan oluşmuştur. Bu arazinin en güzel olarak yeraldığı saha Gündüzbey'in güney ve güneybatısındaki Akseki ve İnekpınarı mevkiidir.
TERSİYER (III.ZAMAN)ARAZİLERİ:
Bu arazi Karataş Dağının güney eteklerinden başlar, kuzey ve kuzeydoğuya doğru, Beydağlarının etekleri boyunca devem eder. Yeşilyurt, Gündüzbey, Yakınca, Bostanbaşı bu arazi üzerinde yer almaktadır. Tersiyerin başlarındaki Eosen ve kısmen de Paleosen devirlerine ait olan bu arazi, taş yapısı yönünüden iki ayrı birime ayrılabilir:
1- Alt Eosen veya Paleosene ait olan alt birim kumtaşı, miltaşı, kumlu kireçtaşı ve kil tabakalarının münavebeli olarak istiflenmesinden meydana gelmektedir. Bu arazi, Suludere, Büyük Yokuş ve Tepecik ile Yeşilyurt'un bulunduğu saha dahilinde yer almaktadır.
2- Eosene ait olan üst birim genellikle beyazımsı kireçtaşlarından ibarettir. Bu arazi Yeşilyurt'un hemen güneydoğusunda Çinçinkaya, Gedik mevkiinden başlar, Yakınca, Bostanbaşı, Tecde üzerinden Malatya'ya kadar devam eder. Kireçtaşlarından ibaret tabakalar genellikle kuzeydoğuya eğilimlidir.
ÜST TERSİYER ARAZİLERİ:
Genellikle kırmızı renkli kumtaşı, çakıl taşlarından meydana gelmiş olan bu arazi, Yeşilyurt ve çevresinin güney ve güneydoğusunda yaygındır. Düzbağ, Kızılcakaya, Gündüzbey ve Zorban dolaylarında görülmektedir.
KUVATERNER (IV.ZAMAN)ARAZİLERİ:
Yeşilyurt, Malatya'nın kuzey kesimleri veya Beydağlarının kuzey eteklerinden başlayıp Tohma ve Fırat kıyılarına kadar olan Malatya havzası dahilinde konglomera, kumtaşı , kil, mil ve çakıl depolarından ibaret genç araziler görülmektedir. Çoğunlukla güneydeki Beydağlarından taşınan çeşitli boyuttaki malzemelerin biriktiği Malatya havzasının güney kesiminde kum ile iri çakıl ve hatta bulokların bulunduğu kalın bir konglomera tabakası yer almaktadır. Buna karşılık kuzeye Fırat ve Tohma kıyılarına doğru ince malzemelerin, kum depolarının hakim olduğu(Kırkgöz kum ocaklerı) araziler görülmektedir.
Öte yandan, erimiş kireç bakımından zengin suların buharlaştığı vadi kenarlarından ise yer yer kemiktaş denilen kavker türü veya traverten kayalar da kuvaternere aittir. Bunlara tipik örnekler Büyükçay vadisi boyunca ve Kapılık mevkiinde görülmektedir.
TEKTONİK(YER HAREKETLERİ) VE PELEOCOĞRAFYA:
Yeşilyurt ve çevresinin Paleozyikden günümüze kadar geçirmiş olduğu oluşum evrimi kısaca şöyledir:
Palezoyik yani I.zaman döneminde Beydağlarının bulunduğu Toros sistemi oldukça sığ ve bir deniz tarafından işgal edilmiş ve denizel ortamda kil ve kireç gibi malzemeler çökelmiştir ve bilahare buradaki tortulular yine palezoik dönemde meydana gelen yer hareketleri sonucunda basınç ve sıcaklık şartları altında başkalaşmaya uğramış, sıkışma sonucunda şist denilen yaprakcıklar halinde bulunan taşlar yüksek sıcaklık ve basınç şartları altında ise Beydağlarının güney kesiminde Abdülharap ve Çelikhan dolaylarında görülen mikaşist ve gnayzlar oluşturur. Paleozoyik sonuna doğru ise yine Beydağlarının bulunduğu kütle tekrar deniz tarafından işgal edilmiş ve bu denizel ortamda karbonatlı malzemeler birikmiştir. Bu denizde Fusulindere denilen tek delikli foraminifer canlıları yaşamıştır. Pleozoyik sonunda ise Beydağlarının bulunduğu saha yer hareketleri sonucunda sıkışarak kıvrılmış ve su üstüne çıkmıştır.
Meozoyik dönemin sonuna kadar devamlı su üstünde kalarak aşınmaya uğrayan saha kretase(mesozoyik sonu) de, Beydağları kuzey etekleri tekrar denizle işgaledilmiş ve bu denizel ortamda midye gibi lamellibranş türünde kabuklu hayvanlar yaşamıştır.
III. zamanın(tersiyer) başlarından itibaren Malatya Havzasının bulunduğu alan torbalaşmaya başlamış ve bu dönemin başalarında Beydağlarının kuzey eteklerine kadar paleonen denizi yayılmış ve bu sığ denizel ortamda kil, kum ve karbonatlı malzemeler çökelmiştir. Eosenden itibaren saha oldukça derin bir denizle işgal edilmiş, forominiferlerden Nuummuliteslerin ve bazı kabuklu hayvanların yaşadığı bu ortamda karbonatlı malzemeler çökelmiş ve sonuçta yaygın kireçtaşları oluşmuştur. Bol miktarda fosil ihtiva eden kireçtaşları, Büyükyokuş mevkiinde ve Çırağın Düşüsü civarında görülmektedir.
Tersiyer sonuna doğru belirginleşmeye başlayan Malatya havzası Neojen gölü ile işgal edilmiş ve bu göl ortamında çevredeki yüksek sahalardan taşınan kun ve çakıl gibi malzemeler birikmiş ve bunların sıcak iklim şartları altında çimentolaşması ile de kırmızımsı kumtaşı ve çakıltaşları oluşmuştur. Neojen sonu ve kuvaterner(IV.zaman) başlarında Malatya Havzasının bulunduğu Kesim faylama sonucunda çökmüştür. Güneydeki Beydağları kütlesi ile Malatya havzası arasında büyük bir seviye farkı meydana gelmiş ve bu dönemde akarsular dağlık, yüksek kesimlerdeki yataklarını şiddetli bir şekilde kazarak derinleştirmişler, akarsuların taşıdığı malzemer ve yamaçlar boyunca sürüklenen enkazlar Malatya Havzasına doğru yığılmaya başlamışlar ve bu dönemde çok kalın olan kumlu, çakıllı ve hatta büyük bloklara ihtiva eden araziler oluşmuştur. Bu araziler Beydağlarının eteklerinden kuzeye, Malatya Havzasına doğru devam etmektedir. Beylerderesi vadisinin yamaçlarında görülen kırmızımsı, kahverengi çakıllı depolar işte bu şiddetli aşınma sonucunda teşekkül etmişlerdir.
DEPREMLER:
Yeşilyurt ve çevresi zaman zaman şiddetli ve yıkıcı depremlere sahne olmuştur. 1893 tarihinde şiddetli, 1963, 1968, 1986 tarihlerinde orta şiddette depremler olmuştur. Yöreyi zaman zamn yoklayan depremler, Malatya Havzası dahilinde bulunan ve Yeşilyurt'ta Beylerderesinde Büyükçay vadisi boyunca güneye doğru uzanan kırık hatların varlığıyla ilgilidir.
Köyleri
ATALAR KÖYÜ
İlçeye 20 km. uzaklıkta bulunan ve ilçenin güneybatısında dağlık bir alanda yer alan bir köydür. Köyün kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak 'Haçova' isminin Bizans Döneminde Ermenilerden kalma bir yerleşim yeri olduğu bilinmektedir. Daha sonra Muse Oymağı Adıyaman'dan, Alisi Oymağı Alikan'dan, Cihan(Fadıl) Oymağı Kileyik'ten ve Çat Oymağı Adıyaman'dan gelip buraya yerleşmişlerdir.
Daha sonralar Haçova adı Atalar olarak değiştirilmiştir. Bu köye 6 mahalle bağlıdır. Köyden 140 kişi yurtdışında çalışmaktadır.
Arazi kıraç olduğundan tarım yapılmamaktadır. 43.806 dekarlık arazisi bulunmaktadır.
Cihan, Çat, Haniller, Darıderesi, Gedik ve Musin Mezraları bu köye bağlıdır. Atalar köyünde yaşayan insanlar, yaz aylarında Cihan, Kömür ve Fadıl yaylalarına taşınırlar.
Köyde okuma-yazma oranı %90 civarındadır.
AŞAĞIKÖY
Yeşilyurt'un Güneydoğusunda mezraları ile birlikte dağınık bir dağ köyü karakteri sergileyen, İlçeye 8km mesafede bulunan bir köydür. 400 yıllık bir maziye sahip olup 6 mezrası bulunmaktadır.
Köyde yaşayanların hangi mezradan gelip yerleştikleri bilinmemektedir.
Fazla miktarda tarım arazi bulunmayan köyde nadaslı kuru tarım, bağ ve bahçe ziraati yapılmaktadır. Dağlarında yer yer meşelikler vardır. Köyde arıcılıklada uğraşılır.
İki İlköğretim okulu, Camii ve Sağlık evi bulunan köyde Elektrik, içme suyu ve telefon sorunu yoktur. okuma yazma oranı %70 civarındadır.
ÇAYIRKÖY(PİRPİRİM)
Yeşilyurt'un kuzeyimde, ilçeye 20 km. mesafede düz bir alana kurulmuş, ulaşım sorunu olmayan bir ova köyüdür. Köyün 200 yıl çnce kurulduğu tahmin edilmektedir. Vaktiyle nereden geldiği bilinmeyen Pirpirim adında bir ihtiyar, bölgede yaşayanlardan bir yer istemiş, onlarda buğünkü köyün yerini göstermiştir. Önce Pirpirim olan köyün adı Çayırköy olarak değiştirilmiştir. Hayvancılık ekonomisinin gelişmediği köyde, sanayi ürünü olarak pancar vetütün ekilmektedir. Arazileri çoğunlukla susuzdur. Köyde ilköğretim okulu ve sağlık evi vardır. İçme suyu elektrik ve telefon mevcuttur. Okuma yazma oranı %80 civarındadır. Ulaşım kışın güçlükle sağlanmaktadır.
GÖRGÜ KÖYÜ (CAFANA)
Yeşilyurt'un batı kesimlerinde yer alan ve ilçeye 16 km. mesafede bulunan dağlık bir köydür. Yolun 10 km. asfalt, 6 km. stabilizedir. Köyün 700 yıl önce kurulduğu tahmin edilmektedir. Köye ilk önce Kırıklı denilen bir kabile, sonradan sırasıyla Omaruşağı, Hasanhacılı, Şabanuşağı, Piremitli, Kürneli, Hasımuşakları gelerek yerleşmişlerdir. Kçyün önceki adı Cafana'dır. Ulaşım sorunu olmayan bir köydür.
28.300 dekarlık tarım arazisinde nadaslı tarım yapılmaktadır.
Kurşunlu Tepe civarında bulunan Kurşun-Çinko- Barit maden yatakları, 1986 yılından beri ÇİNKUR tatafından işletilmektedir. Yaklaşık 500.000 ton cevherin olduğu tahmin edilmektedir.
Köyde ilköğretim okulu, cami ve sağlık evi bulunmaktadır. Okuma-yazma oranı %80 civarındadır. Telefon, elektrik ve içmesuyu mevcuttur. Köyde, Haleğitim ve Sümerbank Holdinge'e ait iki adet halıcılık kursu bulunmaktadır.
GÖZENE KÖYÜ
Yeşilyurt'un batısında dağlık fakat düz bir alanda yerleşik, etrafı bodur ağaçlarla kaplı, ilçeye 49 km. mesafede bulunan bir köydür.
Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmeyen köyün Doğu Roma ve Bizans Dönemine kadar uzandığı tahmin ediliyor. 1800 yılında Arga(Akçadağ) ilçesinin bir bucağı iken sonradan Yeşilyurt İlçesine bir köy statüsünde bağlanmıştır.
Tarla zıraatı (nohut, arpa, buğday), kaysıcılık ve hayvancılık başlıca geçim kaynaklarıdır. Ayrıca tütünde yetiştirilmektedir.
Köyde taş ocağı ve mozaik yatakları mevcuttur. 26 adet işletme bulunmaktadır. 3 mahallesi olan köyde bir sağlık evi, bir ilköğretim okulu, bir cami ve köy odası bulunmaktadır. Köyde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı ve Halk Eğitim Müdürlüğünün işbirliği ile 2 adet halıcılık kursu mevcuttur. Elektrik, telefon ve içme suyu problemi yokturdur.Ballı Dere isimli bir yaylaya sahiptir.
IŞIKLI KÖYÜ (BUDALAUŞAĞI)
Yeşilyurt'un batısında, dağ eteğinde kurulmuş, ilçeye 32 km. mesafede bulunan bir köydür. Köyün kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Hekimhan İlçesinin Dırejan aşiretine mensup oldukları söylenen bir ailenin köye gelmesiyle ilk yerleşmenin başladığı rivayet edilmektedir. Köyün adı "Budalauşağı" iken sonradan "Işıklı" olarak değiştirilmiştir.
Geçim kaynağının başında hayvancılık gelir. Tarla zıraatının az yapıldığı köyde buğday, arpa ve mercimek yetiştirilir. Köy "Elmaçayı" adında bir yaylaya sahiptir.
Köyde bulunan ilköğretim okulu öğrenci yetersizliğinden kapalıdır.
Son yıllarda bu köyden Cumhuriyet Köyüne göçler olduğu için köy 1991 yılında tamamen boşaltılmıştır.
İKİZCE KÖYÜ (YAZLAK)
Yeşilyurt'un batısında, düz bir yerleşim yerine sahip, ilçeye 8 km. mesafede bulunan bir köydür. Atalr köyünden gelen göçler sonucu oluşmuştur.
Tarım arazilerinin büyük bir kısmında bağcılık ve kaysıcılık yapılmaktadır. Köyde tahıl ürünlerinden buday, arpa ve mercimek yetiştirilir. İçme suyu yetersiz olan köyde, elektrik ve telefon mevcuttur. Yolu stabilizedir.
Büyük çapta üzüm bağlarına sahip olan köyün üzümleri Malatya'da pazarlanmaktadır.
Köyde okuma-yazma oranı %70 civarındadır.
KADİRUŞAĞI KÖYÜ
Yeşilyurt'un güney doğusunda, dağ köyü karakterinde ilçeye 11 km. mesafede bulunan bir köydür. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak Adıyaman ilinin Bulam yöresinden gelen kardeşlerden birinin adı Kadir olduğu için bu adı almıştır. Daha sonraları Adıyaman Piremzik köyünden buraya göçler olmuştur.
Arazisi arızalı bir yapıya sahiptir. Tarıma elverişli olan kısmı azdır. Arazisinin büyük bir kısmı mera, azbir kısmı da bağ-bahçe ve tarım arazisidir. Meyvecilik, bağcılık ve hayvancılık en önemli geçim kaynağıdır. Köyde yayla kültürü hakimdir. Üçpınar Yaylası ile meşur mesire yerlerinden " İnekpınarı" bu köyün sınırları içerisindedir. Köyde ilköğretim okulu, cami ve sağlık evi bulunmaktadır. İçme suyu, elektrik, telefon ve ulaşım sorunu yokturdur. Köyde okuma-yazma oranı %80 civarındadır.
KIRLANGIÇ KÖYÜ (CEVİZPINARI)
Yeşilyurt'un batısında, dağlık bir arazinin dağ eteğinde kurulmuş, toplu bir yerleşime sahip, ilçeye 27 km. mesafede bulunan bir köydür. Köy yolunun 24 km.si asfalt geri kalan kısmı ise stabilizedir. Burada çok miktarda kırlangıç kuşları bulunduğundan bu adı almıştır. Tarıma elverişli arazilerinin büyük bir bölümünde ladaslı kuru tarım yapılır. Azbir kısmı ise bağ ve bahçe olarak kullanılır. Geçim kaynakları hayvancılık ve tarla zıraatıdır. Köyde içme suyu, elektrik, telefon ve ulaşım sorunu yokturdur. İlöğretim okulu olan köyde okuma-yazma orani %70 civarındadır.
KUŞDOĞAN KÖYÜ
Yeşilyurt'un kuzeyinde toplu bir yerleşim görünümünde düzlük bir ovada kurulmuş İlçeye 15km mesafede bulunan bir köydür. Köuün nezaman kurulduğu belli değildir. Bu köuün yerinin çok eski zamanlarda bataklık olduğu ve bu bataklıkta doğan kuşların yaşamış olması nedeniyle bu ismi aldığı rivayet edilmektedir.
Arazileri yarısından çoğunda nadaslı kuru tarım yapılmaktadır. Buğday, Arpa gibi tahıl ürünlerinin yanı sıra pancar ve tütünde ekilen köyün, en önemli gelir kaynağı tarla ziraati ve son yıllarda gelişen kayısıcılıktır.
Köyün elektrik,içme suyu, telefon ve ulaşım sprunu yoktur. Köyde ilköğretim okulu ve sağlık evi bulunmaktadır. Okuma-Yazma oranı %80 civarındadır.
KUYULU KÖYÜ
Yeşilyurt'un kuzeyinde düzlük bir alana kurulmuş, İlçeye 20km mesafede bulunan bir köydür. Köy, 1303 yılında ozamanın Sultansuyu Harasının Beyi olan Rahmi bey tarafından kurulmuştur. O tarihte Rahmi Bey, çiftlikte devebakıcılarının başı olan Savran Bako'yu getirerek bu köye yerleştirmiş, daha sonrada çevre köylerden gelenler bu köyün oluşmasını sağlamıştır.
7180 dekarlık bir tarım arazisine sahip olan köyün en önwmli geçim kaynağı tarla ziraati ve kayısıcılıktır. Tahıl ürünleri olarak, Buğday, Arpa, Nohut'un yanı sıra Tütün ve Pancarda yetiştirilir.
Köyde İlköğretim Okulu, Sağlık Evi ve Camii bulunmaktadır. Köyün elektrik, içme suyu, telefon ve ulaşım sorunu yokturdur.
OLUKLU KÖYÜ
Yeşilyurt'un batısında yer alan, iki yerleşmeden meydana gelmiş, dağınık yapılı ilçeye 40 km. mesafede bulunan bir köydür. Bundan 400 yıl önce Cizre'nin Zeydanlı aşiretine mensup aileler arasında çıkan kan davası sonucunda 4 ailenin buraya gelip yerleşmesi ve daha sonra Kalo, Kurdo, Utar ve Haydo gibi isimlerle anılan bu köy sora Zeydanlı ismini almış, daha sonra Oluklu olmuştur.
1800 dekarlık arazide nadaslı kuru tarım, 2000 dekarlık arazide ise bağcılık ve kaysıcılık yapılmaktadır. Köyün çnde gelen geçim kaynaklarından ilki kaysıcılıktır.
Aşağı ve yukarı oluklu olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Köye ait Uzunpınar adında bir de yaylası vardır.
Halkın geçim kaynağı hayvancılık ve bağcılıktır. Ayrıca halıcılık ve arıcılıkta yapılmaktadır.
Köyde okul bulunmaktadır.Okuma- yazma oranı %70 civarındadır.
ORTAKÖY
İlçe merkezine 35 km. mesafede bulunan, Çelikhan'dan ayrılıp Yeşilyurt'a bağlanan bir köydür. Bu köye Sarsı ve İlyaskolu mezraları bağlıdır.
İçme suyu ve elektrik sorunu yoktur. Haberleşme mobil telefonu ile yapılmaktadır.
Köyün geçim kaynağı hayvancılık, hububat(özellikle fasulye), tütün ve arıcılıktır.
Köyde okul ve cami bulunmaktadır.
ÖNCÜ KÖYÜ
İlçe merkezine 7 km. mesafede bulunan Yeşilyurt'un yeni bir köyüdür.
Elektrik ve su sorunu yokturdur. Haberleşme mobil telefonu ile sağlanmaktadır.
Mezraları; Güven, Mahmutlar, Akçörek, Davutlar, Mağaradır'dır.
Halkın geçim kaynakları; tarım ve hayvancılıktır. Ayrıca arıcılık ve halıcılıkta yapılmaktadır. Köyde meyve ağaçları azdır. Ulaşım münübüsle sağlanmaktadır.
Köyde okul ve cami bulunmaktadır.
SALKONAK KÖYÜ
İlçe merkezine 45 km. mesafede bulunan Yeşilyurt'un yeni bir köyüdür. Geli, Karlık, Küran ve Mendik adlarında 4 mezrası vardır. Geli mezrası ilr direk bağlantı yolu yokturdur.
Halkın geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. Tütün ve fasulye yetiştirilmektedir. Meyve ağaçları yok denecek kadar azdır. Ayrıca arıcılıklada uğraşılmaktadır. Meşhur Karlık balı bu köyde üretilmektedir.
ÜÇGÖZE KÖYÜ
Yeşilyurt'un güney doğusunda bulunan, Adıyaman'ın Çelikhan ilçesi ile sınır oluşturan, dağlık bir sahada kurulmuş, ilçeye 25 km. mesafede bulunan bir köydür.
Köyün ne zaman kurulduğu kesin olarak bilinmemektedir. Bu köye yerleşenler, yayla hayatı sürdüren göçebelerden oluşmuş, hayvancılıkla uğraşan kişilerdir.
Köy, kısmen ormanlıktır. Otlak bakımından zengin olan köy, yayla konumundadır. Köyde arıcılık geçim kaynağı haline gelmiştir.
Köyde ilköğretim okulu var. Elektrik, içme suyu ve telefon sorunu yokturdur. Ancak okuma-yazma oranı maalesef %40 civarındadır
KOZLUK KÖYÜ
SEYİTUŞAĞI KÖYÜ
Kültür
İlçede, ilk defa 1926 yılında yeni Türkçe Alfabe ile eğitim-öğretim "Çırmıktı İlkokulu'nda" başlamıştır. Daha sonra ismi değiştirilen okul , "İsmet Paşa" olarak eğitim ve öğretimini sürdürmüştür.
Şuanda ilçede okuma oranı %97 civarlarındadır. 18-25 yaş arası gençlerinin büyük bir kısmı üniversite eğitimi görmektedir.
İlçe sınırları içerisinde bulunan okullar şunlardır:
İlköğretimler Atatürk, Gazi, Gündüzbey, Yakınca, Ali Rıza Aydos, Şehit Hasan Öztürk, Sadiye Ünsalan, Şehit Üsteğmen Koray Seçkin, Yunus Emre, Görgü, Gözene, Cumhuriyet, Kuyulu, Kadiruşağı, Çayırköy, Kuşdoğan, Aşağıköy, Salkonak, Karlık, Sarısu, Öncü, Ortaköy İlköğretim okulları.
Liseler
Yeşilyurt, Gündüzbey, Yakınca, Kolukısa Anadolu, İmamahatip, Mesleki Teknik Eğitim Merkezi (METEM)
İlçe merkezinde Hasan Çalık Devlet hastanesi ile bir sağlık ocağı, diş hekimi muayenehanesi, Gündüzbey Kasabasında bir sağlık ocağı, Bostanbaşı Kasabasında bir sağlık ocağı ile bir sağlık evi, Yakınca Kasabasında iki sağlık evi bulunmaktadır.
Hasan Çalık Devlet Hastanesi:
Hastanenin inşaasına 1990 yılında başlanmış, 1992 yılında bitirilmiştir. 303 metrekare alana sahip biri 4, diğeri 3 katlı birleşik bloktan oluşmaktadır. Çalık Grubu tarafından yaptırılan hastane 09/05/1994 tarihinde Sağlık Bakanlığı ile inzalanan protokol sonucu Devlet Hastanesi olarak tescil edilmiş olup, 50 yatak kapasiteli olup 120 personel ile hizmet vermektedir. Hastane Yeşilyurt ve çevre kasaba ve köylerdeki insanların ihtiyacını karşılamaktadır
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
..:: A ::..
Açma kutuyu söyletme kötüyü - Ağız ağıza vermek - Ağrısız başım - Ağız vermek- Ağrısız başı ağrıya sokmak - Ağzı var dili yok - Ağzının yatımı nasıl? - Almazına gülmek - Analar çapıta sarmamış - Ateşe körükle gitmek - Attığı tırmak etmez - Avrat ağızlı - Ayağına yer etmek - Ayak sürümek - Ay bacayı dolandı - Ayran ağızlı - Ayran içtik ayrı düştük - Ağzı açık ayran delisi - Ayı bozması - Anasına bak kızını al, culfasına bak bezini al - Al borca, doldur hurca - Ayın oyun oldu - Ağırca taş yerinde ağır - Ayağıma yer eden, gör ki sana ne edem - Ayağına taş değmeye
________________________________________
..:: B ::..
Bir ipte oynamak - Bir kantar yağı erimek - Boyun bükmek - Boğaz dediğin kırk boğum - Bulduk yitirmezsek - Boş ambar dipsiz kırat - Baltası kütükten çıkıncaya kadar - Beyni kuyu düştü - Bayramdan sonra kınayı ne yapayım? - Bal bal demekle ağız tatlanmaz
________________________________________
..:: C ::..
Cami yapılmadan körler kapıyı aldı - Can dermanı mı? - Canı burnunda - Ciğercanlı - Cin cücüğü
________________________________________
..:: Ç ::.
Çarkı kırık - Çayı görmeden paçayı sıvamak - Çırasını söndürmek - Çamura bastı çalıya astı
________________________________________
..:: D ::..
Dadandığı yere darı ekmek - Dan görmemiş danadan, öğüt almamış anadan - Darına kavuşmak - Defteri dürülmek - Deve dişi gibi adam
________________________________________
..:: E ::.
Ekmekten, aştan kelime - Eksik etek - Elekçi - Evini yıktı, yüzünü ağarttı - Eli ağır - Eli varmadı - Eli yüzü bellisiz - El sözü - Eli yeşil ola
________________________________________
..:: G ::..
Gözüne arı, peri görünmek - Gözü kirlenmek - Gözü dar - Gölgesi ağır - Gönlü bol
________________________________________
..:: H ::..
He mi he, Yok mu yok - Hoca hoca söz doğruca - Havaradan kavara
________________________________________
..:: İ ::..
İki evin bir danası - İki yaylalı - İp elde, derhe belde
________________________________________
..:: K ::..
Kulağının arkasından helva kokuyor - Kalburla su taşımak - Kalaylı kapdan aş yemiş - Kan alacak damarı yok - Karalara karışmak - Karnı tok gözü aç - Kuyruğuna teneke bağlamak - Köklü köcekli - Kurban olam atlasa, yamalık olduk pakaza - Kaburgası kalın
________________________________________
..:: O ::..
Oğlan yetir, kız yetir, mitilini sen götür - Otu çek köküne bak - Ortaklık darıyı kurt yemiş
________________________________________
..:: T ::.
Tava delik, tas delik, o da gitti üstelik - Tavanın kulpunu önüne almak - Tereyi erinik etmek
________________________________________
..:: U ::.
Utsuz, sığıtsız - Uçkuruna gevşek - Uçkuruna sağlam olmak
________________________________________
..:: V ::..
Vayın çoyun yapmak
________________________________________
..:: Y ::..
Yarı canı gitmek - Yel yepelek - Yere bakan yürek yakan - Yükünü tepeciğe yıkmak - Yudum taradım, Kime yaradım? - Yüzünü dolayıp gitmek - Yüzüp yüzüp kuyruğuna gelmek - Yatar karın - Yaz duvara kalsın bahara - Yedik içtik, Yüzden düştük
..:: A ::..
-AYAKÇAK: Merdiven
-ATLANGAÇ: Çaylarda üzerine basılarak atlanan taşlar
-ARASTAK :Ahşap tavan
-AHBIN: Hayvan gübresi
-AYAKYOLU: Tuvalet, WC.
-ARAKIYA: Ahşap lento
-AVHALAMA: Hırpalama
________________________________________
..:: B ::..
-BAYAK Demin, az önce
-BUYMA Soğuktan donacak hale gelme
-BAMB Çürümüş
-BADAFAN Suyun bolca aktığı yer
-BAD Merdiven basamağı
-BAŞAKLAMA Sahibi tarafından bozulan bağ ve bahçelerden başkalarının meyve toplaması
-BOĞAZSIZ iştahsız
-BECİT Mİ? Şart mı?
-BENNE Duvarcı
-BILDIR Geçen yıl
-BİLBİL En küçük tahıl ölçüsü
-BURGAÇ Meyve toplamada kullanılan ucu çatallı deynek
-BOĞUNBAĞI Atkı, kaşkol
________________________________________
..:: C ::..
-CANSIZ AT Bisiklet
-CICIK Güzel
-CILK Bozulmuş
-CINGIL Üzüm salkımının küçük bir parçası
-CÜCÜK Kuş yavrusu
________________________________________
..:: Ç ::.
-ÇEMİRLEME Yolları sıvama
-ÇÖÇE Her işe karışma
-ÇAĞA Bebek
-ÇAPIT Temizlikte kullanılan eskimiş bez
-ÇEVRE Büyük mendil
-ÇERÇİ Hayvanın sırtındaki meyve karşılığında alışveriş yapan
-ÇORTUN Damlardaki tahta oluk
________________________________________
..:: D ::..
-DÖŞ Gögün
-DİZLEME Dize kadar çekilen yün çorap
-DEVELEME Topaç
-DÜNGE Dönenç
-DÜŞÜ Akarsudaki küçük şelale
-DON Çamaşır, kilot
________________________________________
..:: E ::.
-EVCİMAN Evine düşkün ev işini iyi bilen
-EĞMENÇE Dalçeken
-ENİK Köpek yavrusu
-ELLİK Eldiven
-EKŞİ Salça
________________________________________
..:: F ::..
-FARIMA Çağı geçme
-FIŞKI At, eşek dıçkısı
________________________________________
..:: G ::..
-GEVER Sulama suyunun akıtıldığı yer
-GIDILİK Ufak, tefek
-GIDİK Keçi yavrusu
-GILLA Tahtadan yapılmış çekmece
-GÖLLEÇ Çayda, önüne taştan set yapılarak toplanan su
-GÖBELEK Mantar
-GÖNCÜK Küçük cep, ceketin içteki cebi
________________________________________
..:: H ::..
-HIZNA Kiler
-HEZEN Kerpiçten yapılan evlerde üzerine direk uçları konulan kalın ve uzun ağaç
-HİM Ev temeli
-HELİNGAÇ Salıncak
________________________________________
..:: İ ::..
-İBİCEK Kura çekme
-İSOT Biber
________________________________________
..:: K ::.
-KÖYNEK İnce bezden yapılmış entari
-KEŞEN ALMA iltihaplanma
-KAKIRDAK Eritilen kuyruğun geriye kalan kısmı
-KEF Eritilen tereyağının geriye kalan kısmı
-KOPÇA Düğme
-KULLUK Karakol
-KINDIZ Alına dökülen saç(Kadınlarda, kızlarda)
-KITMIR Gece
-KESE Bezden yapılmış para çantası
-KELİK Bebek ayakkabısı
-KÖŞKER Ayakkabı tamircisi
-KOLLUK Kolçak
-KÖTEK Sopa
-KODAFA Sorgundan yapılmış sepet
-KOPLE Bırak
-KÖPÜÇ Tokaç
-KÖRLAK Terkedilmiş üzümbağı
-KOCAMIŞ İhtiyarlamış
________________________________________
..:: L ::.
-LOĞDUR Suyun aşağıya sızmasını önlemek için toprak damlarda kullanılan uzunca, yuvarlak taş
-LENGERLİ ŞAPKA Fotör
-LAZOT Mısır
________________________________________
..:: M ::..
-MIHLAMA Domates,biber, soğan ve yumurta ile yapılan yemek
-MIĞIRCIK Çok sayıda
-MİTİL Eskimiş kilim, minder ve yatak
-MALAMEYİT Ölmüş gibi
________________________________________
..:: O ::..
-OKUYUCU Düğün ve derneklere halkı davet eden kişi
-ÖRTÜ Yatak
-ÖRSELEME Hırpalama, yuvarlama
________________________________________
..:: P ::..
-PİN Kümes
-PESTAHLEME Ağırlama
-PİSİK Kedi
-POTUK Deve yavrusu
-PART Karın
-PUR Sarp, kayalık arazi
-PALAVAR Kerpiç evlerde kullanılan ahşap lento
-PÜRÇEKLİ Havuç
________________________________________
..:: R ::..
-SINDI Makas
-SALACA Ölü tahtası
-SİYEÇ Bahçe sınırı
-SEKLEM Sırtta taşınan yük
-SEYİP Yularsız, başıboş bırakılan hayvan
-SEPLEME Koyverme, bırakma
-SINDIKÇA Küçük sandık
-SEĞİRTME Koşma
-SIYIRGA Kar kürüyen kürek
-SİTİL Bakraç
-SİLEPÇE Çocukların abdest bozduğu kap
-ŞELEK Çalı, çırpıdan oluşan yük, armut ve elmanın yedikten sonra kalan kısmı
________________________________________
..:: T ::..
-TOTABA Hizmetçi kız veya kadın
-TUMAN Kilot
-TOSBAĞA Kaplumbağa
-TELKER Bilezik
-TEHNE Bulaşık bezi
-TOKTOKU Ağaçkakan
-TÖRPÜSÜZ Görgüsüzce davranan
________________________________________
..:: U ::..
-UYUNTU Zayıf, takatsız
________________________________________
..:: Y ::..
-YÜĞÜRTME Koşma
-YÜĞÜRÜK Hızla dönen
-YELPEMELİ Eronşitli, nefes darlığı çeken
-YETMETİ Küçük minder
-YÜKLÜK Yatak yeri
-YAĞLIK Mendil
-YORAK Ayakkabı yaması(meşin)
-YÖREP Meyilli
-YEĞNİLİK Hafiflik
-YAĞIR Hayvanların sırtındaki yara
________________________________________
..:: Z ::..
-ZAĞAL Açıkgöz, tecrübeli
-ZIBIN Kadın entarisi
-ZORLU Güçlü, kuvvetli
-ZOKU İçerisinde buğday dövülen taş
BEDDUALARI
-Yetişip yetmeyesiceli-Aspi dökesice-Ardı gelesice -Vurucu vurasıca -Kepeğin kesile -Kuluncuna yangı düşe-Gidişin olada gelişin olmaya-Yüzüne it yapışa -Çatlayasıca da patlayasıca-Yüzü ardına gelesice -Gululiye(Kolereya) gidesice -Başına çay taşı düşe Kırılasıcalar -Yüzüstü sürülesice -Gözün oynaya -Gözüne patlama düsesice -Sürüm sürüm sürünesin -Zıkkımın kökünü ye -Akşamdan yatada sabaha kalkmaya-Boyu devrilesice-Yanın yere gele -İki ışığın söne -Kafan kaşıklık ola
-Sesin karayerin altından gele -Sırtın güneye gele-Türemiyesin -Toprağına gidesin-Salancan gide -Saplıcan tutasıca-Yeğin sırtı yere gelesice -Alnının çatından vurulasıca -Afata gidesice -Porsuyasıca -Eti tahtaya dökülesice -Baba çıkasıca -Porum porum porsuyasıca-Bitmeyesice -Dönemeyesice
LAKAPLARI
..:: A ::..
Aliağagil, Amicimgil, Atagil, Amanatgil, Avcugil, Apovgil, Abazağagil, Abacıgil, Alibeygil, Alogil, Alopaşagil, Azapoğlugil, Aynalıhocagil, Abbasgil, Ağzıbüyükgil, Altınsakallıgil, Atçıgil, Abalıoğlugil, Acemgil, Aşıkömürgil, Atabayramgil, Aşçıgil, Aşıcıgil,Atalaygil, Attargil, Ambarcıgil, Alibeyoğlugil, Aligrovgil,Arifgil
..:: B ::..
Balarısıgil, Balcıgil, Baboşgil, Börekgil, Babaaligil, Banazılılar, Bekişoğlugil, Bozogil, Bağdatlıgil, Belikırıkgil, Battıgil, Bektaşgil, Bozmuhametgil, Belekhacıahmetgil, Berbergil, Bulutgil, Bakigil, Battalgil, Babagil, Bettogil, Bacacıgil, Binbaşıgil, Behzatgil, Balogil, Bakihasanıgil, Boynuincegil, Bildikgil, Beyazgil, Balovgil, Bohçacıbekirgil
..:: C ::..
Capragil, Cartgil, Cincigil, Cıncıkgil, Cohigil, Cıcıkgil, Cücemengil, Cıcıkhalilgil, Camgözgil, Cakkovgil, Camcıgil, Cellatgil, Canikpaşagil, Cıldırgil, Capargil, Cacıkgil, Capçagil, Cumaliçavuşgil,Culfa
..:: Ç ::.
Çaypaşasıgil, Çöpkuyruğugil, Çavuşgil, Çerçigil, Çerişgil, Çerkezgil, Çengigil.Çırakgil, Çavdargil, Çıtçıtgil, Çobangil, Çokurgil, Çolcugil, Çatalgil, Çalıkgil, Çevikgil, Çolakhalilgil, Çaykızıgil, Çollıgil, Çöpgil,Çiloğlangil
..:: D ::..
Damatgil, Delibaltalıgil, Delihacığil, Delimahmutgil, Diremgil, Dımbılgil, Deliveliler, Demircigil, Devecigil, Dolugil, Döşgil, Döşoğlangil, Devrimgil, Demirciyusufgil, Demircigil(Toydemir), Domaligil, Davutgil, Düdükçügil, Dedegil, Dombulgil, Duttohmağıgil, Dağgavurugil, Dönükgil
..:: E ::.
Eliboğlugil, Emövgil, Esoğlugil, Emirgil, Eskihasangil, Edovgil, Ecibengil, Epicikgil, Elbaizgil, Emenifendigil, Enikgil, Emikgil, Elibüyükgil
..:: F ::..
Fazlıgil, Fereçgil, Fakoğlugil, Fırıncıgil, Ferhatgil, Fırtınagil, Fesininyemişgil
..:: G ::..
Gumbullugil, Gollikgil, Gavalakgil, Gablamgil, Gucurgil, Gamotgil, Garabodurgil, Göreligil, Gökoğlangil, Gonikhalilgil, Gözübağlıgil, Gavasgil , Gaspotgil
..:: H ::..
Haruşagil, Haşeşgil, Hulukigil, Hacımangil, Hacıhafızgil, Hüllükgil, Hüssovgil, Hotoğlugil, Humuşgil, Haşimgil, Horigil, Hocagil, Habosgil, Hıdırgil, Hasonovgil, Hassikgil, Hasançavuşgil, Havagil, Haneygil, Hacibekirgil, Hafızgil, Honigil, Hocagil, Hasanpaşagil, Hurşitgil, Hocümetgil, Hastagil, Hamovgil, Hacolovgil, Hıttıgil, Hunneygil, Hoyretgil, Hacıyunusgil, Hacıyusufgil, Hüsnügil, Hıcıkgil, Hatipgil, Hüsülügil, Hüseyinbeygil, Hayrullahçavuşgil, Hötübovgil, Hafızlargil, Hallaçhalilgil, Hacıidrisgil, Hasanağagil, Hoşagil, Horozgil, Halodayıgil, Hacıgrovgil
..:: İ ::..
İbiligil, İbogil, İmizoğlugil, İmamgil, İnekçigil, İsotgil
..:: I ::.
Ilıcagil
..:: K ::..
Karahasangil, Kaleligil(kalegil), Karslıhocasıgil, Keleşgil, Kamilgil, Karakütükgil, Katırcıgil, Kölegil, Karamemişgil, Kanıkgil, Kayagil, Kekevigil, Karacamıstıkgil, Küpgil, Kınacıgil, Karnazbekirgil, Kemiktaşgil, Karakönezgil, Karakızgil, Kelhacigil, Kargagil, Kalasgil, Kizirgil, Kavukgil, Kendircigil, Kasımağagil, kapıkırangil, Karamemetgil, Kavasaligil, Kargamamovgil, Köşkergil, Küçükşeytangil, Karatavukgil, Kavasgil, Karaaligil, Kavlakgil, Kölükgil, Köselergil, Kuzucugil, Karakocagil, Keloğlangil, Kolukısagil, Kınacıgil, Karabodurgil, Kaspotgil, Körhanifigil, Körmamogil, Karabekirgil, Katrancıgil, Kasapaligil, Kürtaligil, Kafagil, Kıllıgil, Karagil, Kunduracıgil, Kopçacıgil, Kayabaşıgil, Karanlıkgil, Kötükasapgil, Körabovgil, Kavulugil,Karahacigil, Kırmızıhacigil
..:: L ::.
Leblebicigil, Lotogil, Lökgil, Lokmanemişgil
..:: M ::..
Marziyegil, Mınıktilkigil, Mistovgil, Mustafaağagil, Mazingil, Marazgil, Mamasgil, Müritgil, Mırtogil, Müsellimgil(Karanlıkgil), Mahtumgil, Mavişgil, Mengeşmengil, Mahovgil, Musagil, Molaemingil, Mercangil, Miriligil, Mollagil, Memilovgil, Medinegil, Masargil, Makkogil, Mehmetogil, Mamovgil, Mintovgil, Minikgil, Marifgil, Malakgil
..:: N ::..
Nalbantgil, Nakargil, Nassovgil, Nacargil, Nohotovgil
..:: Ö ::..
Öksüzömergil, Ömerefendigil, Öcükgil, Öksüzahmetgil
..:: P ::..
Paçacıgil, Püşergil, Palakgil, Patgil, Pamukçuvalıgil, Pisikgil, Pekmezcigil, Potukgil ,Partalgil, Pisikömergil, Pamukgil, Palancıgil, Palancıreşitgil , Paşamgil
..:: S ::..
Sinekgil, Saatçıgil,Sakaligil, Sırımgil, Sultangil, Sofuoğlugil, Sİncogil, Sübhanekegil, Sarıgil, Sayıgil, Simsargil, Salmangil, Sağırpaşagil, Süpürgecigil, Seferağagil, Sürgülioğlugil(Çöpgil)
..:: Ş ::..
Şememgil, Şerahoğlugil, Şeşkanagil, Şeytangil, Şiringil
..:: T ::..
Tenekecigil, Tosunoğlugil, Tekegil, Toppikgil, Tosungil, Tırşovgil, Topalbekirgil, Tahsildargil, Topaloğlugil, Takaligil, Tanzaragil, Topalveligil, Tarhanagil, Topkadifegil, Tuzsuzgil, Tundikgil, Tütüncügil,Tavşangil, Titigil, Talıcıgil, Tatlıcıgil, Toskagil, Tatahmetgil Tataligil, Topcugil, Tellogil, Tekebekirgil, Tohumgil, Tohumlukgil, Topalcumaligil, Tasagil
..:: U ::..
Urfalıgil, Ucuzaligil, Urlugil, Uzınmehmetgil
..:: Ü ::..
Ütükgil
..:: Y ::..
Yahovgil, Yanıkgil, Yaralıgil, Yağmurgil, Yoloğlugil, Yağlıkaragil, Yapışıkağagil, Yemenicigil
..:: Z ::..
Zaptiyegil, Zozogil, Zokumgil
Düğünleri
..:: KIZ İSTEME::..
Her konuda olduğu gibi bu konuda da alışıla gelmiş bir örf ve adet vardır. Önce istenecek kızın evine haber verilir. Kız tarafı kabul ederse buyur ederler. Niyetleri yoksa kibarca reddederler. Gelin cevabını aldıkları zaman erkek tarafından kadınlar kızevine gidip kıza bakarlar. Beğenirlerse erkek tarafının aile büyükleri ve damat adayı yüzük ve hediyeler alıp kız evine giderler. Sohbetten sonra, adet yerini bulsun diye tekrar kız istenir. Daha sonra söz kesilip şerbet veya kahve içilip yüzükler takılır.
..:: TAKILARIN GÖRÜŞÜLMESİ::..
Nişan merasiminden sonra kız tarafının babası takılarla ilgili istediklerini bir kağıda yazar ve listeyi damat adayının babasına verir. Genellikle takı olarak; Zincir, bilezik, küpe, gerdanlık vb. gibi altın talılar istenir. Damat adayının babası listeyi yüksek sesle okuyup orarada hazır bulunan cemaaitin takdirine sunar ve kararı cemaat verir. Kararlaştırılan takılar ve giysiler alınır ve düğün hazırlıklarına başlanır.
..:: DÜĞÜN MERASİMİ::..
Düğün gününden bir önceki geceye "kına gecesi" denir. Gelinin ellerine ve ayaklarına kına yakılıp eğlenilir. Düğün sabahı, gelinin önüne kalaylı bir sini bırakılır ve karşısına bir ayna getirilir. Gelin "Bismillahirrahmanirrahim" diyerek sağ ayağını sinin üzerine basar ve üç defa "ben mi güzelim. bahtım mı güzel" dedikten sonra "bahtım güzel olsun" der ve ömür boyu mutlu bir hayat sürmesi için dua eder. Gelinlik giydirilip hazırlanır. Bu arada kadınlar "ayağı kudümlü, başı devletli ola" diye dua ederler.
Yeşilyurt İlçesinde Yöre mutfağında hazırlanan belli başlı yiyeceklerden bazıları şunlardır; Sütlü çorba, ayranlı çorba, mercimek çorbası, tarhana çorbası, yayla çorbası, sebze çorbası, erişte çorbası..., İçli köfte, kiraz yaprağı köftesi, fasulye yaprağı köftesi, tevek yaprağı köftesi, ıspanaklı ekşili köfte, tarhana köftesi, tiritli köfte, kabaklı yoğurtlu köfte, patlıcanlı köfte, külah dolması, çiğ köfte, mercimekli çiğ köfte,analı-kızlı köfte, pıtpıttan kuymak, bulgur pilavı, ayranlı ıspanaklı köfte, kısır, tandır ekmeği, yufka ekmeği ve tatlı çeşitleri...
Efsaneleri
..:: GELİN YURDU (DÜĞÜN YURDU) EFSANESİ::..
Yeşilyurt ilçesinden, bağ ve bahçelerin bulunduğu Taftacık semtine giderken, Davullupınar'ın karşılarına düşen düzlüğe "Gelin Yurdu", "Düğün Yurdu" deniliyor.
Evvelce burası bir yerleşim yeriymiş. Bu bağ ve bahçe sahiplerinin toprak altından çıkardığı çanak-çömlek parçalarından da anlaşılıyor. Orada oturanlar düğünlerini işte bu düzlükte yaparlarmış. Birisi evleneceği zaman herkes oraya çağrılır, yenip-içilip, eğlenilirmiş.
Söylentiye göre orada yaşayanlar kısa boyluymuş. Günümüzden yaklaşık 200 yıl önce, geç saatlerde, Yeşilyurt'lu iki ikişi Düğün Yurdu'na gitmiş. Orada kısa boylu adamları, ellerinde alev çıkaran odunlar olduğu halde, oynarken görmüşler. Korktuklarından onların yanına daha fazla sokulamamışlar.
Bunlar birbirlerine çok bağlı kimselermiş. Her öğünde aynı yemeği pişirirlermiş. O gün ne yemek yapılacaksa ağanın kızı tarafından evden eve duyurulur, bunun dışında bir aş tencereye konmazmış.
Bir gün başka köyden alınan bir gelin, kocasının yemek hakkındaki uyarısına aldırış etmeden canının istediği bir yemek yapmış. Akşam olup kocası eve dönünce ortalık birden karışıvermiş. Adamcağız karısının başka bir yemek pişirdiğini görünce deliye dönmüş. Kazmayı eline almış evi yıkmaya başlamış. Yüksek sesle, "aş karıştı, iş karıştı!" diye bağırmış. Bunu duyanlar durumu anlamakta gecikmemişler.
Kazmayı eline alan evini yıkmış. Eşyalarını toplamışlar, evlerden çıkan direkleri de yanlarına alarak başka tarafa göç etmişler. Böylece birliğin bozulmasına şiddetle karşı olduklarını bir kez daha ortaya koymuşlar.
Bu gün de kendi adlarıyla söylenen, olayın geçtiği yerin sakinleri olan, Kölükoğullarının, o zamanlar sazlık ve bataklık olan Yeşilyurt'un yüksekçe bir yerine, şimdiki Tepecik'e eski yurtarının da görüleceği bir yere yerleşmiş olmaları, Yeşilyurt'ta herkes tarafından bilinmektedir. Aynı aile aynı dayanışmayı vebirliği günümüzde de sürdürmektedir.
..:: YELKÖPRÜ EFSANESİ::..
Bir zamanlar Yeşilturt'ta zengin ve güzel bir kız varmış. Kızın babası ölmüş. Anası onu her isteyene vermeyince birdaha bahtı açılmamış. Yaşı kırkı bulunca kız tüm ümidini yitirmiş. Anasının da rızasını alarak bütün servetini hayır işine sarfetmeye karar vermiş.
O zamanlar şimdi ki Yelköprü'nün bulunduğu yer derin bir uçurum halindeymiş. Derme suyu bu uçurumdan dökülür, çaya karışır gidermiş. Kızcagız buraya bir köprü yaptırmayı düşünmüş. Bir gece rüyasında oraya uygun bir köprü gösterilmiş. Köprüyü şöyle tanıtmışlar: Altından su geçer, ortasından yol geçer, üstünden hem su, hem de yol geçer.
Kız büyük bir heyecenla uyanıvermiş. Olanı biteni anasına anlatmış. Gün ışıyınca bellibaşlı ustaları çağırmışlar. Kız istediği köprünün tipini onlara anlatmış. Uztalar önce "olmaz" demişler, "böyle bir köprü". Kız onları ikna etmiş. Hızla işe başlanmış. İstenilen biçimdeki köprü su ile birlikte insanların da karşıya geçmelerine yardımcı olmuş.
Kasabaları
..:: GÜNDÜZBEY KASABASI::..
Yeşilyurt ilçesine bağlı ve ilçenin doğusunda deniz seviyesinden 1060 m. yükseklikte Malatya'ya 11 km. mesafede olan bir kasabadır.
Kasabanın tarihçesi ile ilgili yeterli bilgi olmasa da Kanuni Sultan Süleyman zamanında(1560) düzenlenen "tahrir defteri" nde adının "Karye-i Kündi Beg= Kündi Beg Köyü" halkının da tahıl ekimi, bağcılı ve bahçecilik ile uğraştığı belirtilmektedir.
Kasaba da belediye teşkilatı 1948 yılında kurulmuştur. Bir ilköğretim okulu, bir lise ve bir de sağlık ocağı mevcuttur. İlçeden merkeze ulaşım her yarım saatte il merkezine hareket eden Belediye Otobüsleri ile sağlanır.
Evler çoğunlukla iki katlıdır. Eski binaların bir kısmı yapısını korumuştur. Böyle olmasına rağmen yeni yapılar hızla yükselmektedir. Bu yeni görünümü ile, kasaba, köy görünümünden kurtulmuş ve şehirsel bir karaktere bürünmüştür.
Gündüzbey Kasabasında mesire yerleri olarak değerlendirilen pınarlar bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; Poğala Pınarı, Ahmetce Pınarı, Sulumekte Pınarı, Ağcapınar, Sülüklüpınar, Çalıkkavağı Pınarı, Tabakderesi Pınarı, İlyasın Pınarı, Mağarabaşı Pınarı, Tavşanderesi Pınarı, Kalazın Pınarı, Hacıahmedin Pınarı, Deli İbonun Pınarı, Kör Pınar, Karapınar'dır.
Ünü, yurdun her yanına yayılmış olan Dalbastı Kirazı Gündüzbey Kasabası'nda yetiştirilmektedir. Kiraz artık Gündüzbey'in ve dolayısıyla da Yeşilyurt'un simgesi haline gelmiştir. "YEŞİLYURT'UN KİRAZI, İYİ EDER MARAZI" sözü artık bir slogan halini almış, Dalbastı Kirazı'nın ülkemizin her yanına, hatta dünyaya tanıtımında büyük etkisi olmuştur.
Şehirde, İlçede ve köylerde yaşayan insanların içme ve sulama ihtiyacını karşılayan kaynak su Gündüzbey-Pınarbaşından karşılandığı için buraya büyük önem verilmiştir. Kapılık adı berilen bu yer görevliler tarafından korunmaktadır. Günümüzde mesire yeri de olan bu yer İl merkezi ve çevre illerden gelen ziyaretçilere hizmet vermektedir. Buraya 1939 yılında Sümerbank Pamuklu Sanayi Müessesesi Tarafından 360 kw.lık bir elektrik santralı kurulmuştur. Bu elektrik santralinin yıllık üretim kapasitesi 400 000 kw.tır.(1992)
..:: BOSTANBAŞI KASABASI::..
İlçenin kuzeyinde, il merkezinin batısında ilçeye 2km. il merkezine 7km. uzaklıkta düz bir alanda kurulmuştur. Ulaşım sorunu olmayan, arazilerinin hepsinde sulu tarım yapılan, sebzecilik ve bahçe tarımının yanı sıra kümes hayvanı ve büyük baş hayvan besiciliğide yapılan, güzel ve yeşil bir kasabadır.
Kasaba Malatya Ovasından biraz yüksektir. Deniz seviyesinden yüksekliği 1100 m.dir. 6000 hektarlık bir yerleşim alalına sahiptir.
Eskiden en meşur meyvesi kendi adıyla anılan "Barguzu Elması" ve çok tatlı olan "Barguzu Kavunu" idi. Şimdi diğer meyve türleride önem kazanmıştır.
Yetiştirdiği en iyi meyve sebzelerden dolayı Barguzu ismi "Bostanbaşı" olarak değiştirildiği anlatılsa bile isim değişikliğini 27 Mayıs 1960 tarihinde bir kanunla olduğu kesindir.
Barguzu ismi Balkızı Efsanesinden gelmektedir. Barguzunun ilk yerleri Türkmen Aşiretindendir. Daha sonraları başta Hasan Nebi Aşireti olmak üzere Kadiruşağı, Seyituşağı, Haçova, Ören, Pirpirim, Karahan, Kuşdoğan, Doğanşehir ve Adıyaman'dan birçok aşiret mensubu buraya yerleşmiştir.
Barguzu muhtemelen 11. veya 12. yüzyılda kurulmuştur. Çünkü yerleşim itibariyle Malatya'ya çok yakın olması nedeniyle aynı özellikleri ve aynı izleri taşımaktadır.
16. yy'ın ilk yarısında yapılan Osmanlı tarihinde adı "Berguzi Köyü" olarak geçmiş ve 17 hanenin bulunduğu kaydedilmiştir. Daha sonra Bostanbaşı olarak değişmiştir. Günümüze eskiyi yansıtan tarihi esereleri büyük önem taşımaktadır.
Kasabada bir Belediye binası, 2 İlköğretim okulu, 3 camii, 1 Sağlık ocağı, 1 Sağlık evi, 2 İşmerkezi, bulunmaktadır. Kasabada okuma-yazma oranı yüksektir.
..:: YAKINCA KASABASI (KİLEYİK)::..
İlçenin kuzeyinde, il merkezine 8, ilçe merkezine 2,5 km. mesafede bulunan; toprakları Malatya merkez ile iç içe girmiş düz bir alana sahip kasabadır.
Kasaba idari yönden Yeşilyurt ilçesine bağlı, sosyal, ekonomik ve diğer yönlerden Malatya merkez ile ilşkilidir.
Kasaba'ya Kİleyik denmesinin sebebi, 1560 Malatya Tarih Defterinde yazılanlara göre, Kanuni Dönemine ait adıdır.
İlk Belediye Teşkilatı 1964 tarihinde kurulduğu kasaba da Hacı Molla, Durak, Aslanuşağı, Günay, Taşköprü ve Çalıgülü mahalleleri bulunmaktadır.
Kasaba sınırları içerisinde moderen yapılar hızla yükselmektedir. 17.800 dönümlük bir arazi üzerine kurulmuş olan 10.000 konutluk yerleşim alanı tam anlamıyla iskana açıldığına kasaba nüfusunda bir hayli artış olacaktır.
Bunların dışında kasabada Şoför Okulu(Askeri Eğitim Alanı), Polis ve Öğretmen Lojmanları, E-Tipi Ceza Evi, İpaş İplik Fabrikası, Kaysı Kurutma, Yem Fabrikası, Öz Malatyalılar Sanayi Sİtesi, Tekel Yaprak Tütün Depoları da kasabanın idari sınırları içerisinde bulunmaktadır.
1997 yılı Nüfus sayımına göre nüfusunun %80'ni genç olan kasabada 2400 hane mevcut olup 9996 nüfusa sahiptir. Nüfusun %20'si kasaba merekezinde kalanı ise Ankara yolu çevresindeki yerleşim alanındadır.
Halkın gidip dinlendiği ve buz gibi kaynak suyundan içitiği "Davullupınar" mesire yeri vardır
YEŞİLYURT
MALATYA ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
14511 kişi
Yüzölçümü:
207 km²
Köyleri
- BÜĞET
- EKİNLİ
- KAVUNLUK
- KARACAÖREN
- DAMLALI
- DOĞANCA
- DOĞLACIK
- KARAOLUK
- SEKÜCEK
- YAĞMUR
- SİVRİ
- YENİKÖY
- ÇIRDAK
- KARAGÖZGÖLLÜALAN