Bölgede yapılan araştırmalar Araban çevresi tarihinin Tunç Çağı’na (M.Ö. 3000-1200) kadar indiğini göstermektedir. İslâm öncesi Raban Kalesi denilen Araban İç Kalesi’nin en önemli dönemi XI-XIII. yüzyıllar arasındadır.1 Bu yüzyıllar boyunca kale stratejik önemini sürekli korumuştur. Özellikle Urfa Haçlı Kontluğu, Ermeni Krallığı, Haçlı Seferleri, Memlûklu ve Türk akınlarında elde tutulması gerekli kalelerin başında yer almıştır. Araban Kalesi, Ermeniler ile Urfa Haçlı Kontluğu arasında sık sık el değiştirmiştir. 1093 yılında Ermenilerin elinde bulunan Araban Kalesi, 1112’den sonra Urfa Haçlı Kontluğu’nun eline geçmiştir. 1108-20 tarihleri arasında Ermeni Kralı Vasil’e ait olan kale, 1112-20 tarihlerinde Antakya Kralı eline geçmiş, daha sonra da tekrar Ermeniler’e bırakılmıştır. Bu dönemde kalenin çok sağlam olduğu ve kolay kolay fethedilemediği belirtilmektedir .
Sultan Mesud Kılıç Arslan 1148-1150 yıllarında Araban İç Kalesi’ni fet¬hederek Türk toprağı haline getirmiştir. 1155’te Atabey Nureddin Mahmud Zengi, Araban’ı Selçuklulardan almıştır. Bu tarihten sonra sırasıyla Halep Eyyubileri, Anadolu Selçukluları (1218), Memlûklular, İlhanlılar (1259), Memlûklular (1260), Dulkadiroğulları ve tekrar Memlûkluların hakimiyeti altında görülmektedir.
Yavuz Sultan Selim zamanında bölge, Osmanlı topraklarına 1517’de katılmış, 1523 yılından sonra Birecik Sancağı’nın Rumkale kazasına bağlanmıştır. Gaziantep’e bağlı olan Araban, Cumhuriyetin ilanından sonra Altıntaş isimli bir kasaba iken, ismi sonradan değişmiştir.
Gaziantep yöresi Akdeniz Bölgesi ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin birleşme noktasında ve Mezopotamya’nın bir parçası olmasından dolayı Anadolu’yu Mezopotamya ve Mısır’a bağlayan ortak yolun merkezinde yer almaktadır. Gaziantep’in kuzeydoğusundaki Araban ilçesi,Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde Gaziantep ilinin kuzeydoğusunda 250 km² lik genişlikteki Araban Ovası’nda yer almakta olup, ismini de bu ovadan almıştır.Güneyinde Karadağ ve Yavuzeli ilçesi, kuzeyinde Adıyaman’ın Besni İlçesi, batısında Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi, doğusunda ise Fırat Nehri ve Şanlıurfa’nın Halfeti ve Bozova ilçeleri ile çevrilidir. Şehir, Fırat nehrinin batı tarafında ve bu nehre dökülen Karasu Irmağı’nın kenarında kurulmuştur.
Gaziantep bölgesi, en eski devirlerden beri uygun iklim ve konumu nedeniyle devamlı iskân görmüştür. Antik devirlerde iktisadî ve siyasî bütün faaliyetlerin yoğun bir şekilde sürdüğü kuzey Suriye ile Mezopotamya’yı İç Anadolu’ya bağlayan yollar bu bölgeden geçmektedir. Özellikle Araban, İç Anadolu bölgesine açılan yolların kavşağındadır. Bu bölge aynı zamanda, İlk Çağ’dan Orta Çağ’ın sonuna kadar, Fırat nehrini takip ederek Mezopotamya’dan gelen kervanların, Birecik ile Maraş bölgelerine ulaşmaları için bir ayrım noktasıdır.
Araban 1000–1500 m yüksekliğinde bir plato üzerinde yer almaktadır. İlçe topraklarının etrafı dağlarla çevrilmiştir. Batısında Kartal (Sof) Dağları doğu-batı doğrultusunda uzanır.Kuzeyde Beşparmak dağları ile çevrilidir. İlçe Fırat Nehri’nin batısında ve bu nehre dökülen karasu Irmağı’nın kenarındadır. Fırat nehri Araban’ın Şanlıurfa ili ile doğal sınırını çizer. Karasu Araban Ovası’nın içerisinden geçerek Fırat’a dökülür.
Gaziantep’e 67 km uzaklıktaki ilçe, denizden 610 m yüksekliktedir. Yüzölçümü 534 km²'dir.
Resimler Sadece üyeler içindir!
2009 yılı nüfus sayımına göre İlçe Merkezinde ikamet eden kadın nüfusu 4772, erkek nüfusu 4986 olup, merkez toplam nüfus sayımı 9758‘dir. Köylerde ikamet eden kadın nüfusu 11397, erkek ise 10794 olup, köyün toplam nüfus sayımı ise 22191 olup, Araban İlçesinde ikamet eden kadın nüfus sayımı 16169, erkek ise 15780 olması nedeniyle Araban İlçesinin toplam nüfus sayımı 31949’dur.
Resimler Sadece üyeler içindir!
İlçe merkezinde tarihi Altıntaş Kalesi olup, kalenin üzerinde Cami ve medrese kalıntıları bulunmaktadır. Elif, Hisar ve Hasanoğlu köylerinde kesme taşlarla süslemeli olarak yapılmış anıt mezarlar, Karasu Irmağı üzerinde Kırık köprü adıyla bilinen köprü kalıntıları. Çiftekoz köyünde çok sayıda kaya tipi mezarlar, Ziyaret köyünde Seydi Vakkas türbesi ve Ayşefatma Ana ziyareti bulunmaktadır.
İlçede tabii güzelliği bol olan ve mesire amacıyla gidilebilecek yerlerin başında Karapınar gelmektedir. Ayrıca Sıtmapınarı, Fırat Nehri kıyısında bulunan Habeş deresi de gezilip görülebilecek yerlerdir.
ARABAN
GAZİANTEP ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
32388 kişi
Yüzölçümü:
534 km²
Köyleri
- AKBUDAK
- AKKOÇ
- ALTINPINAR
- AŞAĞIYUFKALI
- AŞAĞIKARAVAİZ
- BAŞPINAR
- BEYDİLİ
- ÇİFTEKOZ
- DAĞDAĞANCIK
- DOĞANKÖY
- EMİRHAYDAR
- ERENBAĞI
- ESENTEPE
- ESKİALTINTAŞ
- FAKILI
- FISTIKLIDAĞ
- GELİNBUĞDAY
- GÖKÇEPAYAM
- GÜLLÜCE
- GÜMÜŞPINAR
- GÜZEY
- HASANOĞLU
- HİSARKÖY
- KARABABA
- KARACAÖREN
- KÖKLÜCE
- KÖRHACIOBASI
- KÜÇÜKLÜ
- NURETTİNKÖY
- MURATLI
- SARIKAYA
- SARITEPE
- TARLABAŞI
- TAŞDEĞİRMEN
- YAYLACIK
- YOLVEREN
- YUKARIKARAVAİZ
- YUKARIYUFKALI
- ZİYARET
- ÇAKALLI
CANLI DESTEK
