Mahalli araştırmalara göre Hocalar isminin verilmesine ilişkin rivayet olarak, Kuruluşu kesin olarak bilinmemekle birlikte 1300’ lü yıllarda yerleşim merkezi olarak kullanıldığı tahmin edilmekte olup, bu yerleşim yerine ilk olarak üç kardeşin geldiği ve buraya yerleştikleri, bunların babalarının “HOCA”(ulema) olduğundan, dışarıdan bu merkeze gelenlerin nereye gidiyorsun diye sorulduğunda “Hocagil’e” gidiyoruz, buradan dışarıya gidenlere sorulduğunda “Hocagil’den” geliyoruz diye belirttiklerini, zamanla  bu yerleşim yerindeki nüfusun çoğalması ve dışarıdan bu yere başkalarının da gelmesi sonucu “HOCALAR” adı altında bir yerleşim merkezi meydana gelmiştir.



    Anadolu toprakları eski çağlardan bu yana çeşitli uygarlıkların beşiği olmuştur. Hocalar ilçesi de diğer Anadolu toprakları gibi Frig, Lidya ve Pers akunlarına uğramıştır.

I-Frigyalılar: MÖ 1200’lerde bu topraklara yerleşmişlerdir. Frigya epiktet içinde ve Akmonya ilçesine bağlı Diocliya Kasabası, Hocalar ilçesi Ahırhisar Kasabası olduğu köy camii kapısı içindeki bir şehir yazıtından anlaşılmıştır.

II-Lidyalılar: MÖ 670 yıllarında Frigya krallığını yıkarak bu topraklara sahip olmuşlardır. Tarihte ilk madeni parayı basıp kullananlar Lidyalılardır.

III-İlçe Topraklarının Türklerin Eline Geçmesi: Emir Afşinin Eskihisar VE Honoz kalelerini ele geçirdiği dönemde Bizans, Türkleri Anadolu’dan çıkarmak üzere harekete geçti. Malazgirt Savaşı’nda Bizans orduları yenilince 1071’de Anadolu Selçuklulara açılmış oldu ve Afyonkarahisar, Akdağ kesimine dek Dolathan (Hocalar Devlethan Köyü) ve Emersanduk kuvvetlerince ele geçirildi. Böylece ilçe toprakları Türklerin eline geçmiştir.

         1113 yıllarında I. Kılıçaslan’ın oğlu Mesut zamanında Türkmen oymakları Anadolu’ya yerleşmeye başlamışlardır. Bunlardan Çepni oymağı, Hocalar Çepni köyüne yerleştirilmiştir.

 IV-Osmanlılar: İlçe toprakları 1429’da Germiyan hükümdarı Yakup Bey’in vasiyeti ile II. Murat zamanında tamamen Osmanlıların eline geçti. Osmanlı Dönemi’nin sonlarında Trablusgarp savaşı (1911–1912), Balkan Savaşı (1912–1913), I. Dünya Savaşı (1914–1918)’ndaki Kafkas, Çanakkale, Filistin, Suriye, Irak ve diğer Yemen, Medine, Makedonya, Galiçya cephelerinde ilçelerimizden birçok şehit verilmiştir.

V-Cumhuriyet Dönemi: İlçemiz 1939 yılında bucak olmuş ve aynı yıl nahiye müdürü atanmıştır. 1942 yılında mahkeme kurulmuş ve ilk defa Sulh Ceza Mahkemesi hizmet vermeye başlamıştır. 1964 yılında mahkeme kaldırılmış yine bucak olarak yerini almıştır. 5 Haziran 1972 tarihinde belediye kurulmuş ve 20 Mayıs 1990 tarihinde ilçe olarak yerini almıştır. Genç Türkiye Cumhuriyeti İlke ve İnkılaplarına bağlı olarak varlığını sürdürmektedir.

Anadolu eski çağlardan bu tarafa pek çok medeniyetlerin beşiği olmuştur. Bu topraklar üzerinde kurulmuş olan yerleşim yerlerinden birisi de Hocalar ilçesidir. Ahırdağları’nda bulunan Bronz Hitit heykeli yörenin çok eski dönemlerden beri önemli bir yerleşim merkezi olduğu izlenimini vermektedir.

Hocalar, Ege Bölgesi içinde yer alan Afyon iline bağlı bir ilçedir. Doğusunda Sandıklı ilçesi, batısında Uşak ili, kuzeydoğusunda Sincanlı ilçesi, güneyinde Denizli ili yer almaktadır. Hocalar, Sandıklı ilçesi ve Banaz (Uşak) ilçesi karayolu üzerindedir. Sandıklı ilçesine 39km, Banaz ilçesine 28km, Afyon iline ise 99km mesafededir. İlçenin doğusunda Çaldağı, batısında Burkaz Dağı, kuzeydoğusunda Ahırdağı ve güneybatısında Akdağ ile çevrilidir. 1997 nüfus sayımına göre 2403’dür.

Yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve yağışlıdır. Ege ve İç Anadolu iklimleri arasında bir geçiş iklimi niteliği taşımaktadır.

İlçemizin toplam yüzölçümü 566km²’dir. Bunun 10890 hektarı tarım arazisi, 6002 hektarı iyi koru yetişmiş orman, 15838 hektarı bozuk koru, 23870 hektarı ise ormansız sahadan oluşmaktadır.

İlçemiz halkının İlçemiz halkının büyük bir kısmı tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlamaktadır. 10890 hektar arazisi vardır. Sulu tarım ve arazisi %17.7, bağ bahçe %15 ve kuru tarım arazisi ise %80.8’lik bir kısmıdır. Arazi dağılımından da anlaşılacağı gibi kuru tarım oranı çok yüksektir. Kuru tarım olarak buğday, arpa, nohut, yulaf gibi mahsuller yetiştirilmektedir. Arazi yapısı itibariyle verimsiz olunca hayvancılıkta aynı durumdadır. İlçemizde 5345 adet büyükbaş hayvan, 42200 adet küçükbaş hayvan 570 adet arı kovanı bulunmaktadır.

İlçemiz sanayi alanında gelişmemektedir. İlçemiz merkezinde 1 adet mermer, 1 adet un fabrikası vardır. Piknik alanı olarak ormanlık Eldizan Yaylası vardır.

İlçemiz Mal Müdürlüğüne kayıtlı:

Mükellef sayısı: 260

Ltd şirket sayısı: 14

Maaş alan personel sayısı: 150

Tahakkuk eden bütçe geliri: 98.586.413.000TL

Tahsil edilen bütçe geliri: 79.346.204.000TL

Toplam gider miktarı: 287.881.000TL’sidir.

Toplam alanının büyük bir kısmı kültüre elverişli olmayan mera, ormanlık ve dağlık, taşlık alanlardan oluşur. Halkın geçim kaynağı; tarım ve hayvancılıktır. Ekonomik durumu diğer ilçelere oranla çok düşüktür. Tarım ürünü olarak genellikle arpa, buğday ve haşhaş yetiştirilir. Hayvancılık yapan aileler, koyun, keçi ve büyükbaş hayvan beslerler. Yazın yaylalara çıkarlar; yaklaşık olarak üç ay burada kalırlar:

Sulu tarım arazisi: 1940ha =%17.7

Kuru tarım arazisi: 8835ha =%80.8

Bağcılık – bahçecilik: 165ha=%1.5

İklim bakımından yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve yağışlıdır. İlçenin 2000 genel nüfus sayımına göre nüfusu 13750’dir. Bunun 2656’sı ilçe merkezinde yaşamaktadır.

İlçede 16 İlköğrt Okulu, 1 Orta Öğrt Okulu bulunmaktadır. Toplam 2193 öğrc ye 93 öğrt le eğt verilmektedir. Ayrıca; Halk Eğt Merk bulunup meslek edindirici kurslar açılmaktadır.

İlçede 2 sağlık ocağı, 4 sağlık evi bulunmaktadır. İlçede faaliyet gösteren Hocalar Bld Spor Klübü, İlimiz I. Amatör Liginde faaliyet göstermektedir.

TARİHİ YERLERİ:

Otrus: Hocalar ilçesi Yanıkören Köyü’nde kurulmuş, Pentapolis kentlerinden biridir. Roma Dönemi’nde yarı özerk konumuyla, İmparator adına Bronz kent sikkeleri bastırılmıştır.

Diocleia: Kent yerleşim yerinin Hocalar ilçesinin Yeşilhisar kasabasında olduğu sanılmaktadır. Roma İmp Elagabarus (M.Antonius)’un kenti ziyareti anısına Bronz kent sikkesi bastırılmıştır.

YAYLALARI: Burgaz Yaylası, Alıçlı, Eldizan Yaylaları

YAYLALARI: Burgaz Yaylası, Alıçlı, Eldizan Yaylaları        

GELENEK VE GÖRENEKLERİMİZ:

İlçemiz topraklarında yaşayan halkımızın Türkmen olması nedeniyle ilçemiz ve köylerinde Türkmen örf ve adetlerinin birçoğu aynen devam etmektedir.

DOĞUM: Bir ailede doğan çocuk için mahalle sakinleri ve ailelerin yakınları tarafından aile ziyaret edilip yeni doğan çocuğa çeşitli hediyeler götürülerek uzun ömürlü ve analı – babalı olması temenni edilir.  

AD KOYMA: Doğan çocuğa babası, dedesi veya cami imamı tarafından ezan okunarak ve verilen adın çocuğun kulağına üç kez söylenmesiyle ad konulur.  Genellikle çocuklara nene veya dede ismi verilir.

KIRKLAMAK: Çocuğun doğduğundan 40 gün sonra aileden veya yakınlarından iyi huylu birisine oluk altından veya caminin sağ tarafından 40 adet taş toplanır, çocuğun banyo suyuna atılır ve çocuk bu su ile yıkanır.

SÜNNET: Sünnet için davetiyeler dağıtılır, bir gün öncesi akşamı kadınlara kına gecesi eğlenceleri yapılır. Çocuğa kadınlar takı takar. Ertesi günü öğleye kadar yemek hazırlanır, öğle namazı sonrası, çocuk araçlarla konvoy halinde şehir veya köy içinde dolaştırılır, daha sonra tedbirle sünnet odasına alınarak sünnet yapılır. Bu arada davetlilere yemekler verilir, sonra çocuğa ziyaret edilerek hediyeler verilir, sünnet tamamlanmış olur.

ASKER UĞURLAMA: Askerlik çağına gelmiş olan gençler, 1 ay önceden eğlencelere başlarlar. Köy ve şehir halkı tarafından bu gençler evlere davet edilir, yemekler verilir, eğlenceler tertiplenir. Askerlerin gidecekleri gün halk uğurlamak için toplanır, imam dualar eder, kuran okunur, daha sonra asker olan gençler büyüklerin ellerinden öperler, helallaşılır ve vedalaşılır. Davul, zurna eşliğinde büyük bir sevinç ve ahenk içinde düğüne gider gibi askerler uğurlanır.

NİŞAN: Evlenecek olan ailenin  erkek çocuğu için önce ailece ve evlenecek gencin birlikte uygun gördüğü kıza dünür olunur. Kız verildikten sonra birlikte söz kesilir ve nişan günü belirlenir. Nişan için davetiyeler dağıtılır; nişan günü kız evinde davetlilerle birlikte toplanılır, yemek verilir, sonra evlenecek kız ve oğlana takılar takılır, nişan tamamlanmış olur.

DÜĞÜN: Nişan sonrası kız ve oğlan aileleri tarafından düğün günü belirlenir ve davetiyeler dağıtılır. Düğünler haftanın ya Salı günü akşamı başlar ve Perşembe ikindi sıralarında biter ya da Cuma günü akşamı başlar. Pazar günü ikindi sıralarında biter. Düğün başlangıç günü olan oğlan evinde erkekler tarafından eğlence yapılır, ikinci günü öğleden sonra kına kağnısı olur. Kız evinden eşyalar çalgı ve eğlence eşliğinde oğlan evine getirilir, akşam oğlan evinde erkekler kız evinde kadınlar tarafından eğlence yapılır, kadınlar tarafından kıza kına yakılır; ertesi günü davetlilere oğlan evinde öğle yemeği verilir. Sonrası güvey başı yapılır, güveye imam tarafından dualar eşliğinde damat elbisesi giydirilir, evlenecek olan büyüklerin ellerini öptükten sonra damada davetlilerce takılar takılır, sonrası araç konvoylarıyla gelin almaya gidilir. Geline de kız tarafınca takılar takılır, gelin arabasına bindirilerek uğurlanır, gelin ve damat araç konvoylarıyla köy ve ilçede gezdirilir. Özellikle cami ve mezar önlerinden geçirilir, gelin indikten sonra kısa bir eğlence ile düğün tamamlanmış olur.

DİNİ BAYRAMLAR: Bayramdan bir gün önce arife günü ikindi namazı sonrası mezar ziyareti yapılır; kuran okunur, dualar edilir, yöremize has katmer yapılır, yemekler hazırlanır.

Bayram günü sabahleyin Bayram Namazı kılındıktan sonra küçükler tarafından büyüklerin elleri öpülür, bayramlaşmalar başlar, gün boyunca büyükler ziyaret edilir, eller öpülür, küskünler barıştırılır.

AFYONKARAHİSAR ilimize bağlı bir ilçedir.

12824 kişi

524 km²

- DAVULGA

- AKÇADERE

- AVGANCIK

- ÇALCA

- ÇEPNİ

- DEVLETHAN

- GÜRE

- İHSANİYE

- KOCAGÖL

- KOZLUCA

- ÖRENCİK

- ÖRTÜLÜ

- ULUKÖY

- YAĞCI