Sultanhisar’ın ilk yerleşim yeri, bugün ilçe merkezinin 3 km. kuzeyinde bulunan NYSA Antik Kentidir. NYSA Antik Kentinin tarihi ise M.Ö. III. Yüzyıla  yani eski Roma devrine kadar uzanır. Bugün NYSA’da kalıntıları görülen şehir I. Ankokhos tarafından kurulmuş,  şehre  eşinin ismine izafeten NYSA adı verilmiştir.

    Meycut şehir, 1270 yılında Selçuklular tarafından kurulmuş, kısa sürede kültür ve sanat merkezi haline gelmiştir. Bölge sırasıyla 1270-1307 yılları arasında Menteşeoğulları, 1370-1390 yılları arasında Aydınoğulları, 1390-1922 yılları arasında da Osmanlı dönemini yaşamıştır. Sultanhisar, Aydınoğulları beyliğinden (1300-1403) Aydın Bey’in kızı Nilüfer Sultan’ın hisarıdır. Bu ilçe sultanın adına yapıldığından dolayı Nilüfer Sultan’ın adına izafeten yerleşim yerine “Sultanhisar” adı verilmiştir.

    Yine İlçede o dönemden kalan tarihi eserler bulunmaktadır. NYSA antik kenti, dönemin en önemli kalıntı eserlerindendir. NYSA Antik Kentin tarihi, eski Roma devrine kadar uzanır.

    Antik Karia bölgesinin en önemli kenti olan NYSA, Sultanhisar İlçesi'nin 3 km kuzey batısında yer almaktadır. NYSA,  Büyük Menderes Ovasının kuzeyinde yer alan Aydın kuzey sıra dağlarının güneye bakan yamacında Tekkecikdere adlı akarsuyun çevresinde çok dik bir boğazın oluşturduğu alanın her iki yanında kurulmuş romantik görünümlü bir kenttir. Kent ile ilgili önemli bilgileri yaşamının büyük bir bölümünü NYSA’da geçiren ünlü coğrafyacı Strabon ile tarihçi Stephanus’dan almaktayız.

    Stephanus, kentin M.Ö. 3. yy’ın ilk yarısında Seleukos’un oğlu 1. Antiochos Soter (M.Ö 281-261) tarafından eşi adına kurulduğunu belirtir. Strabon’a göre NYSA, Peleponnes’teki (Yunanistan) More Yarımadası Sparta’dan gelen Athymbros ve Hydrelus adlı üç kardeş tarafından kurulan üç ayrı yerleşim biriminin sonradan tek bir kent halinde birleşmesi ile olmuştur; Athmybros da bu kentin kurucusu olarak anılmıştır. Strabon NYSA’da hızla akan ve derin bir boğaz oluşturan ırmakla ikiye bölünmüş, bir tür “Çifte Kent” olarak bahsetmektedir. Önce, boğazın üzerinde ya da içinde kurulmuş üç yapıdan söz eder. İki kenti birleştiren bir köprü, bir stadyum(amphitheater), akar suların içinden geçtiği gizli bir yer altı geçidi, anfi tiyatrosu, onun altında Gymnasion’u ve Agora’sı günümüze kadar ayakta kalmış önemli bölümlerindendir. Ancak çoğu Roma İmparatorluğu döneminde büyük çapta genişletilmiş ya da değişikliğe uğramıştır. 
                                                                

ANTİK KALINTILAR

Kentin surları: Bugün NYSA’yı çevreleyen Helenistik devir surlarına ait herhangi bir kalıntıya rastlanmamaktadır. Ancak yer yer Bizans döneminden kalma sur izleri görülmektedir.

Gymnasium: NYSA’daki gençlerin düşünsel ve bedensel olarak eğitim gördükleri, 70x165 m ölçütlerindeki bu büyük yapı kalıntısı Strabon zamanında büyük olasılıkla daha küçük ölçülerde bulunuyordu. Bugünkü yapı kalıntıları ise Roma imparatorluğu dönemine aittir.

Roma Hamamları: NYSA’da Strabon tarafından değinilmeyen yapı kalıntılarından birisi de Antik kentin doğusunda yer alan oldukça büyük bir yapı kalıntısıdır. Bu yapı geniş mekanları, dikdörtgen biçimli duvarları ve bir havuzu ile antik kentteki Roma Hamamlarıdır.

Kütüphane: M.S. 2.yy’da inşa edilen ve 2 yılda büyük olasılıkla 3 katlı olan bu yapı Efes’teki Celcus kütüphanesinden sonra Türkiye’nin en iyi korunmuş 2.antik çağ kütüphanesidir. Okuma salonunun yüzölçümü 13.40x14.80 metrelik bir alanı kaplar. Rulolar ya da yazmalardan oluşan ciltler nisler içinde yapılmış raflara konuluyordu.

Agora: 89x105 m. Ölçülerinde olan ve 4 yanı sütunlarla çevrili Agora bir Pazar yeridir. Doğusunda ve kuzeyinde lon düzeninde çift sıra sütunların bulunduğu yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkarılmıştır.

Amphitheatre: Strabon’un amphitheatre olarak tanımladığı, sel suları nedeniyle oldukça tahrip olmuş, 44x192 m. Ölçütlerindeki stadyum 30.000 kişiyi alabilecek kapasitededir.

Bouleuterion: NYSA antik kentinin en iyi korunmuş yapılarından birisi Bouleuterion’dur. Strabon bu yapıyı Gerantikan (Yaşlılar Meclisi) olarak tanımlamıştır.  600-800 kişiyi alabilecek kapasitedeki Bouleuterion M.S. 1.yy’da inşa edilmiş olup bugünkü hali M.S. 2 yy’da değişiklik görmüş halidir.

Roma Tiyatrosu: İyi korunmuş bu yapı, Roma imparatorluğu döneminde inşa edilmiştir. 12.000 kişilik tiyatronun sahne alanı 27 metre çapındadır. Tiyatronun sahne yapısının podyumlarında bulunan bağcılık ve şarapçılık tanrısı Dionysos’un yaşamına ait frizler çok önemlidir. Çünkü NYSA tiyatrosundaki bu frizler Türkiye’deki diğer kabartma frizlere sahip üç antik tiyatronun (Hierapolis, Perge ve Side) en iyi korunmuş durumdakilerini oluşturur.

Tünel: Tonozlarla örtülü 100 m. Uzunluğundaki bu 2 katlı tünel, Strabon’un belirttiğine göre gizli bir yer altı geçididir. Bu tünel, Aydın dağlarından hızla akan sular için kanal görevini yerine getiriyor ve aynı zamanda tiyatro önündeki meydanı alttan destekliyordu.

Nekropol: Kentin Nekropol’ü kentin batı tarafından Akharaka’ya doğru giden kutsal yolun üzerinde bulunmaktadır. Bu mezarlıklar içindeyse genellikle lahitler bulunmaktadır.

Kiliseler: NYSA antik kentinde yapılan ilk araştırma olasılıkla tapınaklar üzerine inşa edilmiş olan 2 adet Bizans Kilisesine ait kalıntılara rastlanmıştır. Ancak, bugün kalıntılara ait izler kaybolmuştur.

STRABON(M.Ö. 64-M.S. 21)

    Coğrafyanın babası olarak bilinen Strabon, Amaseia’da (Amasya) doğdu. Gençliğinde NYSA’da eğitim gören Strabon, Aristodemos’un öğrencisi olduğunu yazmaktadır. Strabon’u ünlü yapan 17 kitaptan oluşan Geographika adlı yapıtıdır. Strabon'un bu büyük yapıtında verdiği çok önemli bilgilerin yanı sıra ülkelerin tarihi, gelenek ve görenekleri, dinsel inançlarıyla ilgili bilgiler de içerir

Resimler Sadece üyeler içindir!

Resimler Sadece üyeler içindir!

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! 

AYDIN ilimize bağlı bir ilçedir.

22795 kişi

215 km²

- DEMİRHAN

- ESKİHİSAR

- GÜVENDİK

- İNCEALAN

- KABACA

- KAVAKLI

- KILAVUZLAR

- MALGAÇEMİR

- MALGAÇMUSTAFA

- UZUNLAR

- YAĞDERE