Tarihçesi:
Anadolu çok eski yıllardan bu yana yoğun yerleşmenin hakim olduğu yerler içerisindir.M.Ö. 2000 yıllarında Trakya'dan gelen BİTİNİ ler BURSA çevresine yerleşmişler ve adını BİTİNYA koymuşlardır.Daha sonraları Büyük İskender İmparatorluğunun hakimiyetine girmiş bir ara Roma, Bizans vilayeti olarak kalmıştır. 1299 yılında ise Osmanlılar tarafından feth edilmiştir.Bölgenin sınırı Adronos Çayından İzmit, İznik, Kastamonu ve Ereğliye kadar uzanmaktadır.
Orhaneli İmp. Adriyanus'un kurduğu bir yerleşim alanıdır.Bu dönemde adırnas Mabeti ve okulu inşaa edilmiştir.Tarih kaynaklarını araştırdığımızda Büyükorhan'ın adına açık olarak rastlanmamakla birlikte Atranos isminden yola çıkılarak yorum getirmek mümkün olmuştur. Adı geçen bölge pek çok kaynaklarda önceleri İmp. Adriyanus'un sonraları ise Orhan Beyin av sahası olarak bahsedilmektedir. Orhaneli'nin açılması ile Büyükorhan çevresininde yerleşime açıldığı düşünülmektedir.
Büyükorhan ve çevre yerleşmelerinin menşei araştırıldığında yöre halkının Oğuz Boyuna bağlı Kayı Aşiretinden geldikleri görülür. Göktürk Devletinin yıkılmasından sonra Oğuz Boyuna bağlı Kayı Aşireti Orta Asyadan göç ederek Selçukluların bulunduğu ANADOLU ya gelmişlerdir. Anadoluya girdiklerinde ilk yerleşim alanı olarak BİTLİS yöresini seçmişlerdir. Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat'ın yaptığı bir savaşta gösterdikleri yararlılık sebebiyle Domaniç, Bilecik Yöresi kendilerine yurt olarak gösterilmiştir. Bundaki asıl amaç Selçuklunun Bizansa karşı sınırlarını koruma isteğidir.
Bilecik ve Söğütü ikincil yerleşim birimi seçen Kayılar zamanla çevreye yayılmaya başlamışlardır. Bu ihtiyaç FETH ARZUSU ile desteklenip 1326 da Bursanın Fethine sebep olmuştur. Kayıların bazı kolları SÖĞÜT, DOMANİÇ, KÜTAHYA, TAVŞANLI üzerinden gelerek ADRANOS TEKFURLUĞU'nun hakimiyetindeki bu bölgeyi almışlardır. O dönemde tekfurluğun merkezi Kadıköy mevkiidir. O dönemden bugün Maşatlık Gavur Mezarlığı mevkii adı verilen yörede Tuğla, Desti Parçaları, Kara Mıh ve Kale kalıntıları mevcuttur.
Yörenin fethinden sonra Ortaçlar, Eskiköy, Hallar mevkilerinde bir kaç yörük obası kurulmuştur. Zamanla büyüyen ve kalabalıklaşan obalar içerisinde en önemli yeri ORTAÇLAR alacaktır. ORTAÇLAR'ın YENİÇERİ baskısı sebebiyle KİRMASTİ'nin (MUSTAFA KEMAL PAŞA) kurşunlu köyünü üçüncül yerleşim alanı olarak seçtikleri bilinmektedir. Eskiköy ve Hallar mevkilerinde kalan KARAKEÇİLİ OBALARI tarafından bu yöreye ORHAN BEY'e ithafen ORHAN-I KEBİR adı verilmiştir. Bugünkü halkın ataları olarak bu gruplar bilinmektedir.
1944 yılında Orhaneli'ye bağlı bir nahiye özellliği kazanmış, 1967'de Belde olmuştur.
Büyükorhan 29.12.1958'de yapılan ve sonraları yenilenen müracaatlar ile 04/07/1987 tarih ve 19507 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan hükümet kararı ile ilçe statüsünü kazanmıştır.
Coğrafi Konumu:
İlçemiz deniz seviyesinden 830 m. Rakımlı, Marmara’nın şirin ve ormanlarla çevrili yeşil bir ilçesidir. Büyükorhan doğusunda Harmancık, batısında M.Kemalpaşa, kuzeyinde Orhaneli, güneyinde ise Balıkesir iline bağlı Dursunbey ilçeleri ile çevrili olup, yüzölçümü 11.300 hektardır.Yörede Marmara Bölgesinin iklim özellikleri hüküm sürmekte, yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer. Yazın en yüksek sıcaklık 30 – 35 °C, kışın ise ısı ortalama 4 – 6 °C’ye düşmektedir. İlçemizin güneyinden Aliova Çayı geçmektedir. Ayrıca tarımsal sulama amaçlı iki adet gölet bulunmaktadır. Arazi sulamasında ağırlıklı olarak yer altı su kaynaklarından istifade edilmektedir.
İdari Durum ve Nüfus:
İlçemizde 1967 yılında kurulan Merkez Belediyesi,..... yılında kurulan Kınık Belde Belediyesi ve 1992 yılında kurulan olmak üzere 2 Belediyemiz mevcut olup, 37 köyümüz bulunmaktadır. Ayrıca ilçe merkezinde 5 mahalle, Kınık Belediyesinde 2 mahalle mevcuttur.
Kaymakamlık, İlçe Özel İdare Müdürlüğü, S.Y.D.Vakfı, , Nüfus Müdürlüğü, Mal Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü,Noter ve İcra Müdürlüğü Hükümet Konağı’ndadır.Milli Eğitim Müdürlüğü ve Halk Eğitim Müdürlüğü Büyükorhan Belediye'sine ait binalarda, İlçe Devlet Hastanesi, Orman İşletme Müdürlüğü, Müftülük, Ziraat Bankası, İlçe Tarım Müdürlüğü, PTT Müdürlüğü, Telekom İşletme Şefliği, Tedaş İşletme Şefliği kendilerine tahsis edilen binalarda hizmetlerini sürdürmektedirler.
Ayrıca 2010-2011 eğitim öğretim yılında açılacak olan Büyükorhan Meslek Yüksekokulu Hizmet Binası Büyükorhan Belediyesi, öğrenci yurdu ise İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından eğitime hazırlanmak üzere tahsis edilmiştir.
Nüfusun ekonomik sektörlere göre dağılımı izlendiğinde çalışan nüfusun toplam nüfusa oranı % 29-% 30'dur.İlçenin en önemli geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.Diğer önemli bir gelir kaynağı da mevsimlik işçiliktir.Özellikle enerji nakil hattı şantiyelerinde yazları çalışmaya eğilim gözlenmektedir.
Tarım ürünlerine bakıldığında Buğdayın en önemli ürün olduğu gözlenir. Yükseltinin artması ve yazların kısa sürmesi ile buğday tarımının yerini Arpa alır.(Yüksek Kesimlerde) Patates hemen her evin ihtiyacına yönelik yetiştirdiği bir üründür. Diğer önemli bir tarımsal uğraş Çilekçiliktir. Sulanabilen yerlerde çilek tarımı yapılmaktadır. Ancak ilk yıllardaki kar oranı günümüzde düşmüştür.
Yeraltı kaynakları açısından Karalar köyü çevresindeki Mermer yatakları en önemlisidir.
1988 den beri artan resmi kurumlar kapalı toplum yapısını değiştirmekte ve ticari açıdan arz farklılıklarına sebep olmaktadır. Ekonomik gelişimde ulaşımın etkisi büyüktür. Asfaltlama ve yol çalışmalarının sayesinde ulaşım problemi büyük ölçüde çözümlenmiştir.
Ormanları açısından ele alındığında orman işletme şifliğine bağlı 41 Orman köyü bulunmak tadır. Ağaç türleri Kızılçam, Karaçam, meşedir. Orman arazisinde sıklık bakımı yapılmakta olup bu çalışmalardan elde edilen ürünlerden köy halkıda yararlanmaktadır. Üretim esnasında elde edilen ürünlere bakıldığında Tomruk, Maden Direği, Tel Direği, Sanayii Odunu, Kağıtlık Odun ve Yakacak Odunu başta gelir.
İLÇEMİZİN YÖRESEL YEMEKLERİ
Mercimekli Un Çorbası:Önceden pişirilmiş mercimeklerin, içine hafif su katılarak ufalanmış un hamurları ile pişirilerek yapılan bir yemektir.
Yufka Islaması:Pişmiş sulu etin kavrulmuş yufka üzerine dökülmesiyle yapılan bir çeşit etli yemektir.
Çalı Bastırması:Taze fasulyelerin bütün olarak kurutulduktan sonra, kışın sulu olarak pişirilip, servise sunulurken üzerine çiğ zeytin yağı katılmasıyla yapılan yemektir.
Kaşık Hamuru:Sıvı olarak hazırlanmış hamuru, yemek kaşığı ile orta büyüklükte alarak kaynayan suyun içine atılmasıyla hazırlanan, piştikten sonra yoğurtla servis yapılan bir yemektir.
Melke Köftesi:İlçemiz ormanlarında doğal olarak, kırmızı ve beyaz türlerinde yetişen, yöremizde kırmızı melke ve beyaz melke olarak adlandırılan mantar çeşitlerinin sıvı hamura batırılarak, kızgın yağda kızartılmasıyla oluşan kızartma türü bir yemektir.
İLÇE JandARMA KOMUTANLIĞI
İlçe Jandarma Komutanlığı mülkiyeti Jandarma Genel Komutanlığına ait hizmet binasında faaliyetlerini sürdürmekte olup, dış karakolu bulunmamaktadır.
İLÇE EMNİYET AMİRLİĞİ
İlçe Emniyet Amirliği 2008 yılı içersinde kurularak hizmete başlamıştır. Büyükorhan Belediyesine ait hizmet binasının giriş katında hizmetlerini sürdürmektedir.
BÜYÜKORHAN
BURSA ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
3603 kişi
Yüzölçümü:
662 km²
Köyleri
- ZAFERİYE
- YENİCE
- VELETLER
- TEKERLER
- SARNIÇKÖY
- PİREBEYLER
- ÖRENCİK
- PINARKÖY
- PERÇİN
- ÖZLÜCE
- OSMANLAR
- MAZLUMLAR
- KUŞLAR
- KAYAPA
- KARALAR
- İSMETİYE
- KARAÇUKUR
- KARAAĞIZ
- HEMŞERİLER
- HACILAR
- HACIAHMETLER
- GEYNİK
- GEDİKLER
- ERİCEK
- ELEKÇALI
- DÜĞÜNCÜLER
- DURHASAN
- DERECİK
- DEMİRLER
- DANACILAR
- DANAÇALI
- ÇÖKENE
- ÇERİBAŞI
- ÇAKIRYENİCE
- BURUNCA
- BAYINDIR
- BALABAN
- ARMUTCUK
- AKTAŞ
- AKÇASAZ
CANLI DESTEK
