
a) Tarih
İlçemiz 1936 yılına kadar Gönen İlçesine bağlı köy hüviyetinde iken, 15.06.1936 tarih ve 3012 sayılı Kanunla İlçe haline dönüştürülerek Çanakkale İline bağlanmıştır.
İlçemiz Asar Dağının kuzeyine bakan yamacında 19.Y.Y. başlarında İnceköy adıyla kurulmuş; halkı bir rivayete göre Kınık Türklerinin Kızıl Keçili soyundan olup, Göçebelikten yerleşik düzene geçmişlerdir. Diğer rivayete göre ise şimdiki Yenice İlçesinin temelini oluşturan aileler Ahmet Vefik Paşa iskânından önce Kasabanın 4 km. kadar kuzey batısında Oğlakçı ve Kırma çakıl mevkiinde konaklamışlardır. Bu mevkiye Naip yurdu da denilmektedir. 17. Yüzyılın sonunda dağılan obadan 4 aile Asar Dağının eteğinde düzlüğe gelip yerleşmişlerdir. Bunlar; Bekirler, Şıhlar, Zeybekler ve Çelebilerdir. İlk defa Yan oba ve Dalyan oba olarak anılmıştır. Daha sonra İnceköy ve nihayet YENİCEKÖY adı verilmiştir.
18 Mart 1953 deprem felaketine maruz kalan İlçemiz bu günkü yerine Devletin yardımı ile taşınmıştır.
Çevremizdeki en eski yerleşim yerinin Seyvan Köyü olduğu söylenmektedir. Çünkü burada ne zaman yapıldığı bilinmeyen ve halende kullanılan “Issız Cuma” adıyla anılan ahşap çatılı bir cami bulunmaktadır.
b) Coğrafi Durum
İlçemiz Çanakkale İl Merkezine 100 km. Balıkesir İline 113 km. mesafede olup, Balıkesir - Çanakkale Devlet Karayolu üzerinde şirin bir yerdir.
İlçe toprakları;
* Kuzeydoğu ve Doğuda Balıkesir İli Balya ve Gönen İlçeleri,
* Güneyde Balıkesir İli, Edremit ve Havran İlçeleri,
* Güneydoğuda Balıkesir İli İvrindi İlçesi,
* Batıda Çan İlçesi,
* Kuzeyde Biga İlçesi ile çevrilidir.
Rakımı 273 m. olup, yüzölçümü 1.367 km2. dir.
Merkez, belde ve köylerin kadastrosu yapılmış olup, kadastrosu yapılmayan köy bulunmamaktadır.
Gönen Çayının suladığı Agonya ve küçük Agonya ovaları belli başlı büyük ovalarıdır. Bunun yanında Çakır çayının suladığı Karaköy, Çakıroba, Nevruz ile Davutköy çayının suladığı Çınarcık, Sofular, Aşağıinova dere yatağı ovaları mevcuttur. Bu ovalar İlçe tarımında önemli bir yere sahiptir.
İlçemizde akarsular devamlı ve düzenli bir akış göstermez. Yaz aylarında sular azalır veya tamamen kurur, Kış aylarında ise bazen taşkınlara varan artışlar görülür. En büyük akarsu Gönen çayıdır. Buraya Karaaydın, Kurtlar, Büyük Agonya dereleri dökülmektedir. İlçede pek yüksek olmayan dağlar zirvelerine kadar karışık türde ormanlarla kaplıdır. Bu ormanların çoğunluğunu meşe ve çam ormanları teşkil eder; bunların arasında köknar, kayın, gürgen, ıhlamur, kestane ve dere yataklarında çınar ağaçları bulunur. Orman yönünden oldukça zengin durumdadır. İlçe yüzölçümünün % 66’sı orman sahasıdır.
İlçemiz de toplam 12 adet sulama göleti mevcuttur. Bunlar; Araovacık, Çınarcık, Davutköy-Torhasan, Hamdibey-Ahiler, Kalkım, Karaköy, Koruköy, Yenice-Merkez ve Sameteli sulama göletleridir. Ayrıca D.S.İ. tarafından Kayatepe ve Hamdibey Asar göletlerinin gövde inşaatı bitmiş sulama kanalı inşaatları devam etmektedir. Gönen Barajı olarak bilinen fakat Yenice İlçe sınırları içinde yer alan barajda elektrik üretimi devam etmektedir.
c) İklim
Agonya bölgesinde Akdeniz iklimine yakın hava şartları hüküm sürmekte, diğer kesimlerde ise karasal iklim özellikleri görülmektedir.
İlçemizde yıllık yağış ortalaması 600-700 mm. civarındadır. Bu yağışın % 15,8’i İlkbahar, %15,5’i Yaz, %50’si Sonbahar, %18,7’si Kış aylarında görülür. En fazla yağış Aralık ayında en az yağış Ağustos ayında görülür
- EKONOMİK SEKTÖRLER
a) Sanayi Sektörü
İlçemizde sanayi sektörünün pek fazla geliştiğini söylemek mümkün değildir. Genellikle tarım ve hayvancılık ürünlerini işleyen tesisler mevcuttur.
İlçemizde tarım ürünleri kurutarak işleyen Yenice Gıda Sanayi A.Ş mevcut olup ekilişi yaygın olan salçalık kırmızı biber ile yeşil kurutmalık soğan, pırasa, domates gibi ürünleri kurutmak ve şoklamak suretiyle ihracata yönelik çalışmak da iken maddi sorunlar nedeni ile iki yıldır kapalıdır.
Akçakoyun Beldesinde Hamer Gıda Ltd Şti’ ve Ünides Gıda A.Ş Biber közleme ve turşu yapma, ambalajlama, ihracat faaliyetleri yürütmektedir.
Ayrıca Daha Önceki Senelerde Üçhan Gıda olarak faaliyetine devam eden turşu ve konserve fabrikası el değiştirerek Akdeniz Gıda A.Ş tarafından satın alınarak eski fabrika binası onarılarak faaliyete başlamıştır.
İlçemizde Davutköy Köyünde Kurulu bulunan Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin günlük 35 ton işleme kapasiteli salça fabrikası mevcut olup işletmesini Burcu Gıdaya devretmiştir. Bekten Köyünde Güre Gıda Sanayi Limitet Şirketi adı altında faaliyet gösteren domates ve biber salça fabrikası mevcuttur. Mevsimlik olarak çalışmaktadır.
İlçemiz merkezinde 2, Yarış Köyünde 1 adet olmak üzere toplam 3 adet mandıra faal durumda olup, İlçe merkezinde, Pazarköy, Alancık, Araovacık, Çal, Gündoğdu, Haydaroba, Canbaz, Davutköy, Yeşilköy, Kabalı, Kızıldam, Çınar, Koruköy, Çırpılar, Cambaz, Öğmen, Çakır, A.İnova, Y.İnova, Sofular, Bekten ve Gümüşler Köylerinde özel sektöre ve Kooperatiflere ait süt toplama, soğutma merkezleri mevcuttur.
Ayrıca ilçe merkezinde 2 adet, Pazarköy’de 2 adet, Hamdibey’de 1 adet olmak üzere toplam 5 adet un fabrikası bulunmaktadır. Merkezde bulunan un fabrikalarının 1 tanesi faal değildir.
İlçemiz Akçakoyun beldesinde ORÜS Genel Müdürlüğüne ait kereste işleme fabrikası mevcut olup özelleştirilmiş ancak çalışmamaktadır.
Ayrıca İlçe merkezinde orman ürünlerini işleyen YORSAN adı altında mevcut olan parke fabrikası el değiştirmiş olup seramik paleti üretimi yapmaktadır. Kalkım Beldesinde parke fabrikası mevcut olup faal değildir.
b) Madencilik ve Enerji
İlçemizde Özel sektöre ait 3 kömür ocağı, 1 kireç ocağı ve 3 adet kurşun, çinko, bakır çıkartılan maden mevcuttur.
Karaköy Arapuçandere mevkiinde kurşun, çinko, bakır madeni çıkarıp, 90 km mesafedeki İvrindi zenginleştirme tesislerine kamyonlarla nakleden Nesko Madencilik AŞ bünyesinde 90 işçi çalışmaktadır. Madenden ayda 6.000 ton civarında cevher çıkarılmakta ve yaklaşık 800–900 ton kurşun, çinko ve bakır konsantresi elde edilmektedir. Karaaydın köyünde de OREKS Madencilik faaliyet göstermekte olup, kurşun bakır çinko çıkarmaktadır. Ayrıca Karaydın Köyünde CVK madencilik ruhsatı olmasına rağmen faaliyetini durdurmuştur.
Yine özel sektöre ait Çırpılar köyünde kömür ocakları yörenin ihtiyaçlarını önemli ölçüde karşılamaktadır. İlçemize doğal gaz henüz gelmemiştir.
c) Taşımacılık
İlçemiz Şoförler Odasına kayıtlı 117 otobüs, 110 kamyon, 65 Çekiciyle 4 kamyonet, 38 minibüs ve 11 ticari taksi ile taşımacılık yapılmakta olup, ayrıca Ticaret Odasına kayıtlı TIR’lar ve şirketlere ait taşıma araçları da bu sektörde hizmet vermektedir.
d) Tarım ve Hayvancılık
İlçemizdeki temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. İlçe Tarım Müdürlüğünde görevli 22 personel ve araç ile kırsal kesimde tarım ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşlarımıza hizmet verilmektedir.
28.206 Hektar olan tarım arazisinin; 20.029 hektarında kuru tarım, 3.598,3 hektarında sulu tarım yapılmakta olup, 4,579,3 hektarında münavebeli ekim nedeniyle açık ve kapalı nadas şeklinde araziler değerlendirilmektedir. Bölgede hububat tarımı dışında özellikle Yenice Kırmızı Biberi olarak bilinen salçalık biber ekimi yaygıdır.
İlçemiz merkezinde mevcut olan 7,5 milyon m3 su toplama kapasiteli Yenice sulama göleti, Araovacık, Çınarcık, Davutköy-Torhasan, Hamdibey-Ahiler, Kalkım, Karaköy, Koruköy, ve Sameteli sulama göletleridir. Ayrıca D.S.İ. tarafından Kayatepe ve Hamdibey Asar göletlerinin gövde inşaatı bitmiş, sulama kanalı inşaatları devam etmektedir. Hamdibey Asar Göleti inşaatı devam etmekte olup, 2012 yılında bitirilecektir. 2011 Yılı ödeneği 1,500,000 TL dır.
Hayvancılığı Geliştirme Projesi çerçevesinde yem bitki ekilişi, süt, hayvan destekleme dosyaları hazırlanarak müstahsilin faydalanması sağlanmaktadır.
İlçemiz genelinde, tarım ve hayvancılık ürünlerine yönelik, 2 turşu ve konserve fabrikası, 2 salça fabrikası, 3 mandıra, 5 un fabrikası mevcut olup 4’ ü faaldir ve sanayi sektörü bölümünde detaylı olarak açıklanmıştır.
İlçe merkezinde 2 adet, Pazarköy'de 2 adet olmak üzere toplam 4 adet Zirai Mücadele İlaç Bayii bulunmaktadır.
İlçemiz Çiftçi kayıt sistemine göre 2010 yılında 9450 dekar Biber ekimi, 23.566 dekar sulu tarım ve 48.393 dekar da susuz tarım yapılmıştır.
Köy envanter kayıt sistemine göre 2010 yılındaki rakamlar ise; 31.420 dekar Biber ekimi, 59,490 dekar sulu tarım ve 186.556 dekar da susuz tarım yapılmıştır.
Yörenin ekonomik gelişmesinde, hayvancılığın büyük önemi vardır.
İlçemizde : 32.000 Adet Büyükbaş (sığır)
26.000 Adet Küçükbaş (koyun)
4.500 Adet Küçükbaş (keçi) olmak üzere
Toplam: 62.500 adet hayvan varlığı mevcuttur.
İlçemizde yerli ırk hayvan ıslah çalışmaları için 12 adet özel sığır suni tohumlama ekibi mevcut olup yıllık toplam 13.500 büyükbaş hayvana suni tohumlama yapmışlardır. 2010 yılında hayvan hastalıkları ile mücadele çerçevesinde İlçe Tarım Müdürlüğünce 76 mihrakta büyükbaş hayvanlara 27.318 şap, küçükbaş hayvanlara 27.020 şap aşıları yapılmıştır. Yıl içerisinde toplam 54.338 doz aşı uygulanmış ve 172.468 hayvanda sağlık taraması gerçekleştirilmiştir
e) Ormancılık
İlçe topraklarımızın 90.628 hektarı orman alanı olup, oran olarak % 66,2’dir. Bu nedenle tüm yerleşim birimlerimizin ormanla ilişkisi mevcut olup, kısmen de olsa geçim temin edici ekonomik bir sektör olarak değerlendirilmektedir. İlçemiz sınırları içerisinde 2 adet Orman İşletme Müdürlüğü bulunmaktadır.
Yenice Orman İşletme Müdürlüğü 1964 yılında kurulmuş olup, 34 personel, belli dönemlerde çalışan 28 mevsimlik işçi, 22 kadrolu işçi olmak üzere 84 kişi ile hizmet vermekte ve 6 hizmet aracı, 3 arazöz ve 3 adet iş makinesi bulunmaktadır. Yenice, Asar, Pazarköy, Soğucak İşletme Şefliklerine ayrılan birim sorumluluk sahasında koru ve baltalık orman sahası 57.456 hektar olup, 34.624 hektarlık açıklık saha da ilave edildiğinde genel sorumluluk sahası 92.080 hektar olmaktadır. Üretim, taşıma, satış, ağaçlandırma, silvikültür, yol yapım ve bakımı, yangınla mücadele faaliyetleri yapılmakta olup, yöre insanına iş imkanı da sağlanmaktadır. İşletmenin 2011 yılı döner sermaye bütçesi gelirleri 31/03/2011 tarihi itibarıyla 2.063.974.80 TL olarak gerçekleşmiş olup, toplam giderler ise 1.168.198,13 TL dir 2011 yılı kârı 895.776,67 TL dir. İşletme bölgesinde orman yangını konusunda sorun bulunmamakta olup, 2010 yılında iki yangın vukuu bulmuştur. Yanan alan(Ha) 1.02 dir.
Kalkım Orman İşletme Müdürlüğü 1994 yılında kurulmuş olup, 24 personel, 24 daimi, 8 mevsimlik 30 işçi olmak üzere toplam 54 kişi ile hizmet vermekte ve 7 hizmet aracı, 1 arazöz 2 iş makinesi bulunmaktadır. Kalkım, Eybekli, Kirsealan, Sarıot ve Depo Şefliklerine ayrılan birim sorumluluk sahasında koru ve baltalık orman sahası 36.725 hektar olup, 5.966 hektarlık açıklık saha da ilave edildiğinde genel sorumluluk sahası 42.961 hektar olmaktadır. Üretim, taşıma, satış, ağaçlandırma, silvikültür, yol yapım ve bakımı, yangınla mücadele faaliyetleri yanında Milli Parklar Av ve Yaban Hayatı Başmühendisliğine bağlı orman içi dinlenme, alabalık üretme ve geyik üretme sahası ve yurtdışı bağlantılı av turizmi ile de yörenin ekonomisine katkıda bulunulmaktadır. İşletmenin 2010 yılı bütçesi 5.478.191,25 TL. olarak gerçekleşmiş olup, kârı 910.917,02 TL. olmuştur. Bölge Müdürlüğüne bağlı en kârlı işletmeleri arasındadır. 2010 yılı içerisinde orman köylüsü ve üretimde çalışanlara 2.687.085,11 TL. ödeme yapılmıştır. İşletme bölgesinde orman yangını konusunda sorun bulunmamakta olup, 2010 yılı içerisinde hiçbir yangın vukuu bulmamıştır.
f) Ticaret
İlçemizde ticari hayat kendi çerçevesinde seyretmekte olup, çok canlı olduğu söylenemez. 1968 yılında kurulan Yenice Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kayıtlı faal üye sayısı 1060 olup, ticaretle uğraşan vatandaşlarımızdan Çanakkale Ticaret Odasına kayıt yaptıranlar da mevcuttur.
İlçemizde İDA gazetesi yerel basın olarak hizmet vermektedir.
g) Hizmet Sektörü
T.C. Ziraat Bankası ve Türkiye Halk Bankası Şubesi olmak üzere İlçemizde 2 adet banka şubesi mevcuttur. Bilgisayar sisteminde çalışılmaktadır. Her iki banka da kendi binasında hizmet vermektedir.
İlçemizde kurulu bulunan Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifine 904 civarında esnafımız üye olup, bunlardan 375 civarında üye kredi kullanmaktadır. Kooperatifin dağıttığı kredi miktarı 2010 yılında 4.135.000 TL, 2011 yılında da 2.200.000 TL civarındadır.
h) Turizm Sektörü
İlçemizde yoğun olarak turizm hareketi yaşanmamakla birlikte, kısmen doğa ve av turizmi mevcuttur. Kalkım da bulunan 3 yıldızlı turizm belgeli otel dışında, ilçe Merkezinde de 3 yıldızlı 1 adet otel bulunmaktadır. İlçe genelinde belediye ve şahıslara ait toplam 6 adet otelin yatak kapasitesi 250’nin üstündedir.
İlçemizin Kaz dağları eteklerinde yer alması, tarihi İliada Destanının yörede geçmesi, mesire yerleri ve piknik alanlarının bol olması nedeniyle konaklama dışında yöreye gelen insanların günübirlik ziyaretleri de yoğun olarak yaşanmaktadır. Ancak turizmin halkın geçim kaynağına katkısı arzu edilen düzeyde olmayıp, ekonomik sektör olarak son sıralarda yer almaktadır
a) Sosyal Yapı
İlçemizde sosyal yaşantı; Bayram, Panayır, Düğün ve okulların sosyal faaliyetleri içinde tipik Anadolu kasabasının özelliklerini taşımaktadır. Halk genellikle iş dışındaki zamanını ev, kahvehane, yakın akraba ve komşu ziyareti, televizyon izleme, kısmen avcılık ve balıkçılık hobileri ve piknik alanlarında vakit geçirme şeklinde değerlendirir.
İlçemizde Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünün biçki, dikiş, nakış, sergilerinden başka sergi açılmamaktadır.
Yenice Merkezinde, Pazarköy ve Akçakoyun Beldelerinde Mayıs sonu ile Haziran ayı başlarında 3–4 gün süren panayırlar yapılmaktadır, halkımız yoğun ilgi göstermektedir.
b) Demografik Yapı
İlçe merkezi ve köylerde yaşayanların büyük çoğunluğu genellikle Yörük olarak tabir edilir. Bazı kesimlerde 93 Harbi olarak bilinen Osmanlı – Rus Savaşı ve balkan Savaşı sonrasında özellikle Bulgaristan Yunanistan ve diğer Yörelerden göçen nüfus da bulunmaktadır. Bu nedenle birkaç köyümüz, Pomak, Muhacir ve Çerkes’dir. Bazı kesimlerde sayıları az da olsa Çingene tabir edilen kişiler de yaşamaktadır. İlçemizde aşiret, şeyhlik, ağalık düzeni yoktur.
c) Aile Yapısı
Yörede genellikle çekirdek aile tipi mevcut olup, ailede babanın otoritesi yaygın olarak kabul görmektedir. Gelirler tek elde toplanıp, harcamalar tek elden yapılır. Düzenli bir aile planlaması yapılmamış olmakla birlikte çocuk sayısı genellikle fazla değildir. Son yıllarda 2 çocuktan fazlası nadiren görülmektedir.
d) Kültürel Durum
İlçemizde bir Kütüphane ve Yenice Belediyesi tarafından açılan bir Etnografya müzesi hizmet vermektedir. Kültür, Sanat ve Aktivite Merkezide burada yer almaktadır.
Yenice MYO’nun folklor ekibi, müzik korosu ve tiyatro topluluğu kendi bünyesinde faaliyet göstermektedir. Ayrıca İlköğretim ve ortaöğretim okullarımızın da bazılarında folklor ekibi ve değişik kültürel çalışmalar yürütülmektedir.
İlçemizde folklor konularında araştırmalar yapılmaya başlamıştır. Yöreye has folklor kıyafetleri ile ilgili bir albüm hazırlamış, yöre türkülerinden “YENİCE’NİN Düzüne“ türküsü derlenerek notaya alınmış, yöreye ait manilerden derlemeler yapılmıştır. Yörede bayanlarca düğünlerde giyilen “Dallı” adında sim-sırma giysi ile dövülmüş buğday ve etten oluşan “Keşkek” yemeği meşhurdur. Evlenmelerde başlık parası vb. adetler yoktur.
İlçemizde sinema salonu ve mahalli yayın yapan radyo-TV istasyonu bulunmamakta, haftada bir gün yayın yapan “Yenice İda Gazetesi” isimli bir gazete bulunmaktadır. İlçe merkezi ve beldelerde kitap satışı yapan işyerleri mevcuttur
a) Ulaşım
İlçe merkezi Çanakkale İl merkezine 100 km mesafede olup ilçeden devamlı seferler yapılmaktadır. Çevre İllerden Balıkesir, Bursa ile Ankara ve İstanbul’a doğrudan sefer düzenlenmekte, ayrıca Çan, Biga, Gönen, Edremit, Balya ilçelerine de otobüs ve minibüs çalışmaktadır. Yenicenin komşu yöreler ile bağlantısı çok eski ve virajlı yollar ile sağlanmaktadır. Yenice Çan yolu çalışmaları bitirilmiş olup, ulaşıma açılmıştır. Ayrıca Çanakkale-Balıkesir yolunun yapımına başlanmıştır. İlçemizin demir yolu ve hava yolu ile bağlantısı yoktur.
b) Haberleşme
Türk Telekom Yenice Bakım-Onarım Hizmetleri Biga Telekom Müdürlüğüne bağlı olarak yürütülmekte olup, arıza, nakil, tesis, ankesör, bakım ve müşteri hizmetleri yanında TT Net hizmeti de verilmektedir. Birimde 2’ü teknik eleman, 3’i işçi olmak üzere 5 personel görev yapmakta olup, 3 adet kiralık araç kullanılmaktadır.
İlçemizde toplam 22 telefon santrali mevcut olup, 12.028 hat kapasitesine sahiptir ve mevcut abone sayısı 8.300 ’dir. İlçe merkezindeki telefon santralinin kapasitesi 2.715 olup, mevcut abone sayısı 2.300’dür. Belde ve köylerde bulunan 21 santralin hat kapasitesi ise 9.313 olup, abone sayısı 6.000’dir. İlçe merkezi, belde ve köylerde toplam 25 adet manyetik kartlı ankesörlü telefon bulunmaktadır.
İlçemizde Posta ve Telgraf Hizmetleri Çanakkale PTT Başmüdürlüğüne bağlı 1 PTT Merkez Müdürlüğü ve 2 şube ile yürütülmektedir. İlçemize bağlı 85 yerleşim biriminin posta dağıtımı haftada tek seferli olarak idareye ait araç ile yapılmaktadır. Çanakkale-Yenice postası haftada 6 gün karşılıklı alınıp verilmekte olup, PTT hizmetleri toplam 10 personel ile yürütülmektedir. Ayrıca Beldelerimizde 2 şube ve 2 acente ile hizmet verilmektedir.
Fotoğraflar İçin Lütfen http://www.canakkaleyenice.gov.tr/fotograflar.html
YENİCE
ÇANAKKALE ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
26951 kişi
Yüzölçümü:
1150 km²
Köyleri
- ABDULLAHOĞLU
- AKMANLAR
- BAĞBAŞI
- ÇAKILLAR
- ÇAMLIKÖY
- CİHANBEY
- DEĞİRMENYANI
- ESENKÖY
- GÜNEY
- GÖKBEL
- HİSAR
- HÜSEYİNBEYOĞLU
- IBRICAK
- KADIKÖY
- KALEKÖY
- KARAHASANLAR
- KAYAARKASI
- KAYADİBİ
- KEYFALLAR
- KUZDAĞ
- NODULLAR
- SARAY
- SATUK
- TİRKÖY
- YAMAÇKÖY
- YAZIKÖY
- YENİKÖY
- YEŞİLKÖY
- YİRMİBEŞOĞLU
- ÖREN
- ŞENKÖY
- ŞİRİNKÖY