
Coğrafi Yapısı :
Çok eski bir tarihe sahip olan Çerkeş İlçesi eski Bağdat yolu üzerinde kurulmuş, 1414 yılında Çankırı ili ile birlikte Osmanlı topraklarına katılmış olup, 1860 yılında kaza olarak teşkilatlanmıştır.
Çerkeş, Doğu Karadeniz’i İstanbul’a bağlayan E-80 Devlet Karayolu ve Ankara-Zonguldak demiryolu üzerinde kurulu bulunup, Ankara ile direkt karayolu bağlantısı vardır.
Doğusunda Atkaracalar, Batısında Eskipazar ve Gerede, Kuzeyinde Ovacık, Güneyinde Kızılcahamam ilçeleri vardır. Deprem kuşağı üzerinde bulunan ilçenin yüzölçümü 990 Km2 olup ortalama rakımı 1119 M dir. Belde iklimi karasal olup, kış ayları kar yağışlı ve uzun süreli olmaktadır.
Nüfus Durumu :
Son üç genel nüfus sayımına göre ilçenin nüfus durumu şöyledir.
Yılı İlçe Merkezi Köyler Toplam
2008 8.572 6.029 14.601
2000 15.536 14.083 29.619
1990 8.579 13.566 22.145
Aytaç Et Entegre Tesisleri ve Hey Tekstil Örme Sanayinin ilçemiz sınırları içerisinde olması nedeniyle ilçemizde işsizlik yok denecek kadar azalmış ve ilçemizde çalışmak isteyen gençler ilçemiz dışında değil ilçemizde istihdam edilmeye başlamışlardır. Aynı zamandan çevre ilçelerden ve diğer illerden söz konusu işyerlerinde çalışmak için gelen vatandaşlarımıza da istihdam olanağı sağlanıldığından, ilçemiz göç veren değil göç alan bir ilçe konumuna gelmiştir.
Son üç genel nüfus sayımında da görüldüğü üzere İlçemiz merkezinin nüfusu hızla artarken köylerimizin nüfusunun artmadığı görülmektedir. Bu durumdan da köylerimizden ilçe merkezine bir göç yaşandığını gözlemleyebiliriz.
İlçemiz 1990 yılı öncesinde Ankara, Karabük ve İstanbul ve diğer illere yoğun göç vermiş olup; bu gün ilçemizde söz konusu illere göç oldukça azalmıştır.
İdari Yapısı :
İlçemizde Merkez ve Saçak Beldesi olmak üzere iki belediye vardır.. Bunlardan Çerkeş Belediyesi sınırları içerisinde 10, Saçak Belde Belediyesi sınırları içerisinde de 2 mahalle bulunmakta olup; ayrıca 51 köy ve bunlara bağlı 40 mahalle bulunmaktadır.
Sosyal Durumu :
a) Sosyal Yaşantı
İlçemiz merkezindeki Piri Sari hazretleri türbesi inanç turizmi açısından önemli olup, Piri Sanı Mustafa Çerkeş’ i Eserleri, Türbe ve Camisini Yaşatma Derneği söz konusu cami ve türbesinin kenarında bulunan binaları yıkıp etrafını açmak üzere satın almıştır. Türbenin etrafının açılması ile çevre düzenlemesinin yapılması ile türbe ziyaretçilerinin sayısında büyük bir artış olacaktır. Gezinti ve piknik yeri olarak da fidanlık bölgesinde 4 adet göletimiz bulunmaktadır. Ayrıca Işık Dağı Mesire yerinde piknik yapmak için çok elverişlidir.
b) Sanayi ve Ticaret
Yöre halkının girişimcilik ruhu zayıftır. Kurulma aşamasındaki Organize Sanayi Bölgesinin, ilin kalkınmadaki öncelikli yöre olması dolayısıyla ilgi çekeceği düşünülmektedir.
Küçük sanayi sitesinde bulunan 35 iş yerinde esnaf marangozluk, oto tamirciliği, kaporta ve oto boyacılığı gibi işlerle iştigal etmektedir.
c) İstihdam ve İşsizlik Durumu
İlçemizde Aytaç Et Entegre Tesisi ve Hey Tekstil Örme Sanayi başta olmak üzere istihdamı yüksek işyerlerinin bulunması sebebiyle işsizlik yok denecek kadar azdır. Son zamanlarda ilçemiz dışından da ilçemize çalışmak için gelenler çoğalmıştır.
d) Eğitim ve Kültür Durumu
İlçe merkezinde Çok Programlı Lise, Anadolu lisesi, Pratik Kız Sanat Okulu, Sağlık Meslek Lisesi, 3 adet İlköğretim okulu ile Halk Eğitim Merkezi bulunmaktadır.
Eğitim çağındaki toplam nüfusun % 98 i okur-yazardır. Yaklaşık % 2 civarındaki okuryazar olmayan vatandaşların yaş ortalaması 60 ın üzerindedir.
Tarihi
Çankırı çevresinde bulunan höyük ve tümülüs'lerdeki satıh buluntuları, Çankırı'da Neolotik devirden (M.Ö. 7000-5000) bu yana kesintisiz bir yerleşimin varlığını ortaya koymaktadır. Özellikle Eski Tunç Devrine (M.Ö. 3000-2000) ait yerleşmelere bütün bölgede rastlanılmaktadır.
M.Ö. 1000'in ilk yarısında Frig istilası üzerine Çankırı da bu yeni nüfusun egemenliği altına girmiştir. M.Ö. 700 yılının ilk çeyreğinde Kimmerler' in M.Ö. 600 yılının ikinci yarısından sonra ise Persler'in istila ve nüfusu altına giren Çankırı, M.Ö. 330 yılında Büyük İskender'in Anadolu'yu fethetmesi ile Perslerin hakimiyetinden çıkmıştır.
M.Ö. 1'nci yüzyıldan itibaren Anadolu'nun Roma hakimiyetine geçmesi ile birlikte Çankırı'da Germenikopolis ismi ile önemli bir merkez kurulmuş, Ilgaz (Olgassys), Çerkeş (Antinopolis) de önemli yerleşim merkezleri arasında yer almıştır. Roma İmparatorluğu'nun önemli bir askeri ve dini bölgesi olmuş, kilise kanunları burada yapılmıştır.
Bugüne değin Çerkeş ve yöresinde yapılan araştırmalar buranın eski bir yerleşim bölgesinin merkezi olduğunu doğrulamaktadır. Hitit, Bizans ve Romalılar dönemlerine özgü kalıntılar bu uygarlıkların yaşandığını göstermektedir. Çerkeş (Antinopolis) Antik çağlarda Paflagonya denilen batıda Filyos Irmağı, doğuda Kızılırmak, kuzeyde Karadeniz, güneyde Işık, Elden ve Aydos dağları arasındaki bölgede yer almıştır. Paflagonya antik çağlarda bir çok işgallere uğramış, dolayısı ile Anadolu tarihine uygun olarak değişik kültürleri bağrında barındırmıştır. Bu bölgede ve bu tarihi akış içerisinde yer aldığı kesin olan Çerkeş'in, büyük olasılıkla M.Ö. 41-32 tarihlerinde Roma Generallerinden Antonios tarafından, Antonipolis adı ile kurulduğu ve ilk kuruluş yerinin Aydınlar (Kızıllar) köyü olduğu sanılmaktadır. Roma İmparatorluğunun ikiye ayrılması sonucunda Çerkeş, Doğu Roma (Bizans) İmparatorluğu sınırları içerisinde kalmıştır. Anadolu'ya hakimiyet konusunda Selçuklu'lar ve Bizanslı'lar arasında yapılan Malazgirt Meydan Muharebesi (1071) Selçukluların zaferi ile sonuçlanınca, Türkler Anadolu'daki Bizans direcini kırmış ve Anadolu'ya yerleşmeye başlamıştır. Malazgirt Zaferi'nden üç yıl gibi kısa bir süre sonra Danişment Beyliği Komutanlarından Emir Karatekin; bu yörenin fethi için görevlendirilmiş ve 1074'de Çankırı'yı fethederek Türk topraklarına katmıştır. Anadolu'ya ilk Türkmen akınlarının başladığı bu yıllarda Çerkeş'in Türk boylarınca yerleşim alanı olarak seçildiği, günümüzde Çerkeş'e bağlı Kınık, Bedil, Bayındır, Eymür, Avşar ve Dodurga gibi köylerin adlarından da anlaşılmaktadır.
1228'de II. Kılıçarslan'ın yönetiminde Selçuklu İmparatorluğu'na bağlı Çankırı (Çerkeş) ve yöresi, Kösedağı Savaşı ile Moğol egemenliği altına girmiş, 1309'da Candaroğulları Beyliği bölgede egemenliği eline geçirmiştir. 1392'de Yıldırım Beyazıd'ın Çankırı'da içinde olmak üzere Candaroğulları Beyliği'nin büyük bölümünü ele geçirmesi ile yörede Osmanlı egemenliği başlamış ise de; 1402 yılında Ankara savaşını Timur'un kazanması sonrasında, kendisine yakınlık gösteren Sinop Beyi İsfendiyar'a bu toprakların geri verilmesi ile Çerkeş yöresi yeniden Candaroğulları Beyliğinin egemenliğine geçmiştir.
1417 yılında Çelebi Mehmet tarafından ele geçirilen Çerkeş bölgesi, İsfendiyaroğulları arasındaki iç çatışmalar yüzünden, Osmanlılara sığınan Kasım Beyin yönetimine devredilmiştir.. Çankırı bölgesi Fatih Sultan Mehmet'in 1461'de gerçekleştirdiği Trabzon Seferi'nden sonra tümüyle Osmanlı yönetimine girmiş ve Çankırı, Kastamonu Vilayetine bağlı Sancak Merkezi olmuştur. Çankırı Sancağına Çankırı Merkez, Çerkeş ve İskilip kazaları bağlanmıştır. Bağdat seferine çıkan IV. Murat güzergah üzerinde bulunan Çerkeş'te bir ordugah kurarak, ordunun burada dinlenmesini emretmiştir. Atlar için kazık çakılması sırasında yeraltından boşluk sesi gelmesi ve buranın kazılması sonucu, tarihi daha da eskilere dayanan bir hamam ortaya çıkartılmıştır. Bunun üzerine IV. Murat tarafından bölgenin imar edilmesi ile görevlendirilen Silahtar Mustafa Paşa tarafından bu hamamın yanına bir cami (Muradiye Camii) ve bir hamam yaptırılmıştır. Bu gelişmeler sonucu civardan gelenlerin buraya yerleşmeleri ile günümüz Çerkeş yerleşiminin temelleri atılmıştır.
Silahtar Mustafa Paşa tarafından, IV Murat'ın emriyle yaptırılan Muradiye Camii, Padişah Abdülhamit zamanında ıslah ve tamir edilmiş olup 1944 Gerede-Bolu depremi sırasında yıkılmıştır. Günümüzde bu caminin yerinde, daha sonra inşa edilen Çarşı Camii bulunmaktadır. 1878 yılında Belediye olan Çerkeş, Cumhuriyet döneminde Çankırı iline bağlı ilçe merkezi olmuştur.
Tarihi Eserler ve Doğal Güzellikler
Çerkeş'in doğal güzellikleri arasında Örenköy Dereyayla mevkiinde bulunan mağaralar, orman içi dinlenme alanları, Işık Dağı (Sey Beli), Ilıca, Köse Hamamı ve Akbaş Çayı çevresi dikkati çekmektedir.
İlçe merkezine 3 km mesafede bulunan Orman İşletmesi Fidanlık Müdürlüğüne ait bataklık ve sazlık alan, islah edilerek halkın piknik yapabileceği bir mesire yerine dönüştürülmüştür. Ziyaretçilerin ücretli olarak girebildikleri bu mesire yerinde Gökkuşağı Alabalığı ve Aynalı Sazan yetiştirilen 4 adet sun'i gölet, masa bank tipi oturma yerleri, ocaklar, çeşmeler, çocuk parkı ve tuvaletler mevcuttur. Ayrıca, içerisinde bir şark odası bulunan misafirhane ile değişik hayvanların bulunduğu mini bir hayvanat bahçesine sahip olan mesire yerinde sportif olta balıkçılığı da yapılabilmektedir.
Çerkeş-Kızılcahamam (Ankara) karayolu üzerinde bulunan bir başka dinlenme alanı ise, Çerkeş'e 20 km mesafededir. Işık Dağının kuzey yamaçlarında yer alan mesire yerinde masa bank tipi oturma yerleri, ocaklar, çeşmeler, otopark ve tuvaletler mevcuttur. İyi bir trekking alanı olan bölgenin içerisinden Çerkeş-Kızılcahamam karayolu geçmektedir.
IV. Murat hamamı
IV. Murat tarafından Muradiye Camisine vakfedilmek amacıyla yaptırılmış , kadın ve erkekler için ayrı bölümleri olan tarihi bir hamamdır. Erkekler kısmının 8.5 × 8.5 metre ölçülerinde ahşap olan soyunma yerinden iki kubbeli soğukluk kısmına, buradan da yine 8.5 × 8.5 metre ölçülerinde haç şeklinde planlanmış yıkanma yerine geçilmektedir. Yıkanma yerinin dört köşesinde 3 × 3 metre ebadında, üstü kubbeli birer halvet vardır. Kadınlar kısmı zaman içerisinde hasar görmüş, soyunma yeri tamamen yıkılmıştır. Yıkanma kısmının önünde iki kubbeli bir kısımla, arka tarafında üzerleri kubbeli iki halveti vardır
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
ÇERKEŞ
ÇANKIRI ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus: 15300 kişi
Yüzölçümü: 17 km²
Köyleri
- AFŞAR
- AĞACA
- AHIRKÖY
- AKBAŞ
- AKHASAN
- ALİÖZÜ
- AYDINLAR
- BALKAVAK
- BAYINDIR
- BEDİL
- BEYMELİK
- BOZOĞLU
- ÇAKMAK
- ÇALCIÖREN
- ÇAYLI
- ÇÖRDÜK
- DAĞÇUKURÖREN
- DİKENLİ
- DODURGA
- FINDICAK
- GELİK
- GÖKÇELER
- GÖYNÜKÇUKURU
- HACILAR
- HALKAOĞLU
- KABAKKÖY
- KADIKÖY
- KADIÖZÜ
- KARACAHÜYÜK
- KARAMUSTAFA
- KARAŞAR
- KARGA
- KISAÇ
- KİREMİTÇİ
- KUZDERE
- KUZÖREN
- MEYDANKÖY
- ÖRENKÖY
- ÖRENLİ
- SARAYCIK
- ŞEYHDOĞAN
- TAŞHANLAR
- TURBAŞI
- ULUKÖY
- YAKUPLAR
- YALAKÇUKURÖREN
- YALAKÖZÜ
- YENİKÖY
- YIPRAK
- YONCALI
- YUMAKLI