Anadolu’nun birçok bölgesi gibi bu bölge de ilk çağlardan beri gelmiş geçmiş çeşitli kültür ve medeniyetlerin izlerini taşır. Yörede ilk yerleşmeler Kalkolitik dönemde (M.Ö. 3000) olmasına rağmen, uygarlığın gelişmesi daha sonraki yıllarda olmuştur. M.Ö. 1800-1200 yıllarında Anadolu’da yaşayan yerli kavimlerden Hattiler bu bölgeyi önemli bir yerleşim merkezi haline getirmişler, Hititler ise Hattuşaş’ı (Boğazköy) başkent yapmışlardır. Asurlu tüccarların yapmış olduğu “Karum” denilen iş merkezinin burada kurulması, Karadeniz, Akdeniz ve Ege havzasının Kuzeydoğu Anadolu ile İran Yaylasına bağlanan ve tarihte Kral Yolu olarak bilinen, ünlü ticaret yolunun da buradan geçmesi bölgenin önemini iyice arttırmıştır. Tarihi Kral Yolu’nun tabiat şartları etkisiyle, bölgede hangi güzergahı takib ettiği bilinmemekle beraber bazı ipuçlarından yola çıkarak, Sarıkaya Köyü’nün doğusunda Hacıbağ, güneyinde Dutluk (Öteyüz mevkii), Müdü Köyü’nün güneybatısında bulunan Karice’nin Gedik mevkiinden geçmiş olması muhtemeldir. Bu düşüncemizi kuvvetlendiren bulgular arasında:

          a)      Mezar kalıntılarının doğu ve batı ekseninde olması, yukarda bahsettiğimiz güzergahta bulunan sivri tepelerin oyularak, geçişe uygun hale getirilmesi

           b)      Adı geçen güzergahın yol için elverişli olması

           c)      Delice’den  Höyük’e geçişin kısa mesafeli olması gibi...

1894 yılında Çorumlu olan Beşiktaş muhafızı Hasan Paşa’nın gayreti ve Ankara Valisi Abidin Paşa’nın yardımı ile Çorum’un Ankara’ya bağlı sancak merkezi olmasıyla Sungurlu İlçesi de Çorum’a bağlanmıştır. 

Osmanlı Devleti kuruluş tarihinden itibaren, konar-göçer çeşitli Türk boylarını, Anadolu’nun çeşitli yörelerinde yerleşik hayata geçirmek için değişik uygulamalara girişmiştir. 16. yy.’ın ilk çeyreğinde Anadolu’daki iskan hareketi hızlanmıştır. Anadolu’ya yerleştirilmiş oymaklardan bugün Sungurlu’da mevcut olanlar arasında Karaevli, Yazır, Karakeçili ve Hilâllı vardır.

Cumhuriyet Dönemi:

1921 yılına kadar Ankara Vilayetine bağlı bir sancak merkezi olan Çorum, sonradan müstakil bir sancak, 24 Nisan 1924 tarihinde de il (vilayet) olmuştur. Alaca, İskilip, Mecitözü, Osmancık ve Sungurlu İlçeleri de Çorum’a bağlanmıştır. Boğazkale Bucağı ilçemize bağlı iken 04.07.1987 gün ve 3392 sayılı kanunla müstakil bir ilçe haline gelerek ilçemizden ayrılmıştır.

Sungurlu İlçesinin tarihte iki yerleşim merkezi olmuştur:

1.   Eski Sungurlu: Bugünkü Sungurlu’nun batısındadır. Şimdiki Kuzuluk (Akçay ve Tuğcu arasında) denilen yerde kurulmuştur. Eski Sungurlu “Küçük Kıyamet” adı verilen 1509 tarihinde 40 aralıkla süren depremle yıkılmış ve şehir bugünkü yerine inşa edilmiştir. Eski Sungurlu’nun çok geniş yer kapladığı, 80.000 nüfusa ve 20.000 haneye sahip olduğu tahmin edilmektedir.

2.   Yeni Sungurlu: Eski Sungurlu’nun depremle yok olmasından sonra şehir biraz doğuya doğru Sarıtepe eteklerinde yeniden kurulmuştur. Yeni Sungurlu kurulduğu günden beri 4 isim değiştirmiştir.

a) Kalınsaz: Yavuz Sultan Selim 1515 tarihinde doğu seferine giderken, şimdiki bağların içinden geçen göç yolundan (Gökkaya mevkiinden Karşıyaka Semtine gelen mezarlığın yanından geçen yol) Sungurlu’ya geldiği ve Manastır Tepesinin ön tarafındaki boşlukta konaklamıştır. Yavuz Sultan Selim’in “amma da sazlık” demesinden dolayı Kalınsaz adını almıştır.

b) Budaközü: Şehrin ortasından geçen Budaközü Çayına ithafen söylenmiştir.

c) Sungurlu: Maraş Bey’in zulmünden kaçıp gelen Sungur Bey’e ithafen denmiştir.

Sungurlu, Osmanlı İmparatorluğu Döneminde 1866 yılında ilçe ve belediye olmuştur. İlk  belediyebaşkanlığı görevine de Ermeni asıllı Gregoryan Efendi atanmıştır.

EVLİYA ÇELEBİ’NİN SEYAHATNAMESİ’NDE SUNGURLU (III.CİLT, SAYFA 185)

Sunguriçi Nahiyesi. Bu nahiye Hüseyinova Kazası’nda büyük bir nahiyedir. Sunguroğlunun hânedânı dibinde, 400 yıldan beri taşları aşınmamış bir su değirmeni vardır. Büyük evliyaların nazargâhı olan bir değirmendir. Buralardaki Kazovası, Tokat’a bir konaktır. Çok zengin bir yerdir. Asıl Kazova Kasabası Tokat Şehri toprağında 150 akçelik kazadır

Resimler Sadece üyeler içindir!
COĞRAFYA

GENEL DURUM:

Sungurlu, Orta Karadeniz Bölümü ile Orta Kızılırmak Bölümleri arasında yer alan ve idari olarak Çorum İline bağlı en büyük ilçedir. İl merkezine 71 km. uzaklıkta olup, yüzölçümü 2557 km2’dir. Deniz seviyesinden yüksekliği 780 m. olan Sungurlu 40 09 50’’N enlemi ile, 34 22’30’’E boylamında yer almaktadır.

İç Anadolu Bölgesi’nde, Karadeniz Bölgesi’ne geçişi sağlayan tabii bir koridor üzerinde bulunan Sungurlu İlçesi (Gürsoy, 1975) Karadeniz Bölgesi dağlarının alçalıp, doğrultu değiştirdiği bir sahada, İç Anadolu platolarına geçilen bir alanda yer alır. Kuzeyde Bayat ve Uğurludağ ilçeleri, doğuda Çorum merkez ilçe ve Alaca ilçesi, güneydoğuda Boğazkale ilçesi, güneyde Yozgat merkez ilçe ve Yerköy ilçesi, güneybatıda Delice ilçesi, batıda Sulakyurt ilçesi ve kuzeybatıda Kızılırmak ilçeleriyle sınırlandırılmıştır.

Sungurlu, Doğu ve Orta Karadeniz kıyılarının İç Anadolu, Akdeniz ve Ege kıyılarına bağlantısını sağlayan 190-02 no’lu Devlet Karayolunun geçtiği ve ilçeden geçen Budaközü Deresi’ne karışan Diğ Çayı ve Akçay arasında kalan, yayla tepelerinin eteğinde kurulmuştur. Bölgelerin birbiriyle bağlantısını sağlayan bir güzergah üzerinde kurulmuş olmasının, Sungurlu’nun gelişmesine büyük katkısı olmuştur.

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ :

İlçedeki Yüksek Dağ ve Tepeler :    

Beşdam Dağı 1365 m.

Kartaltepe 1700 m.

Nöbeti Baba 1641 m.

Korçocuk Pınarı 1434 m.

Ziyarettepe 1425 m.

Karadeğnek Tepesi 1418 m.

Ağcayürek Tepesi 1318 m.

Alatepe 1236 m.

Manastır Tepesi 1070 m. 

Akarsuları :                            

Budaközü Çayı ve kolları: 

1)   Demirşeyh Çayı

2)   İncesu Deresi

3)   Diğ Çayı

4)   Akçay

5)   Kemallı Çayı 

Delice Irmağı ve kolları: 

1)   Budaközü çayı

2)   Emine Pınarı

3)   Acı Öz 

Ovaları :                                   

Sungurlu Ovası 750 km2’dir. Demirşeyh, Aydoğan, Budaközü, Beşpınar, Çiftlik, Meymandı Ovaları ile birleşir. Bu ovanın Delice Irmağı ile birleştiği yer olan Çadırhöyük Köyüne kadar ki bütün küçük ovalar tarıma elverişlidir. Deniz seviyesinden yüksekliği 550-580 metredir. 

Taybı Ovası: 144 km2 genişliğinde 550-560 m. yüksekliğinde olan ova Sungurlu’nun bazı köylerini içine alır. Yörenin en verimli ovasıdır. Pirinç, buğday, pancar ekilir. 

Delice Ovası: Sungurlu ve Delice sınırında olan bu ova 300 km2 genişliğinde olup çok iyi buğday yetişmektedir. 

Emine Pınarı Ovası: Büyük Polatlı, Keller, Alembeyli Köyü arazilerini kapsar. Buğday, arpa ve pancar ekimi yapılır. 

BİTKİ ÖRTÜSÜ  :

Sungurlu yerleşim ve çevresinde karasal iklim hüküm sürmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. En yağışlı ayı Mayıs, en kurak ayı Ağustos’tur. Yıllık ortalama yağışı 418 mm. olup, en soğuk ayı Ocak, en sıcak ayı ise Ağustos’tur. Bitki örtüsü bakımından zengin sayılmayan Sungurlu’da, step egemen olmakla beraber, yüksek yerlerde meşe ve sarıçam ormanları yer almaktadır. İlçemiz Turan-Önasya step flora bölgesi içinde kalır. “Hakim olan ot örtüsü steptir. Efemer karakterli bitkiler, ilkbahardaki yağışları takiben hemen belirmekte, yaz sıcakları bastırmadan hayati faaliyetleri son bulmaktadır. Batıdaki kapalı depresyonlar civarında halofit karakterli bitkilerin de mevcut olduğu ilçede, doğal ot örtüsü iklime uymuş (kserofil) kurakçıl bitkilerdir

Resimler Sadece üyeler içindir!
ULAŞIM   

    Sungurlu Karadeniz Bölgesi'ni İç Anadolu, Akdeniz ve Ege Bölgelerine bağlayan devlet karayolu üzerindedir.Günün 24 saati boyunca Türkiye'nin her bölgesine karayolu ile gidilebilecek toplu taşıma araçlarını bulmak mümkündür.

      İlçe Çorum iline 71 km. mesafede olup Ankara-Çorum-Samsun Devlet Karayolu üzerinde bulunmaktadır. İlçenin ankırı ve Yozgat İlleri ile karayolu bağlantısı bulunmaktadır. Belirtilen bu yollar Karayolları Genel Müdürlüğü teşkilatının yol ağında ve asfalttır. Yaz kış ulaşıma devamlı açıktır.

       İlçenin tüm köy ve beldelerimizin yol bağlantıları bulunmaktadır. Yolu olmayan yerleşim yeri bulunmamaktadır. Tüm yurtta olduğu gibi köy yollarının bazıları kar yağışı nedeniyle zaman zaman ulaşıma kapanmaktadır. Yaz aylarında ise ulaşıma devamlı olarak açıktır.

      İlçede deniz, demiryolu ve havaalanı  olmadığından bu tür ulaşım imkanı bulunmamaktadır

Resimler Sadece üyeler içindir!
HAYVANCILIK   

Sungurlu’daki hayvancılık faaliyetini ele aldığımızda hemen hemen diğer bölgelerimizden tek farklılık arz etmez. Kırsal kesimlerin bazılarında ekonomik gelir tamamen hayvancılığa bağlıdır. Bazı yerleşmelerde ise hem hayvancılık hem de tarla tarımı birlikte yapılmaktadır. Yüksek, dağlık alanlarda yer alan kırsal yerleşmelerde ekonomik faaliyet  tamamıyla hayvancılığa bağlıdır.

 Sungurlu’nun gecekondu alanlarında gelişme gösteren mandıra yada ahır hayvancılığı bu konuda önemli bir kaynaktır. Şehre yakın olarak kurulan mandıra (ahır) sayısı sürekli artmaktadır. Bu mandıralarda kültür ırkı, et ve süt verimi oldukça yüksek büyük baş hayvanlar yetiştirilmektedir. Burada beslenen hayvanlar Sungurlu’nun dışında büyük kentlerimize de satış yapılarak gönderilmektedir.  

ÜRETİM VE İHRACAAT

Sungurlu’da kamu sektörüne ait sanayi tesisi bulunmamaktadır. Sanayinin kurulması tamamı ile özel sektör yatırımcıları tarafından gerçekleştirilmiştir. Sungurlu’daki fabrikalarda üretilen ürünlerin tamamına yakını yurt içi pazarlarına sunulurken BAKLAN gıda Sanayi Dış Ticaret A.Ş. Hububat, Bakliyat Paketleme ve imalatı, BAK-TAT Gıda sanayi ve Dış ticaret A.Ş. Bulgur, Kırık Buğday, Kepek imalatı fabrikaları tamamı ile yurt dışı pazarları için üretim yapmaktadır.

TARIM   

Bugün ilçe ekonomisi tarım, hayvancılık ve ticarete dayanır. Özellikle Ankara-Samsun karayolu üzerinde oluşu ve büyük turizm potansiyeline sahip tarihi Boğazkale ilçesinin Sungurlu bağlantısı nedeniyle yol boyunda yer alan konaklama, dinlenme tesisleri ilçe ekonomisine önemli ve olumlu katkı yapmaktadır.

720 km2 ovaya sahip Sungurlu'da arazi kullanımına baktığımızda, toprakların büyük bir bölümünün tarım alanı olarak kullanıldığını görüyoruz. Bu tarım alanlarının %98'i tarla tarımında % 2'si ise bağ ve bahçe arazisi olarak kullanılmaktadır. Mevcut tarım % 18 'i kıraç arazi, % 20'si taban arazi, %62 'side yarı taban araziden oluşmaktadır. Taban arazisi ve yarı taban arazisinin çok az bir kısmında sulama yapılmaktadır Tarım alanlarının % 8.8'i sulu tarım arazisi, % 91.2'si kuru tarım arazisidir.

Sungurlu'da tarım alanlarının kullanımım incelendiğinde ise, tarım topraklarının büyük bölümünün tahıl tarımına ayrılmış olduğunu görülür.

Mevcut tarım arazisinin 1056'lık kısmında tahıl tarımı (buğday, arpa, mısır,çavdar, yulaf) yapılmaktadır. Tahıllardan sonra en büyük pay nadas alanlarıdır. Nadas alanları % 22'lik pay ile ikinci sırada gelmektedir. Bakliyat tarımı yapılan toprakların oranı % 10 (mercimek, nohut, fasulye)dür. Bunu % 4 ile endüstri bitkileri takip eder. Yetiştirilen başlıca endüstri bitkileri ise; şeker pancarı, şeker pancarı tohumu ve ayçiçeğidir. Ekimi yapılan başlıca diğer tarla bitkileri arasında kuru soğan, lahana kavun ve karpuz gelmektedir. Yem bitkilerine ayrılan toprakların oranı % 5 iken (fiğ, korunga, yonca) % 2’lik pay ile meyve alanları onu takip etmektedir. Üretilen başlıca meyveler ise elma, kayısı, armut, erik ve üzümdür

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! 

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! 

Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!  Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!

ÇORUM ilimize bağlı bir ilçedir.

80840 kişi

1810 km²

- AKÇAKOYUNLU

- AKDERE

- ALEMBEYLİ

- ARICI

- AYDOĞAN

- AŞAĞIFINDIKLI

- BAĞDATLI

- BALKAYA

- BEYYURDU

- BEŞKIZ

- BOZYAYLA

- BÜYÜKPOLATLI

- ÇAMOLUK

- ÇAVUŞ

- ÇAYYAKA

- ÇUKURLU

- ÇİÇEKLİ

- ÇİFTLİK

- DAYINCAK

- DEREKIŞLA

- EKMEKÇİ

- GAFURLU

- GÜVENDİK

- GÖKÇEKÖY

- HACIOSMAN

- KALENDEROĞLU

- KARACABEY

- KARAKOCALI

- KEMALLİ

- KIRANKIŞLA

- KULA

- KUZUCAK

- KÜÇÜK POLATLI

- KÖRKÜ

- MEHMETBEYLİ

- MURATKOLU

- ORTAKIŞLA

- OYACA

- SARAYCIK

- SARIKAYA

- TATLISU

- TOKULLU

- TUĞCU

- TÜRKHACILARHANI

- ÜÇOLUK

- İKİZLİ

- İNEGAZİLİ

- YUKARIBEŞPINAR

- ŞEKERHACILI

- AKÇALI

- AKPINAR

- ARABAÇAYI

- AYAĞIBÜYÜK

- AŞAĞI BEŞPINAR

- BAĞCILI

- BAHŞILI

- BEYLİCE

- BEŞDAM

- BOZTEPE

- BUNALAN

- BÜYÜKİNCESU

- ÇAVUŞÇU

- ÇAYAN

- CEVHERİ

- ÇULHALI

- ÇİÇEKLİKELLER

- ÇİNGİLLER

- DENİZLİ

- DERTLİ

- EŞME

- GÜLDERESİ

- GÖKÇAM

- GÖLLER

- HİLALLİ

- KAMIŞLI

- KARAÇAY

- KARAKAYA

- KARAOĞLU

- KERTME

- KIŞLA

- KURBAĞALI

- KUŞÇALI

- KÜÇÜK İNCESU

- MAHMATLI

- MEHMET ALİ ÇİFTLİĞİ

- OĞLAKÖZÜ

- ORTAKÖY

- SALMAN

- SARICALAR

- TATLI

- TERZİLİ

- TOPUZ

- TURGUTLU

- YARIMSÖĞÜT

- YENİ HACILARHANI

- İMİRLİ

- YORGALI

- YİRCE

- ASAYİŞ

- YEŞİLYURT

- YEŞİLOVA