Alacakaya ilçe Merkezinin Kuruluş ve Gelişmesi
Alacakaya ilçe merkezi idari olarak 31.12. 1986 tarihinde resmi gazetede yayınlıyarak Belediye oluşulmuştur. 1987 yılında belediye seçimi yapılarak, Alacakaya Belediye teşkilatını kurmuştur. 20 Mayıs 1990 gün ve 20525 sayılı Resmi gazetede yayımlanan 3644 sayılı kanunla Alacakaya ilçe olmuştur. Alacakaya ilçesi 4 tane mahalleden oluşmaktadır. (Site, Guleman,Altıoluk ve Sularbaşı Mahallesi )
1870 Öncesi
İlçenin ilk yerleşim birimini Guleman mahallesini oluşturmaktadır. Bu mahallenin tarihi Selçuklulara dayanmaktadır. Guleman terimi Gulam sözcüğünden türemiştir. Gulam Arapça bir terim olup, Selçuklular devrinde askerlik çağına gelmiş gençlerin oluşturduğu topluluk anlamına gelmektedir. Ayrıca tarihte bu gençlerin baba ocağından ayrı bir yerde yeni yerleşim alanları kurdukları sık sık görülmektedir.
Guleman mahallesi 1935 yılına kadar Diyarbakır'ın Ergani ilçesine bağlı bir köy idi: bu tarihten sonra Elazığ'ın Maden ilçesine bağlanmıştır.
1870–1935 Devresi
Alacakaya ilçe merkezine ait ilk bilginin 1870 yılına ait olduğunug görmekteyiz. 1870 yılında Türkiye Jeolojisine ait incelemeler yapan Rus jeologu Pierre De Tcıhatchef (Çaçef) Guleman köyü sınırları içinde kromit yataklarının varlığına: değinmiş ise de cevher varlığı 1915 yılında saptanmıştır.
1935–1960 Devresi
Maden ilçesindeki bakır cevherinin odundan elde edilen ısıyla eritildiği dönemlerde
Guleman köyü halkından biri Ergani Bakır İşletmesine hayvanı ile odun taşırken I hayvanının yükünü denkleştirmek için yerden aldığı taşı kullanır.Ergani Bakır I etmesine vardığında hayvanının yükünü indirirken artık işine yaramayan taşı yere atar. Tesadüfen o sırada orada bulunan Maden Yüksek Mühendisi Abdullah Hüsrev Bey, köylü vatandaşa bu taşı nerede bulduğunu sorar ve yerini öğrenir. Köylüyle birlikte saisi mikasına gelir. Burada topladığı taş parçalarıyla Maden'e döner. Yapılan incelemeler sonucunda Guleman'da zengin krom yataklarının olduğunu, sonradan Guleman soyadını alan Abdullah Hüsrev Bey tarafından, 1915 yılında bulunmuş oluyor.
1935 yılında kromun bulunmasıyla 1936 yılında Şarkkromları T.A.Ş Guleman mahlesinden 2 km kuzeyde tesisler kurmaya başlar. Zamanla işletmede çalışan memurların konaklama ihtiyacını karşılamak amacıyla konutlar inşa eder ve böylece Site ailesinin temelleri bu tarihte atılmış olmaktadır. Site Mahallesinde ilk yerleşmeler Elazığ Caddesinin batısında yer almaktadır. Bu yerleşmelerin mülkiyeti Etibank'a aittir.
1960–2005 Devresi
1960 yılından sonra, köylerden ve çeşitli yerlerden işçi olarak gelenler konut Taçlarını karşılamak amacıyla işletmeye ait arazi üzerinde konutlar yapmışlardır. Bu Tarihten sonra Elazığ Caddesinin doğusunda, daha sonraları mahallenin güney kemsinde yerleşmeker kurulmuştur.
İlçede ‘Murat Hanı’ adını taşıyan tarihi bir yapı bulunmaktadır. Doğal güzelliklere sahip ilçede (Elazığ-Alacakaya karayolu üzerinde Sori mıntıkasında) görülmeye değer bir şelale ile ilçe merkezine 3 Km. Mesafede ‘ Gölalan’ adında bir gölcük mevcuttur.
İlçe , Dicle Kral Kızı Barajının tamamlanmasıyla yaşanmaya ve görülmeye değer bir sayfiye yeri olmaya aday durumdadır.
DEMİR KAPI HANI(Dolek Hanı)
Alacakaya İlçesinde Bulunan Tek Tarihi yapıdır.Bu tarihi yapı Hakkında Fazla Bir Bilgi Mevcut değildir.Yapılan İncelemelerde Tarihi yapının herhangi Bir Kitabesine rastlanılmamasından dolayı Bu yapı hakkında fazla Bir bilgi kaynağı mevcut değildir.Gerekli Koruma tedbirleri alınmadığından dolayı tarihi eser Define avcıları tarafından izinsiz kazı yapılarak tahrip edilmiştir.D.Bakırda Bulunan anıtlar Yüksek Kurulunun Envanterine Kayıtlı Olduğu Halde Bu güne kadar Tarihi yapı hakkında Herhangi bir Araştırma ve inceleme yapılmamıştır.Yetkililerin biranönce Bu tarihi yapıyı koruma altına almaları ve en kısa sürede restorasyonu yapılarak İlçe Turizimine kazandırılmalıdır.
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resim-1.Demirkapı Hanı
ŞELALE
Alacakaya /Elazığ Kara Yolu Üzerinde Bulunmaktadır.İlkbahar ve Kış aylarında Suyun Bol olduğu zamanlarda Oldukça Gür ve yoğun akmakdır.
Alacakaya İlçesine Ulaşım
İlçeyi Elazığ merkeze bağlayan 2 tane karayolu vardır. Bunlardan ilki Maden ilçesi üzerinden bağlantıyı sağlayan 98 km. yoldur. Diğeri ise Elazığ-Bingöl karayolunun Gülüşkür mevkisinden bağlantılı olup 85 km.dir. Bu yolların tamamı asfalttır. İlçe halkı Elazığ merkeze gitmek için Elazığ-Bingöl yoluyla bağlantıyı sağlayan Gülüşkür mevkiini kullanmaktadır. İlçe merkezi ile Gülüşkür arası yol dar olup, arızalıdır. Arızaya neden olan maden taşıyan kamyonlar ve yol yapılırken kullanılan soğuk asfalttır.
İlçe merkezinde şahsa ait 15 minibüs olup, bunun 4 tanesi Diyarbakır'a, 11 tanesi Elazığ merkeze yolcu taşımaktadır.
Belediye bünyesinde 1 adet hizmet otobüsü, ladet hizmet aracı, 1 adet kamyon,3 adet traktör, 1 adet itfaiye aracı bulunmaktadır.
Resmi Kurum ve Kuruluşlar
Resmi kurum ve kuruluşların tamamı Site mahallesinde yer almaktadır. Gerek yerleşim yeri gerekse resmi kurum ve kuruluşlar Etibank'ın arazisi üzerinde kurulmuştur.
Kaymakamlık binası Elazığ Caddesinin batısında yer almaktadır. Kaymakamlık binasında Kaymakamlık, Nüfus Müdürlüğü, Özel İdare Müdürlüğü, Vakıf Sekreterliği, il Müdürlüğü, Müftülük, Tapu Sicil Müdürlüğü, TKB Müdürlüğü bulunmaktadır
Belediye Elazığ Caddesinin doğusunda bulunmaktadır. Belediye bünyesinde 8 memur, 16 geçici işçi, 2adet kadrolu işçi olmak üzere toplam 26 adet personel çalışmaktadır.
PTT Belediye binasına bitişik olup, bünyesinde 8 memur, 3 işçi, çalışmaktadır. İlçe merkezinde 1400 hatlık bir santral kurulmuş olup, telefon şebekesi yeraltına alınmıştır.
Emniyet binası Elazığ Caddesinin batısında yer almakta olup, ilçe merkezinin asayişini sağlamaktadır. Emniyet biriminde 28 memur görev almaktadır.
TEDAŞ binası Belediye Parkına bitişiktir. Bünyesinde 4 memur çalışmaktadır.
Jandarma Karakolu ilçe merkezinin kuzeyinde yer almakta olup, ilçe merkezinin sınırlarının bitimine yakın bir alanda kurulmuştur. Jandarma Karakolunda 124 askerimiz halkın can ve mal güvenliğini sağlamaktadır.
Dikkat edilecek olursa ilçe merkezinde 260 memur görev almaktadır. Memurlar içindeki en yüksek pay güvenlik güçlerine aittir.
Eğitim ve Kültürel Alanlar
Şehir içi arazi kullanım durumu incelendiğinde resmi kurumlar çevresinde ticarethaneler, ticarethaneler ile konut alanları arasında ise eğitim ve kültür alanlarını görmek mümkündür. İlçe merkezinde başlıca eğitim ve kültür alanları arasında okullar ve camiler yer almaktadır. (Bkz. Harita:5)
İlçe merkezinde 2 ilköğretim okulu, 1 tanede lise bulunmaktadır.
Alacakaya lisesinde toplam 205 öğrenci okumakta olup, bunun 132 sini erkek öğrenciler 73'ünü kız öğrenciler oluşturur. Derslik sayısı 6 olup, 12 öğretmen görev almaktadır. Ayrıca bu okulda 2004–2005 eğitim ve öğretim yılı itibariyle 5 tanede vekil öğretmen görev almaktadır.
Alacakaya İlköğretim okulunda toplam 339 öğrenci okumakta olup bunun 161'ini erkek öğrenciler, 178 tanesini de kız öğrenciler oluşturur. Derslik sayısı 15 olup öğretmen sayısı 12 dir. Derslik başına yaklaşık 12 öğrenci düşmektedir.
Şarkkromları ilköğretim okulu ilçe merkezinde kurulan ilkokuldur. Okulda 299 öğrenci mevcut olup, bunun 151'i erkek, 148'i kız öğrencidir. Derslik sayısı 8 olup. Derslik başına 38 öğrenci düşmektedir. Guleman mahallesinde okulun olmayışı öğrencilerin Site mahallesine gelmesine neden olmaktadır. İlçede kışlar sert geçtiğinden dolayı Guleman mahallesinden Site mahallesine gelen öğrencilerin sıkıntı yaşamasına neden olmaktadır.
Alacakaya ilçe merkezinde 4 tane camii yer almaktadır. Bu camilerden Merkez Site C Camii ve Merkez Eski Camii Site mahallesinde, Guleman Mahalle Camii ve Nergek Camii Guleman Mahallesinde yer almaktadır
Kaynak : Alacakaya İlçe Müftülüğü
Merkez Eski Camii 1952 yılında kurulmuştur. Bu camii 1996 yılında yıkılıp tekrar yapılmıştır. Merkez Site Camii Yeni Camii Caddesinde yer almakta olup alt katlarında iş yerleri bulunmaktadır.
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
ALACAKAYA
ELAZIĞ ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
11038 kişi
Yüzölçümü:
318 km²
Köyleri
- ALTIOLUK
- BAKLADAMLAR
- ÇAKMAKKAYA
- ÇANAKÇA
- ÇATAKLI
- ESENLİK
- GÜRÇUBUK
- HALKALI
- İNCEBAYIR
- KAYRANLI
- SULARBAŞI
- YALNIZDAMLAR
CANLI DESTEK
