KARAÇOBANIN YERİ ve SINIRLARI         

   1987 yılında resmi kararname ile ilçe statüsüne kavuşturulan Karaçoban ilçesi, Doğu Anadolu Bölgesi’nin Erzurum-Kars bölümündeki Erzurum iline bağlı olup il merkezine uzaklığı 190 km’dir. Erzurum’un en güneydoğu ucunda bulunduğundan, Karaçoban esas itibari ile Yukarı Murat-Van bölümüne dahil edilmektedir. 1987 yılından önce Hınıs ilçesine bağlı bir nahiye olan ilçe daha sonra Karaçoban, Gövendik ve Sarıveli isimli birbirine çok yakın olan üç köyün birleştirilmesi ile ilçe olmuştur. İlçe merkezin 2000 yılı nüfus sayımı verilerine göre toplam nüfusu 12683 olup köyler dahil toplam yüz ölçümü 516km2, sadece ilçe merkezi ise 123km2’dir.

           Coğrafi konum olarak Karaçoban ilçesi 42o-43o doğu boylamları ve 39o-40o kuzey enlemleri arasında yer almaktadır. İlçenin kuzey ve kuzeydoğusunda Karayazı ilçesi, batısında Hınıs ilçesi, güney ve güneydoğusunda Muş’un Bulanık ilçesi ve doğusunda ise Muş’un Malazgirt ilçesi bulunmakta olup ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yükseltisi 1640m’dir. 

           İlçe merkezi, Murat Nehri’nin önemli bir kolunu oluşturan yöresel ağızla Haftrenk (Yedirenk) olarak anılan Hınıs Çayı’nın doğu-batı yönlü uzanan dar ve uzun alüvyal dolgusu üzerine kurulmuştur. Kuzeyinde Akdağ Masifi (2953m), güneyinde Akdoğan (Hamurpet) Dağı, (2879m) ve doğusunda Güzelbaba Dağları (2100m) tarafından çevrilmiştir.

KARAÇOBAN'IN TARİHÇESİ

Karaçoban ilçesinin tarihi M.Ö. 1400 yıllarına dayanmaktadır. Başlangıçta uzun süre İranlıların egemenliği altında kalmış olan ilçe, sonraları Bizanslıların egemenliğine girmiştir. 1071 yılında Malazgirt Savaşı sonrası Karaçoban Türk egemenliği altına girmiştir. Osmanlı İmparatorluğu yükselme döneminde Anadolu birliği sağlanırken ilçe bu birliğe dahil olmuştur. Daha sonraki devrede Rus işgali altına giren ilçe, Rus ordusunun çekilmesiyle bugünkü Türkiye topraklarına katılmıştır
 
İlçedeki tarihi ve kültürel değerlerden en önemli olanı Muş beylerinden Alaaddin Bey tarafından 1134 yılında yaptırılan Zernak Kalesi’dir. Ayrıca ilçe merkezinde Sarıveli Mahallesi’nde bulunan Sarıveli Höyüğü de M.Ö. 1400 yıllarına dayanan tarihi ile önemli tarihi eserlerden birini oluşturmaktadır.

KARAÇOBAN'IN İKLİMİ

İklimsel olarak Doğu Anadolu’nun genel iklim karakterlerini arz eden inceleme sahamız yaz ve kış durumları açısından şu özellikleri göstermektedir.

Yaz mevsiminde Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye’nin her yeri için geçerli olan güneyden gelen sıcak tropikal hava kütlesinin etkisi altına girer. Bu hava kütlesi yaz mevsimi için geçerli olan iklim özelliklerinin genel olarak temel belirleyicisidir. (Şiddetli kuraklık, yüksek sıcaklık, zemine yakın seviyelerde güneybatı, güney ve güneydoğu rüzgarları v.s.). Ancak Doğu Anadolu Bölgesi’nin (özellikle Erzurum’un da içersinde bulunduğu Orta ve Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi) şiddetli karasallık ve yükseltinin etkisiyle yaz durumundaki iklim koşullarında sapmalar olmaktadır. Bu sapmalar, özellikle yağış üzerinde kendini göstermektedir. Yaz yağışları oranı, yağışın mevsimlere dağılışında ilkbahar ile birlikte ilk sırada yer almaktadır. Ama yine de tropikal hava kütlelerinin konumu buradaki hava hareketlerinin temel belirleyicisidir.

Kış mevsiminde Doğu Anadolu Bölgesi kuzeyden gelen soğuk kutbi hava kütlelerinin etkisi altına girer. Dolayısıyla burası yüksek basınç (Sibirya) alanının etkisi altına girer ve iklim genel olarak kontinental (karasal) bir karakter arz eder. Kışın küçük ölçekli bir diverjans sahası olan bu bölgemizde kış mevsimini genel olarak soğuk antisiklonal hava şartları karakteriz eder. Az yağış, kuvvetli yer radyasyonu, kar örtüsüyle ilgili yüksek albedo (emilim) ve çok düşük sıcaklıklar v.s. bu tip hava şartlarının temel belirleyici elemanlarındandır.

Karaçoban ve çevresi açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Doğu Anadolu’yu etkileyen hava kitlelerinin etki alanı içinde bulunur. İlçe genel olarak yazın tropikal hava kütlesinin, kışın ise kutbi hava kütlelerinin etkisi altına girer.

KARAÇOBAN'DA ZİRAAT SEKTÖRÜ

ilçe merkezinde faal (çalışan) nüfusun en fazla uğraştığı sektör aynı zamanda halkın temel geçim kaynağı olan ziraat sektörüdür. Bu sektörde çalışan kişi sayısı 4012 kişi olup faal nüfusun %63,2’sini oluşturmaktadır. Bu oran sekörel dağılımın yarıdan fazlasını oluşturmaktadır.

İlçe merkezinde halkın temel geçim kaynağının tarım ve hayvancılık olması nedeniyle sektörel dağılım içerisindeki oranı oldukça yüksektir. İlkbahar sonu ve yaz başlangıcından itibaren yaklaşık 3 ay süren hasat mevsimi boyunca ilçe halkı tarımla uğraşırken yılın hemen hemen tamamında ise hayvancılıkla uğraşır. Mayıstan başlayıp Ekim ayına kadar ilçe merkezinden 1-2km uzaklıkta ve merkeze oranla nispeten daha yüksekte bulunan “kom” denilen yöreye özgü geçici yerleşmelere hayvancılık amacıyla gidilir. Kışın ise genel olarak besi hayvancılığı yapılır. En çok yetiştirilen hayvanlar sığır, koyun, keçidir.
İlçe merkezinde yazın yetiştirilen tarım ürünlerinin başında tahıllar (buğday, arpa, nohut, v.s.) gelmektedir. Bunların yanı sıra şekerpancarı, baklagiller ve çeşitli sebze türleri yetiştirilir. Bağcılık hemen hiç olmamasına rağmen bazı evlerin bahçelerinde bazı meyve ağaçları (elma, vişne, dut v.s.) yetiştirilmektedir.

 

KARAÇOBAN'DA HİZMET SEKTÖRÜ

İlçe merkezine bağlı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan tüm personeli kapsayan bu sektör, devlete bağlı sigortalı bireylerden oluşmaktadır. Hizmet sektörünün ilçedeki sketörel dağılım içerisindeki payı 2071 kişi ile %32,5’lik bir oranla ikinci sırada yer almaktadır.

İlçe merkezindeki kaymakamlık, belediye, banka, PTT, mal müdürlüğü, ilçe tarım müdürlüğü, TEDAŞ, v.s. kamu kurum ve kuruluşlar bu sektör içersinde yer almaktadırlar. Bu kuruluşlarda devlete maaş karşılığı çalışan personele hepsine birden memur denilir ve bunlar hizmet sektöründe çalışan nüfusun bir kesimi olarak ele alınır.

İlçe merkezinde bulunan manifatura türü ticarethaneler, kıraathaneler, oyun salonları v.s. ticari işlerde çalışan nüfus kesimi de hizmet sektörünün içerisinde yer almaktadır.
Hizmetler sektöründe verilen hizmetler ilçe halkının yaşam koşullarını daha iyiye götürmek ve halkın refah düzeyini arttırmak amacıyla verilmektedir

ERZURUM ilimize bağlı bir ilçedir.

29503 kişi

525 km²

- AKKAVAK

- BİNPINAR

- BOZYER

- BUDAKLI

- BURNAZ

- ÇATALGÜL

- DEDEÖREN

- DOĞANBEY

- DUMAN

- ERENLER

- GÜNDÜZKÖY

- KARAGÖZ

- KARAKÖPRÜ-BUCAK MERKEZİ

- KARMIŞ

- KIRIMKAYA

- KUŞLUCA

- MARUFKÖY

- MOLLADAVUT

- OVAYONCALI