 Piraziz İlçesinin Kısa Tarihi
Piraziz ilçesinin Müslüman Türklerden önceki tarihi konusunda elde edilebilmiş özel bir bilgi yoktur. Ancak Çepnilerin 14.yüzyılın ikinci yarısında başlattığı iskân sürecinden önce, Bendehor kalesi çevresinde bir Hıristiyan yerleşiminin mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu bu yerleşim alanında bulunan kalenin antik çağlara inip inmediği konusundaki bilgiler ise şimdilik tevatür düzeyindedir.
İlçe, adını Osmanlı’nın klasik devrinde bölgeye hükmetmiş olan İbrahim oğlu Pir Aziz adlı bir beyden almıştır. Söz konusu beyin adı, ilk bakışta dinî bir görevi hatırlatsa da, bu doğru değildir. Zira 1455 tarihinde hayatta olduğu bilinen İbrahim oğlu Pir Aziz, şimdiki Nefs-i Piraziz köyünden bölgeyi yöneten, vergilerini toplayan bir beydir, dinî kişilik değildir. Buna rağmen bölgenin kanaat önderi durumundaki Şeyh İdris ile manevî ilişkisi üzerinde durulabilir. Beylik merkezi olduğu için de oturduğu köye nefs-i Piraziz denilmiş, söz konusu beyin vergi mıntıkasına izafeten de giderek bölge Piraziz adını almıştır.
Bir Ahi lideri olduğu anlaşılan Şeyh İdris, yanında bulunan dervişleri ile 1397’deki fetih ve iskân sürecine bizzat katılmış, köy ve mezraların teşkilinde öncülük etmiştir. Nitekim civardaki Abdal, Hasan Şeyh, Erenköy ve Şeyh Musa adlı köy ve mahalle adları bu dönemin anısını yansıtmaktadır.
Piraziz şehrinin bulunduğu alanın bir kasaba olarak ortaya çıkması ise, 19.yüzyılın ikinci yarısına denk gelir. Burada kurulan iskele, cami ve hafta pazarı ile şehrin çekirdeği oluşmuştur. Ancak bu günkü ilçe sınırları içindeki köylerin Türkleşme süreci, daha eski zamanlara, 14.yüzyılın sonlarına kadar inmektedir. Bölgeyi Müslüman Türk yerleşimine açan küçük bir Selçuklu beyliği konumundaki Hacıemiroğulları’dır. 1397 yılında, bu beyliğin hükümdarı olan Süleyman Bey’in komutanlarından Beğmiş oğlu Davut Kethüda, aşiret kuvvetlerini buralara yerleştirmiş, böylece bölge Türk yurdu haline dönüşmüştür.
Piraziz kasabasının kurulduğu yerde Türklerden önce herhangi bir yerleşmenin mevcut olduğuna dair bilgi yoktur. Eldeki en eski bilgiler 15.yüzyılın ortalarına kadar inen Osmanlı tahrir defterleridir. Buna göre ilçenin bulunduğu bölge, 1455’de Davut Kethüda Bölüğü adıyla müstakil bir vergi ünitesi olarak teşkilatlandırılmış, Pazarsuyu ile Piraziz deresi arasındaki alan da bu vergi ünitesinin sınırı olarak tespit edilmiştir.
Bu idarî ve malî alan içinde Bendehor adıyla bir kale ve çevresinde gayrimüslimlerin oturduğu bir de köy vardır. Şimdi kalıntıların bulunduğu kalenin çevresi, Piraziz’in Kaleyanı Mahallesi’dir. Örneklerine başka yerlerde de rastlanan tek burçlu bu küçük kale, bölgenin eski ve Türklerden önceki yerleşimine işaret etmektedir. Yörede gayrimüslimlerin oturduğu tek iskân mahalli olan Bendehor adının nereden geldiği ise tam olarak belli değildir.
Zaman içinde bölgenin merkezinin denize yakınlaşarak Şıhlı-Piraziz-Erenköy arasında değiştiği, 1869’da hafta pazarının teşkilinden kısa bir süre sonra da nahiye merkezinin buraya taşındığı anlaşılmaktadır. Seyyah Hamilton’un, 1836’da bölgeyi gezdiği ve burayı Abdar imlâsıyla kaydettiği ifade edilir. Bu tarihlerde Pazarsuyu Kazası olarak anılan idarî alan içinde nahiye statüsünde bulunan Piraziz, Sultan II. Mahmut’un verdiği yetki ile ayanlığa getirilen Tiralizade Emin Ağa tarafından yönetilmektedir.
İskelenin bulunduğu mevki, bu yıllarda yakın köylerin buluştuğu bir pazaryeridir. Giderek artan ticari faaliyetler neticesinde, 1869 tarihli resmi bir kararla, burada Cuma günü Abdal İskele Pazarı kurulmuştur. Cuma gününün pazar faaliyeti için seçilmesi, merkezi bir caminin varlığı ile ilgilidir. Buraya gelen insanlar, Cuma ibadetini yerine getirdikten sonra, alışveriş yapmakta ve çeşitli sosyal ilişkilerini bu ortamda kurmaktadır.
1870’de Cuma pazarına çok sayıda gelen olduğu belirtilerek, bu yüzden Tiralizade Ali Efendi tarafından yeni yaptırılan camiye imam tayini istenmiştir. Cami etrafında oluşan küçük esnaf kümesi de şehrin çekirdeğini teşkil etmiştir. Bu tarihten yirmi yıl sonra belediye teşkilatının kurulduğu, 1892 yılında Piraziz nahiyesi belediye reisinin Abdullah Bey olduğu ifade edilmektedir. 1904’de ise nahiye meclis üyeliğine Halis Ağa seçilmiştir.
1934’de bucak olarak Bulancak’a bağlanan ve bu durumunu 1988’e kadar sürdüren Piraziz, 19 Haziran 1987 tarihinde çıkarılan bir kanunla, 16 Ağustos 1988’den itibaren ilçe statüsü kazanmıştır.
Bir turizm ve kültür şehri olan ilçemiz Karadeniz'in inci tanesi Giresun İli'ne bağlı olup ilin batı sınırında yer almaktadır. Doğusunda Giresun'umuzun Bulancak İlçesi, batısında Ordu İli'nin Gülyalı İlçesi ile komşu olan Piraziz'imizin nüfusu merkezde 7.640 belde ve köylerde 7.192, ilçe genelinde 14.832 kişidir. 16.08.1988 tarih ve 3392 sayılı kanunla ilçe statüsüne geçen Piraziz'de Belediye teşkilatı 08.06.1965'te kurulmuştur. Bozat Beldesi de 98/49725 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ve bu kararın 10 Ekim 1998 tarihli, 234489 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanmasıyla Belediye Teşkilatına kavuşmuştur.
Oniki mahallesi bulunan ilçe merkeziyle birlikte Akçay köyü, Armutçukuru Köyü, Balçıklı Köyü, Bülbüllü Köyü, Çayırköy, Çağlandere Köyü, Esentepe Köyü, Gökçeali Köyü, Güneyköy, Hasanşeyh Köyü, Kılıçlı Köyü, Narlık Köyü, Nefs-i Piraziz Köyü, Örnekköy, Şerefli Köyü, Tepeköy, Yunusemre Köyü olmak üzere 18 köyümüz ve Bozat beldemis Piraziz genelini oluşturmaktadır.
İlçemizde Milli Eğitim faaliyetleri 1988'den günümüze kesintisiz olarak sürmektedir. İlköğretimden mezun olan öğrencilerimiz, ilçemizde mevcut Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi, Çok Programlı Lise ile çevre il ve ilçelerde öğrenime devam etmektedir.
Sağlık hizmetleri, 2 adet sağlık merkezi, 3 adet sağlık ocağı ve bucaklara bağlı 6 adet sağlık evi ile Piraziz Sağlık Merkezi'ne entegre olan Piraziz 1 No'lu Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu ile yürütülmektedir. İlçe Merkezi ve Bozat Beldesi'nde birer sağlık merkezi mevcuttur.
İlçemizin tarımsal üretimi fındığa dayalı olup, ana geçim kaynağı bu üründen elde edilen gelirdir. İlçe ekonnomisi ve ticari hareketlilik fındıktan elde edilen gelirle yakında alakalıdır.
Halkımız Paşakonağı, Bektaş, Çambaşı, Sarıalan Yaylaları'nı kullanmakta, İnboynu, Bozattaşı, Rızvan, Murtaz, Piraziz Karatepe, Kaleboynu, Semen obalarından yaz süresince konaklama amacıyla yararlanmaktadır.
İlki 2004 yılında düzenlenen Piraziz Festivali sadece ilçemiz halkına görsel işitsel ziyafetler sunmakla, dayanışmayı tesis etmekle kalmayıp, ilçe dışında yaşayan hemşehrilerimizin bu vesile ile hasret gidermelerini sağlamakta, Piraziz dostlarının ve ilgili herkesin beğenilerini kazanmaktadır.
Karayolu ulaşımı ile yurdumuzun her tarafına bağlantısı olan Piraziz, hava taşımacılığında Trabzon ve Samsun havalimanlarını kullanmaktadır.
Piraziz mutfağı zengin sebze ve bitki çeşitleriyle vejeteryan mutfağına eşsiz bir örnek teşkil etmekte, zengin deniz ürünleri, pidesi ve köftesi ilçemiz mutfağını ayrıcalıklı kılmaktadır
-
Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet döneminde uzun yıllar Bulancak İlçesine bağlı bir bucak olarak kalmıştır.
-
İlçemiz, 1987 yılı Haziran ayında 3392 sayılı Kanun ile kendisene bağlanan 18 köyü ile ilçe statüsü kazanmıştır.
-
İlçemize Bağlı 1 Belde (Bozat Beldesi), 19 köy ve 13 mahallesi (9’u merkeze, 4’ü Bozat Beldesine bağlı)bulunmaktadır.
-
6.886 merkez nüfusu 6.554 köy nüfusu toplam 13.440 nüfusu bulunmaktadır.
-
İl merkezine 23 km. uzaklıktadır.
-
İlçemiz, Ankara ve İstanbul’u Kars’a bağlayan Karadeniz sahil yolu üzerinde bulunmaktadır.
-
Güneyinde; Orta Karadeniz Dağlarının eteğini teşkil eden irili ufaklı tepeler, Kuzeyinde; Karadeniz, Doğusunda; Bulancak İlçesi ve Batısında da Ordu İline bağlı Gülyalı İlçesi bulunmaktadır.
-
Yüzölçümü 130 km2 dir.
İlçede yaylacılık çok gelişmiştir. Eskiden bölge halkı hayvan otlatmak için yaylaya göç etmekteyken son yıllarda temiz dağ havası alarak dinlenmek ve çeşitli yayla şenliklerine katılarak eğlenmek için yaylaya çıkmaktadır. Geçmişte yaylaya sadece yürüyerek ulaşılırken, günümüzde ulaşım motorlu vasıtalarla sağlanmasıyla yaylalara üç-dört saatte gidilip gelinmektedir. Yöre halkının çıktığı yaylalarda haziran, temmuz aylarında çeşitli şenlikler düzenlenmektedir.
Yayla Şenlikleri ve Doğuşu
Yayla şenliklerinin temelinde Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yaygın bir gelenek olan "OTÇU GÖÇÜ" yatmaktadır. Mısırlar 20-30 cm büyüdüğünde aralarda sık biten kısımların 30-40 cm açılacak şekilde sökülmesine "SIK KAZMA", dibindeki otların ikinci kez temizlenmesine ve fındık bahçelerindeki otların tırpan ve oraklarla biçilmesine de "OT BİÇME" denilmektedir.
Resimler Sadece üyeler içindir! Bu işlerden iyice yorulan ve işleri biten Cenikliler'in (köy ve şehirde oturanlar) yorgunluklarını atmak ve eğlenmek için genellikle temmuz ayı içinde yaylalara yaptıkları toplu gezi ve ziyaretlerine "OTÇU GÖÇÜ" denir. Zaman olarak mısır otunun alınması ile fındık toplamaya başlama arasında kalan 15-20 günlük süredir. Genellikle Perşembe ve Cuma günü yaylaya götürülecek yiyecek ve giyecekler paketlenir, yola çıkılır. Geçmişin getirdiği örf-adet gereği yolculuk sırasında pınar başlarında oturulur, yemekler yenir, türküler söylenir, horon oynanır...
Bu güzel geleneklerin kaybolmaya yüz tuttuğunun sezinlenmesi üzerine eski günlerin tekrar yaşanması amacıyla yayla şenlikleri düzenlenmeye başlanmış ve büyük ilgi görmüştür.
Resimler Sadece üyeler içindir!
|
BEKTAŞ YAYLASI
Bektaş Yaylası'nda elektrik, su, telefon gibi altyapı mevcuttur. Yaz aylarında yöresel bir merkez haline gelen yaylada 80 yatak kapasiteli ve 2 yıldızlı Karagöl Oteli hizmet vermektedir.
Yaz başlarında da yer yer kar görülen yaylada Kurttepe mevkii kışın kayak yapmaya uygundur. Burası diğer mevsimlerde de manzara seyir noktası olarak ilgi çekmektedir.
|
Resimler Sadece üyeler içindir!
KARAGÖL DAĞLARI ve AYGIR GÖLÜ
Karagöl Dağları, Dereli İlçesi'nin güneybatısında, Giresun-Ordu-Sivas illerinin birleşme noktasına yakın bir konumda, Giresun'un en yüksek ikinci dağı konumunda, 3107 metre yükseklikte bulunmaktadır. Karagöl Dağı'nda bulunan; Karagöl Krater Gölü çevresindeki çayırlarla kaplı alanlar yörenin en meşhur yaylalarından birini oluştururlar. Dağın kuzeybatısında Ordu İli sınırına yakın olan bölgede Elmalı, Bozat Taşı ve İnboynu onalarıyla çevrili 3107 metrelik Karagöl Tepesi'nin hemen altında bir buzul gölü olan Aygır Gölü bulunmaktadır.
Doğuya doğru gittikçe dağdaki en büyük göl olan Karagöl Gölü ve bu köyün Aksu Köyü'ne doğru inen vadisinde Bağırsak Gölü bulunmaktadır. Bağırsak Gölü'nün biraz altında ise Eğrikaya Obası yer alır. Karagöl Dağları'nın en doğusunda bulunan 3040 metre yüksekliğindeki Kırklar Tepesi'nin kuzeybatı yamacında Camlı Göl, doğu yamacında Sağrak Göl bulunur. Sağrak Göl'ün alt tarafındaki vadide ise Kanıağıl, Avşar, Yukarı Belen ve Aşağı Belen obaları yer alır. Yürüyüş sporlarına çok elverişli olan Karagöl dağlarında yaz aylarında rehber eşliğinde yürüyüş yapılabilir.
Resimler Sadece üyeler içindir!
PAŞAKONAĞI YAYLASI
Denizden 1450 metre yüksekliktedir. Yayla'ya Piraziz İlçesi'nden ulaşılmaktadır. Paşakonağı Yaylası saır, mor ve beyaz açelyaları (orman gülleri), derin vadileri ve bu vadilerdeki şelaleleri ile ünlüdür. Yaylada konaklamak için, 5 kilometre uzaklıktaki Sarıalan Orman Tesisleri'nden yararlanılabilir. Tesisin bulunduğu geniş çayırlık alanda çadır kurmak mümkündür. Yaylada gezip görülebilecek doğal güzellikler Karasay Şelalesi, Geçilmez Vadisi, Çiğseli Gölü ve Kızılot Çayırı'dır.
Resimler Sadece üyeler içindir!
ÇAMBAŞI YAYLASI
Ordu İli'nin 61 km güneyindedir. 1250 metre rakımlı yaylada altyapı hizmetleri kısmen tamamlanmıştır. Yaylada, bakkal, kır kahvesi, kasap, et lokantası, seyyar sağlık ocağı hizmet vermektedir. Temel ihtiyaç malzemeleri, yayladaki lokanta ve bakkallardan karşılanabilir. Konaklama için pansiyonlar bulunmaktadır.
Resimler Sadece üyeler içindir!
Sarıalan Orman Dinlenme Tesisleri
Resimler Sadece üyeler içindir!
Bozattaşı Obası
Resimler Sadece üyeler içindir!
İnboynu Obası
Resimler Sadece üyeler içindir!
Kaleboynu Obası
Resimler Sadece üyeler içindir!
Rızvan Obası
Resimler Sadece üyeler içindir!
Murtaz Obası
Resimler Sadece üyeler içindir!
Bektaş Yaylası
Resimler Sadece üyeler içindir!
Bozat Taşı Obası'ndan Karagöl Dağı Zirve
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir! Bağlantı adresi Sadece üyeler içindir!Resimler Sadece üyeler içindir!
PİRAZİZ
GİRESUN ilimize bağlı bir ilçedir.
Nüfus:
18846 kişi
Yüzölçümü:
130 km²
Köyleri
- ALİDEDE
- AKÇAY
- ARMUTÇUKURU
- BALÇIKLI
- BÜLBÜLLÜ
- ÇAĞLandERE
- ÇAYIRKÖY
- ESENTEPE
- ÇÖKÇEALİ
- GÜNEYKÖY
- HASANŞEYH
- KILIÇLI
- NARLIK
- ÖRNEKKÖY
- PİRAZİZ
- ŞEREFLİ
- TEPEKÖY
- YUNUSEMRE |
CANLI DESTEK
