GÖNEN TARİHİ
           İlçemizin ismi olan Gönen; sevilmek, mutlu olmak, bolluğa, berekete kavuşmak gibi anlamlar gelmektedir. Roma İmparatoru Augustos’un ‘Psidia’ diye anılan yörede (Isparta-Burdur) kurduğu dört şehirden biri olan Gönen, o devirlerde (Comana, Conana, Conan) gibi adlarla anılmıştır. Uzun yıllar Konan ismi ile de anılan Gönen, Konan ismini kervancıların İzmir-Aydın kervan yoluyla İç Anadolu’ya geçerken Gönen höyüğündeki fener nedeniyle, burada konaklamalarından almıştır.
           Gönen, eski bir medeniyet beşiği olup, tarihi M.Ö.2000 yıllarına kadar uzanmaktadır. Ne zaman kurulduğu hakkında, kesin bir tarih tespit edilememiştir. İlçemizin kuzeybatısında, 1650 m. yükseklikte bir tepe üzerinde tarihi bir kale olup, kale hakkında bugüne kadar, hiçbir arkeolojık araştırma yapılmadığından, geniş bir bilgi yoktur. Kale, 4 m.uzunluğunda, 1 m.genişliğinde taşlarla yapılmıştır. Kalenin ihtiyacı olan su Yuvecca Yaylasından, 35 cm.çapındaki künk borularla sağlanmıştır. Yine tarih öncesi devirlere ait olduğu sanılan, Gönen Ovası üzerinde bulunan iki tepecikten oluşan höyükler hakkında da, arkeolojik çalışmalar yapılmadığından, kesin bilgiler yoktur. Yapılan araştırmalara göre, ilk yerleşim yeri Yuvecca, şimdiki yayla adıyla bilinen yerdir. Buraya ilk gelenler yöre içi göçerleridir. O zamanlar, şimdiki Gönen’in bulunduğu yer ova ve göl halinde olduğu için yerleşim yeri Yuvecca’da gerçekleşmiştir.
           Selçukluların yıkılış devrinde, Anadolu coğrafyasının bir çok yerinde, farklı beylikler ortaya çıkmıştır. Bu yörede ise Hamitoğulları Beyliği kurulmuştur. Zamanla toprakları daralan Hamitoğulları, topraklarının bir bölümünü Osmanlı Padişahı I.Murat’a satmış, Gönen’e çekilerek kalan topraklarını buradan idare etmiştir.
           Böylece Gönen, büyük ve köklü bir yerleşim yeri özelliği kazanmış, çevresinde 16 köy kurulmuştur. Osmanlı devrindeki kayıtlarda, Gönen için “Hamitelindeki Gönen” ibaresi yazılıdır. Selçuklulardan kalma tarihi hamamın taş yazıtında bulunan, “Şehri Gönen,Kasaba-i Isparta” ibaresi de Gönen’in ne denli önemli bir yerleşim yeri olduğunun kanıtıdır.
           İlçemizde mezarı olduğu tarihi araştırmalarla tespit edilen Yunus Emre’nin Manastır Mevkiinde türbesi bulunmaktadır. Pr.Dr.Fuat KÖPRÜLÜ, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvuflar adlı eserinde Bursalı İsmail Hakkı’ya atıf yaparak, Yunus Emre’nin mezarının Keçiborlu yakınındaki gölün doğu tarafında olan dağ sırtında bir köyde olabileceğini ifade etmektedir. Bu ifadeden anlaşılacağı üzere, bu yer ilçemiz sınırlarında bir yer olan Manastır Mevkiini işaret etmektedir. Bu nedenle ilçemizde Yunus Emre, Balım Sultan ve Şeyh Saadettin Türbesi Turizm Tanıtma Derneği kurulmuştur. Her yıl Haziran ayının ilk haftasında, Yunus Emre Aşure Günü düzenlenmektedir. Bu günü düzenlemekteki amaç, Yunus Emre’yi halka tanıtmak ve sevdirmek; böylece yöre halkının gönlünde yaşattığı Yunus Emre’ye bir mekan da Gönen de sağlamaktır.

GÖNEN'DE TARİHİ KALE
Ilçenin kuzeybatisinda 1650 metre yükseklikte bir tepe vardir. Savunulmasi kolay olacagindan zamaninda kale bu tepenin zirvesine insa edilmistir. Kalenin yapiminda 4 metre uzunlugunda 1 metre genisliginde taslar harçsiz bir sekilde bina yapilmistir. Kalenin ihtiyaci olan su Yuvetça yaylasindaki pinarlardan yaklasik 35cm. çapindaki toprak künklerle saglanmistir. Kalede oldukça kalabalik bir nüfusun bulundugu anlasilmaktadir. Zamanla tabii afetler ve savaslar sonucunda bu sehir harabe halini almistir. Kale tarih öncesi devirlere ait oldugundan genis arastirmalarima ragmen bu tarihi kale hakkinda hiçbir belge elde edemedim.

YAZILI TAŞLARIN TETKİKİ
Bölgemizde ilk ilmi tetkiki yapan zat Izmir eski kilisesi bas rahibi T.V.J.Arondel olmustur. Bu zat 1870 senesinde Izmir Aydin yolu üzerinden Uluborlu ve Yalvaç’i gezmistir. Maksadi Hristiyanlik tarihinde sembol durumundaki Pisidia’nin Antiyof sehrinin mevkiini bulmaktir. Bu yöreleri ilk defa ziyaret ederek vaazlarda bulunmustur.
1912 yilinda Uluborlu ve Yalvaç’a gelen Ramsay arka arkaya 4 defa gelerek Yalvaç harabelerinin Bütün tarihi karakterlerini meydana çikarmaya muaffak olmustur. Uluborlu ilçemizdeki Apollonya sehri dönemine ait eserler buradaki bilhassa yazili taslarin mevcudiyetini ve Gönen ilçemizde vaktiyle Pisidia’nin mamurelerinden biri oldugundan Gönen’deki yazili taslarin da toplanabilecegi konusunda haber vermistir.
Bu taslardan bazilari sunlardir:
• Üzerinde büyük zincir islemeleri,
• Üzüm salkimi islemeleri,
• Çesitli çiçek islemeleri,
• Kadin ve erkegin bir ellerinin yan yana islenmis resimler\digeri
• Insan basi islemeleri,
• Çesitli tas islemeleri mevcuttur.
GÖNEN HÜYÜĞÜ
Arastiran : Ord.Prof.Dr.Saffet Aziz KANSU Dil Tarih ve Cografya Fakültesi Antropoloji Enstitüsü Direktörü, Türk Tarih Kurumu Üyesi.
Gönen ve çevresini Senirce’yi geziyorduk. Ovanin kuzey ve güney çevresinde yaptigimiz tetkikler neticesinde bizi en çok ilgilendiren olay ova ortasina düsen Kir dagi kalker kitlesi ve ovanin güney ve güneydogusundaki magara ve kaya siginaklaridir. Arkeolojide ismini sik isitmeye basladigimiz Senirce Köyü bu dagin güney eteklerinde kurulmustur. Magaralar köye yakindir. Ayrica bu köy civari kültürü muhtelif müellifler tarafindan nasil degerlendirildigini Arkeolog Tahsin ÖZGÜÇ’ün “Dil Tarih ve Cografya Fakültesi dergisi Cilt 2 No 3de” çikan Ön Tarihinde Isparta ovasi Kültürü adli makalesinden ögreniyoruz. Bu köy ve ona yakin olan diger hüyükler Isparta ili çevresindeki ovalarin en eski iskan yeridir. Biz bu hüyüklerde ovayi basan göl yüzünden bir arastirma yapmak firsatini bulamadik.
Yalniz mevzuumuza dahil Isparta çevresindeki hüyük yayilislarinin daha iyi bir tetkike muhtaç oldugunu kaydetmek istiyoruz literatür de Gönen Senirce ovasindaki rakimi az ve genis bir saha isgal eden Gönen hüyügünden hiç bahsedilmiyor. Bu yerlesim mevkilerine bir harita ile cografi durumuna uygun olarak tespiti hayirli bir is olacaktir.
1944 yilinda Ankara’da Ispartalilar vakfi tarih Kültür ve ekonomi içerikli bir panel tertiplemislerdir bu toplantiya Afyon.,Izmir Burdur Denizli Antalya valileri kaymakamlari belediye baskanlari ile bazi dernekler davet edildi. Gönen’den Yunus Emre dernegi de davet edildi. Konusmacilar bazi yerlerde arastirma ve kazilar yapildigini uzun, uzun anlattilar. Konusma sirasi bana geldiginde Gönen’in 4000 yillik bir sehir oldugunu Türkler buralara geldikten sonra Türkçe( Osmancik, Kislacik, Karsiyaka, Kösk, Mihraphönü, Hüyük) gibi yer isimleri koyduklarini basta kale olmak üzere burada kalabalik bir nüfusun yasadigini izah ettim. Buranin bos olmadigini Prof.Tahsin ÖZGÜÇ’ün Gönen’deki Yassi Hüyügün Gönen hamaminin çevresinde incelemeler yaparak fotograflarini çekerek “arastirilmasi gerekir” diye yazdigini anlattim. Konusmam bitince vakif baskani Prof.Dr.M.Lütfü ÇAKMAKÇI Bey beni yanlarina aldilar. Ilgili Profesörler yanimiza gelerek konusma metnimi istediler. Sn. ÇAKMAKÇI çogalttirarak kendilerine verdiler. ‘ sene sonra 3 kisilik bir ekip geldi. Yogun yagis nedeniyle incelemeye çikilamadi. Bir sene sonra baska bir ekip gelmis. Ben rahatsiz oldugum için bulunamadim. Kaleye gitmis bol,bol fotograf çekmisler. Henüz raporlari gelmedi.
Isparta ve çevresi zengin tarihi olusumlara sahne olmus bir bölgededir. Bu yazimizda Hamit iline ait belgelerden bazilari söyledir:
980-1572 tarihi belge olup Anadolu Beylerine gönderilmistir.
978-1570 senesinde Kibris adasinin fethi sirasinda yararlilik gösteren ve Hamit sancaginda ir kaza merkezi olan Gönen’in Gevges Köyünden Hasan isimli bir kisiye terakki olarak 5000 akçe verilmesi hakkindadir. Bir zamanlar muharebelerde yararlilik gösterenlere timar vermek ve bu suretle onlara her zaman harbe hazir bir vaziyette bulundurmak Osmanli Askeri Teskilati için çok önemli bir rol oynamaktaydi

İlçemizde planlı yapılaşma hakim olup, genellikle bina türleri betonarmedir. Cadde ve sokaklar asfalt kaplama, ana caddeler tretuvarlıdır. 1998-1999 yılında bitirilen yeni belediye işhanı binası tamamlanmış, işhanın da 1 lokanta, 8 adet lojman, 1 düğün salonu, dükkanlar ve belediye hizmet binası mevcuttur. 4000 tonluk soğuk hava deposu ihtiyaca cevap vermektedir. Yeni pazar yeri inşaatı bitmiş olup ilçe halkımızın hizmetindedir.Tarlapınarı mesirelik alanı düzenleme çalışmaları tamamlanmış olup, yaz aylarında çevre il ve ilçelerden gelen kişilere hizmet vermektedir. Ayrıca, Mehmet Dede mesireliğinin ağaçlandırma, yol ve tesviye çalışmaları devam etmektedir.
            Spor faaliyetlerinin yürütülebilmesi için 1 adet çim saha 1 adet halı saha mevcuttur. İlçemizin her mahallesinde çocuk parkı ve oyun alanları mevcuttur. Ayrıca 1 adet basketbol sahası mevcuttur. Çocuk bahçelerinin düzenleme çalışmalarına devam edilmektedir. Belediye fırını ve hamamı bulunan İlçemiz yeterli piknik alanlarına sahiptir.

EKONOMİK DURUMU
            İlçemizin gelir kaynağı daha çok tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Toplam işlenebilir tarım alanı 10.881 hektardır. Sulanabilir tarım alanı 3364 hektardır.

            4670 hektarlık sulanamayan alanda ise 9340 ton hububat elde edilmektedir. Elmacılık ve gülcülük zirai gelir kaynaklarının büyük bir kısmına sahip olup, yıllık 1.610 ton gül, 15000 ton elma üretimi yapılmaktadır. Ayrıca kiraz, vişne, üzüm, ayva, ayçiçeği, şeker pancarı üretimi yapılarak ilçe ekonomisine katkı sağlanmaktadır.

            İlçemiz organize sanayii bölgesinin yüzölçümü 250 hektar olup, 114 fabrikalık Parsel bulunduğu, 6 fabrika geçici olarak kapanmış, 14 fabrikanın inşaatının devam ettiği, 12 fabrikanın tekstil , 11 fabrikanın ahşap, 3 fabrika da inşaat, 1 fabrika gıda, 2 fabrika metal üzerine faaliyet göstermekte olup, toplam 24 fabrika faal durumdadır.

            Faaliyet gösteren 24 fabrikada 283 bayan, 528 Erkek işçi olmak üzere toplam 811 işçi çalışmaktadır.

            Ayrıca Belediye mücavir alan sınırları içerisinde KİMO Tekstil, İZOGÜL A.Ş. ve AS-ADO HAZIR BETON SAN.NAK.VE TİC.A.Ş. olmak üzere 3 fabrika faaliyet göstermektedir.

            İlçemiz merkez ve bağlı birimlerinde toplam nüfusun %12’lik diliminde; 250 çalışan Bağ-kurlu, 1247 çalışan sigortalı ve 496 çalışan emekli sandığına tabi kişi bulunmaktadır. Toplam nüfusun %6’lık diliminde 365 sigorta emeklisi, 140 Bağ-kur emeklisi ve 416 emekli sandığı emeklisi bulunmaktadır. %11’lik kısmı da yeşilkartlı nüfustur. %71’de diğerleridir.

            İlçemizin içme suyu kaynakları ihtiyacı karşılayacak şekilde yeterlidir. Tınaz Tepesi, Serikli ve Kocapınar önemli içme suyu kaynakları olup, Manastır ve Gezirlik takviye niteliğindedir. Sulama suyu ihtiyacı ise; Döğer Çayı, Kızıldere, Atabey sulama kanalları ve yer altı sondaj kuyularından sağlanmaktadır. Sulama suyu ihtiyaca kısmen cevap vermektedir.

            İlçemizde büyükbaş hayvan adeti 3.590, küçükbaş hayvan adeti 16.500 dür. Büyükbaş hayvanlardan elde edilen yıllık süt üretimi 800 tondur. Ayrıca 650 ortak üyesi bulunan Tarım Kredi Kooperatifi çiftçilerimize hizmet vermektedir.

            Kaymakamlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfınca gerçekleştirilen proje çerçevesinde İlçemizde bulunan çiftçilere ve besicilerimize proje kapsamında destekleme verilmektedir. Kaymakamlığımızca ilçe ekonomisinin canlanmasına katkıda bulunulmuştur. Finansman sıkıntısı olan çiftçilerimiz desteklenerek ilçe ekonomisine büyük ölçüde fayda sağlamıştır.

COĞRAFİ KONUMU Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!
Resimler Sadece üyeler içindir!

Gönen, Isparta İlinin 24 km. kuzeyinde olup,doğusunda Atabey, batısında Keçiborlu, kuzeyinde Uluborlu ilçeleri ile komşudur. Ayrıca güneybatısında Burdur ili bulunmaktadır. Isparta- Burdur karayoluna 5 km. asfalt yol ile Kırıkçayır mevkiinde bağlanan ilçemizin yüzölçümü 372 km2. rakımı l020 m.dir. İlçemizde Akdeniz iklimi hüküm sürmekte olup, yaz-kış aylarında devamlı akan akarsuyu yoktur.
           İlçemizin kuzeyinde Tınaz dağı ve yaylası, Kale dağı, güneyinde Söbü dağı ile çevrili geniş bir ovası bulunmaktadır. Manastır koruluğu dışında, yetişmiş orman sahası yoktur. 1989 yılından itibaren yukarıda adı geçen dağların eteklerinde “YEŞİL KUŞAK” adı altında, çam ve sedir ağacı dikimi yapılarak ağaçlandırma çalışmaları devam etmektedir.

EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU
            İlçemizde eğitim ve öğretim kurumu olarak;
            Merkezde, Anadolu Öğretmen lisesi Yeni yapılan Derslik binasına 2001 öğretim yılı başında taşınmış olup, bünyesinde, 1 derslik binası, 1 yemekhane, 1 yatakhane, 1 Etüt binası, 1 revir, 29 lojman, 1 spor salonu, 1 öğrenci lokali mevcuttur. Gönen Lisesi bünyesinde, 1 okul binası, 6 derslik mevcuttur. Süleyman Demirel İlköğretim Okulu bünyesinde, 1 okul binası, 21 derslik bulunmaktadır. İlçemiz 1 Ana Okul mevcuttur. Kızılcık köyü ve İğdecik Köyü ilköğretim öğrencileri taşımalı eğitim kapsamında olup, Süleyman Demirel İlköğretim Okulunda öğrenim görmektedirler.
            Bağlı birimlerinde ise, Güneykent Yunus Emre İlköğretim Okulu, 2 adet binada eğitim-öğretim vermektedir. Gümüşgün Köyü İlköğretim Okulunda 16 derslik bulunmaktadır.
            Koçtepe Köyü ilköğretim öğrencilerinin I. II. Ve III sınıfları Koçtepe köyünde öğrenim görmektedir. Diğer sınıflar IV,V,VI,VII ve VIII sınıfların tamamı taşımalı kapsamında olup, Gümüşgün İlköğretim Okulunda öğrenimlerine devam etmektedirler. Gölbaşı köyü İlköğretim okulunda eğitim ve öğretim görmektedir. 3 Derslik Köy Muhtarlık binasına aittir. 1 lojmanı mevcuttur.
            Senirce Göltaş İlköğretim Okulu taşımalı eğitim kapsamandan çıkarılmış, 2000 yılında kendi bünyesinde eğitim ve öğretimine devam etmekte olup 8 dersliği bulunmaktadır.
            1939 yılında Köy Eğitmenleri Kursu Okulu, 1940 yılında Gönen Köy Enstitüsü, 1954 yılında Öğretmen Okulu, 1976 yılında Öğretmen Lisesi, 1989 yılında ise şimdiki hali ile Anadolu Öğretmen Lisesi olmuştur. Kurulduğundan bu yana; Fakir BAYKURT, Ahmet YAMACI, İlhami ARSLAN, Kazım ÜSTÜNER, Hasan MACİT, Nuri OKUTAN ( şimdiki Siirt Valisi) gibi önemli şahsiyetler yetiştirmiştir.
            Fakir BAYKURT’un 1929 yılında doğmuş olup, önemli eserleri Yılanların Öcü (Yaşar NABİ ödülünü almıştır.), Tırpan (TRT ödülünü almıştır), Keklik, Efkar Tepesi gibi önemli eserleri vardır.
            İlçemiz Halk Eğitim Merkez Müdürlüğü, kendi binalarında hizmet vermekte olup, 1 müdür ,1 müdür y., 1 memur, 2 hizmetli, 4 usta öğretici mevcuttur. Ev mefruşatı dikimi, makine nakışı, bilgisayar, okuma-yazma Ahşap Boyama, Aerobik Kalorifer Ateşçiliği, Türkçe Matematik ve İngilizce kursları verilmektedir. Her dönem sonu itibariyle, verilmiş olun kurslara ait sergiler düzenlenmektedir. Ayrıca Bilgisayar Laboratuarı kurulmuş olup Bilgisayarlı muhasebe, bilgisayar işletmenliği kursları verilmektedir.
            Ayrıca kendilerine ait binada hizmet veren öğretmen evinde, yatakhane, oyun salonu, okuma odası, yemek odası ve çay salonu mevcuttur. Bir müdür vekili görev yapmaktadır.
            İlçemiz Halk kütüphanesi 26 Ekim 1984 tarihinde Belediye ait bir binada hizmete açılmış olup, 1 memur, 1 hizmetli görev yapmaktadır. İlçe Halk Kütüphanesinde demirbaşa kayıtlı 4814 adet kitap mevcuttur. Ayrıca Gönen Anadolu Öğretmen Lisesi bünyesinde 10.000 kitap kapasiteli, Süleyman Demirel İlköğretim Okulu bünyesinde 3000 kitap kapasiteli kütüphaneler mevcuttur. İlçemizde okuma yazma oranı %100 olup, her türlü günlük gazete okunabilmektedir.
            İlçemizde Süleyman Demirel Üniversitesine bağlı Meslek Yüksek Okulu açılmış olup, Anadolu Öğretmen Lisesine ait geçici tahsisli Beş binada öğrenimine devam etmektedir.

ISPARTA ilimize bağlı bir ilçedir.

Nüfus: 17401 kişi
Yüzölçümü: 372 km²

- KIZILCIK
- GÖLBAŞI
- GÜMÜŞGÜN
- İĞDECİK
- KOÇTEPE
- SENİRCE